Ενεργειακή κρίση: Πιέζονται οι καταναλωτές

Η συνεχιζόμενη άνοδος του ενεργειακού κόστους έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί ένα απλό δημοσιονομικό ζήτημα, μετατρεπόμενη σε έναν καταλυτικό παράγοντα που αναδιαμορφώνει ριζικά τον τρόπο ζωής των καταναλωτών σε παγκόσμια κλίμακα. Σύμφωνα με τα πορίσματα της τελευταίας έκδοσης της έρευνας της EY με τίτλο "Navigating the Energy Transition", οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις, σε συνδυασμό με ένα ιδιαίτερα ευμετάβλητο και πολύπλοκο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, υπονομεύουν συστηματικά την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στο συνολικό ενεργειακό οικοσύστημα. Η εν λόγω έρευνα, η οποία διεξήχθη σε δείγμα 798 καταναλωτών από την Ελλάδα και σε 17.200 καταναλωτές από 20 συνολικά χώρες σε παγκόσμιο επίπεδο, αποτυπώνει με ενάργεια τις νέες δυναμικές που διαμορφώνονται στην αγορά.

Η έννοια της "ενεργειακής ευημερίας" στο επίκεντρο

Η έρευνα εισάγει και αναλύει την κρίσιμη έννοια της "ενεργειακής ευημερίας", η οποία περιγράφει τη συνολική εμπειρία του καταναλωτή και τον τρόπο με τον οποίο αυτός σκέφτεται, αισθάνεται και δρα σε σχέση με την ενέργεια. Πρόκειται για ένα ζήτημα που υπερβαίνει κατά πολύ την απλή ικανοποίηση από την εξυπηρέτηση ή το ύψος του λογαριασμού, καθώς συνδέεται άρρηκτα με την προσωπική ευημερία, την προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης και τη συνολική ποιότητα ζωής. Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά, καθώς μόλις το 18% των Ελλήνων καταναλωτών δηλώνει ότι το υπό διαμόρφωση ενεργειακό σύστημα βελτιώνει την προσωπική του ευημερία, ποσοστό που καταδεικνύει το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις προσδοκίες και την πραγματικότητα.

Αναζήτηση λύσεων και η στροφή στην τεχνολογία

Οι Ελληνες καταναλωτές εμφανίζονται ιδιαίτερα δραστήριοι στην αναζήτηση λύσεων, με εννέα στους δέκα (91%) να δηλώνουν αυξημένο ενδιαφέρον για προγράμματα διαχείρισης ενέργειας που μπορούν να μειώσουν το κόστος, σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν. Παράλληλα, ένα εξίσου υψηλό ποσοστό (90%) παρακολουθεί πιο στενά την κατανάλωσή του, ενώ οι μισοί (50%) εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην οικία τους. Ωστόσο, η έρευνα αποκαλύπτει και μια αίσθηση κόπωσης, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία (93%) των ερωτηθέντων στην Ελλάδα θεωρεί ότι έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια περαιτέρω εξοικονόμησης, κάνοντας ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να περιορίσει το ενεργειακό του κόστος.

Η εμπιστοσύνη και η αίσθηση ελέγχου αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση της ενεργειακής εμπειρίας. Οι διακυμάνσεις στους λογαριασμούς, οι απροσδόκητες χρεώσεις και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές τιμές επηρεάζουν βαθύτατα την αντίληψη των καταναλωτών για την προσιτότητα της ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η έρευνα καταγράφει μια σημαντική στροφή προς την ψηφιακή εξυπηρέτηση, με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) να αναδεικνύεται σε κρίσιμο εργαλείο. Επτά στους δέκα Ελληνες (70%) προτιμούν την ψηφιακή εξυπηρέτηση, ενώ το 75% ήδη χρησιμοποιεί εργαλεία AI για ενεργειακά ζητήματα, ποσοστό που είναι κατά 14 μονάδες υψηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο (61%).

Ετοιμότητα για "έξυπνη" ενέργεια και οι προκλήσεις

Οι Ελληνες καταναλωτές δείχνουν ιδιαίτερα πρόθυμοι να υιοθετήσουν μια πιο "έξυπνη" ενεργειακή εμπειρία, με το 73% να δηλώνει έτοιμο να επιτρέψει στο AI να παρακολουθεί την κατανάλωσή του, υπό την προϋπόθεση ότι θα λαμβάνει έγκαιρες ειδοποιήσεις, σαφή πληροφόρηση και πρακτικές συμβουλές. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο κατά επτά μονάδες σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο (66%). Παρ' όλα αυτά, η εμπιστοσύνη παραμένει το μεγαλύτερο ζητούμενο, καθώς η ακρίβεια των πληροφοριών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ασφάλεια αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για την ευρεία αποδοχή των λύσεων AI.

Η έρευνα καταλήγει σε τρεις σαφείς προτεραιότητες για τους παρόχους ενέργειας: πρώτον, τον επανασχεδιασμό της ενεργειακής εμπειρίας με επίκεντρο την ευημερία, προσφέροντας μακροπρόθεσμη αξία και προβλεψιμότητα. Δεύτερον, την απλοποίηση των διαδικασιών και την επέκταση των ψηφιακών λύσεων AI για εξατομικευμένη υποστήριξη. Τρίτον, την ουσιαστική επένδυση στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών, συμβάλλοντας στην κοινωνική ευημερία. Ο Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος και Επικεφαλής του Τομέα Ενέργειας της EY Ελλάδος, υπογράμμισε ότι η προσιτή ενέργεια έχει εξελιχθεί σε ζήτημα ευημερίας, ενώ ο Γιώργος Ζιαζιάς, Εταίρος στο Τμήμα Συμβουλευτικών Υπηρεσιών, τόνισε ότι οι πάροχοι που θα επενδύσουν σε διαφάνεια και έξυπνα εργαλεία θα ανταποκριθούν αποτελεσματικότερα στις προσδοκίες των καταναλωτών.