Ενεργειακή κρίση: Πόλεμος Χούθι-Σαουδικής Αραβίας ανεβάζει τιμές

Η αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης εναντίον στόχων της Σαουδικής Αραβίας, έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, με άμεσο αντίκτυπο στον οικονομικό προϋπολογισμό των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ενεργειακό κόστος για τους καταναλωτές.

Οι επιπτώσεις στις υποδομές και οι τιμές

Καθοριστικό ρόλο στην κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης διαδραμάτισαν οι ζημιές που υπέστη ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο στην Ερυθρά Θάλασσα από τα ανατολικά της χώρας. Ο αγωγός αυτός αποτελούσε την κύρια οδό εξαγωγής του σαουδαραβικού πετρελαίου μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που κατέστησε τις επιθέσεις των Χούθι καταλυτικές για την αύξηση της τιμής του μπρεντ κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή τιμή του φυσικού αερίου (TTF) ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκαλώντας ανησυχία για την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης.

Προς το τέλος της εβδομάδας, οι τιμές παρουσίασαν κάποια υποχώρηση, με το μπρεντ να διαμορφώνεται κοντά στα 102 δολάρια και το φυσικό αέριο στα 77 ευρώ. Ωστόσο, τα επίπεδα αυτά παραμένουν σημαντικά υψηλότερα σε σύγκριση με την αρχή του 2026, σημειώνοντας αύξηση κατά 70% και 180% αντίστοιχα. Το οικονομικό βάρος για την Ευρώπη είναι τεράστιο, καθώς από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταβάλει επιπλέον 90 δισεκατομμύρια ευρώ για εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, για την ίδια ποσότητα ενέργειας, όπως δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Προβλέψεις και προοπτικές

Οι φόβοι για μια σχεδόν πλήρη διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο παραγωγό της Μέσης Ανατολής, για μεγάλο χρονικό διάστημα, μετριάστηκαν μετά τις πληροφορίες ότι θα ξεκινήσει άμεσα η μερική επαναλειτουργία του αγωγού και ότι ορισμένες εξαγωγές προς χώρες της Ασίας θα πραγματοποιούνται μέσω του Ομάν. Παρ' όλα αυτά, το πρόβλημα της έντονα μειωμένης προσφοράς αργού από την περιοχή του Κόλπου, λόγω της σύγκρουσης των ΗΠΑ με το Ιράν, έχει ενταθεί, ενώ οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικές υποδομές επιδεινώνουν περαιτέρω την κατάσταση. Αντίστοιχα, οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ, που αντιστοιχούν στο 20% σε παγκόσμιο επίπεδο, παραμένουν μπλοκαρισμένες, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα παράκαμψης του Ορμούζ.

Το ερώτημα για το πόσο θα διαρκέσει η ενεργειακή κρίση είναι εξαιρετικά δύσκολο να απαντηθεί, εν μέσω της αβεβαιότητας για το πώς θα λήξει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Οι προθεσμιακές αγορές προβλέπουν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μειωθούν κάτω από τα 100 δολάρια για τις παραδόσεις τον Δεκέμβριο και θα συνεχίσουν να υποχωρούν σταδιακά κοντά στα 90 δολάρια τον Μάρτιο του 2027, συνολικά όμως θα παραμείνουν πολύ υψηλότερες σε ετήσια βάση. Πιο αισθητή μείωση της τιμής προβλέπεται από τον επόμενο Ιούλιο, στα 82,5 δολάρια.

Για το φυσικό αέριο, οι προβλέψεις των αγορών είναι πιο ζοφερές, καθώς βλέπουν την τιμή του TTF να παραμένει περίπου στα σημερινά επίπεδα έως και τον Μάρτιο, για να υποχωρήσει στα 60 ευρώ τον Απρίλιο, όταν θα οδεύει προς το τέλος η περίοδος θέρμανσης, και κοντά στα 50 ευρώ τον Ιούλιο.

Υψηλές τιμές ενέργειας τους επόμενους μήνες αναμένει και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η οποία αύξησε πριν από 10 ημέρες τα επιτόκια για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο που αυτές εγκυμονούν για τον πληθωρισμό. Για το τέταρτο τρίμηνο του 2026, οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ βλέπουν μία μέση τιμή κοντά στα 87 δολάρια το βαρέλι στο βασικό σενάριο, στα 99 δολάρια στο δυσμενές και στα 132 δολάρια στο ακραίο σενάριο. Αντίστοιχα, προβλέπουν τιμή του φυσικού αερίου στα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο βασικό σενάριο, στα 77 ευρώ στο δυσμενές και στα 130 ευρώ στο ακραίο σενάριο.