Ένοπλες Δυνάμεις: Σαρωτικές αλλαγές Δένδια – Συγχωνεύονται 56 μονάδες και 126 στρατόπεδα

Σε εκτεταμένη αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων προχωρά το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με τον Νίκο Δένδια να παρουσιάζει την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026 την τρίτη φάση της νέας Δομής Δυνάμεων. Ο σχεδιασμός προβλέπει συγχωνεύσεις στρατιωτικών μονάδων και εγκαταστάσεων, ανάπτυξη μη επανδρωμένων οπλικών συστημάτων, ενίσχυση της παρουσίας της Ελλάδας στο Διάστημα και ριζικές αλλαγές στην επιχειρησιακή λειτουργία των τριών Κλάδων.

Στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής βρίσκεται η προσαρμογή του ελληνικού στρατεύματος στις σύγχρονες μορφές πολέμου, όπου η τεχνολογία, η ταχύτητα συλλογής πληροφοριών, τα αυτόνομα συστήματα και ο ηλεκτρονικός πόλεμος αποκτούν καθοριστική σημασία.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υποστήριξε ότι η εφαρμογή των αλλαγών επιτρέπει ετήσια εξοικονόμηση πόρων ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ, με τα χρήματα αυτά να προορίζονται για την ενίσχυση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη συγχώνευση και κατάργηση 56 στρατιωτικών μονάδων και 126 εγκαταστάσεων και στρατοπέδων, παράλληλα με τη συγκρότηση νέων επιχειρησιακών σχηματισμών, εκπαιδευτικών κέντρων και εξειδικευμένων υπηρεσιών.

Οι παρεμβάσεις επεκτείνονται στη διοικητική μέριμνα, στο Υγειονομικό Σώμα και στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, με ειδικές προβλέψεις για τις συνθήκες υπηρεσίας των στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού.

Νέα μορφή πολέμου με drones, κυβερνοάμυνα και δορυφορικά συστήματα

Κεντρικός άξονας της παρουσίασης του Νίκου Δένδια ήταν η μετάβαση σε ένα διακλαδικό και πολυχωρικό επιχειρησιακό περιβάλλον, στο οποίο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα στην ξηρά, στη θάλασσα, στον αέρα, στο Διάστημα και στον κυβερνοχώρο.

Η νέα επιχειρησιακή φιλοσοφία στηρίζεται στη διασύνδεση των διαθέσιμων μέσων, στην αυτοματοποίηση της διοίκησης και του ελέγχου και στην αξιοποίηση ολοκληρωμένων συστημάτων C5ISR-T, τα οποία υποστηρίζουν τη συλλογή πληροφοριών, την επιτήρηση, την αναγνώριση και τον συντονισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου, η ίδρυση Σχολής Υπολογιστών και η αναβάθμιση των δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην εισαγωγή μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων στον Στρατό Ξηράς, στο Πολεμικό Ναυτικό και στην Πολεμική Αεροπορία. Τα νέα μέσα θα χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, επιτήρηση, υποστήριξη επιχειρήσεων, μεταφορές και αποστολές υψηλού κινδύνου.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η συγκρότηση Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στον Στρατό Ξηράς, καθώς και ειδικής μονάδας αυτόνομων οχημάτων που θα αναλαμβάνει αποστολές εφοδιασμού, μεταφοράς προσωπικού και υγειονομικής υποστήριξης.

Το Πολεμικό Ναυτικό προβλέπεται να αναπτύξει βάσεις μη επανδρωμένων και αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, ενώ θα δημιουργηθεί ξεχωριστή Διοίκηση Ηλεκτρονικού Πολέμου. Κατά τον υπουργό, το Ναυτικό θα αποτελέσει τον πρώτο Κλάδο που θα ενσωματώσει επιχειρησιακά τις συγκεκριμένες τεχνολογίες.

Αντίστοιχα, στην Πολεμική Αεροπορία σχεδιάζεται η ανάπτυξη βάσεων μη επανδρωμένων αεροχημάτων και συνεργατικών αεροσκαφών, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων επιτήρησης και επιχειρησιακής υποστήριξης.

Για την εκπαίδευση των στελεχών προβλέπονται Διακλαδικό Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων και ειδικό Κέντρο Εκπαίδευσης για αυτόνομα και μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα.

Στις νέες υποδομές περιλαμβάνεται και το διακλαδικό 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων, το οποίο εντάσσεται στην προσπάθεια ανάπτυξης εγχώριων δυνατοτήτων κατασκευής και υποστήριξης των νέων συστημάτων.

Κατά την παρουσίαση έγιναν αναφορές σε συστήματα όπως ο «Πυρπολητής», σε μη επανδρωμένα μέσα τύπου Saronic και σε συνεργατικά αεροσκάφη, τα οποία εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.

Παράλληλα, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προωθεί την ενίσχυση των εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων, με στόχο την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου δικτύου δορυφορικών επικοινωνιών, επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την απόκτηση ενός γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου και τριών επιπλέον τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων, μεταξύ άλλων μέσω του προγράμματος IRIS.

Προβλέπονται επίσης έξι δορυφόροι οπτικής παρατήρησης, τρεις δορυφόροι συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις δορυφόροι παρατήρησης με ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR).

Στην παρουσίαση επισημάνθηκε ότι ήδη υφίστανται 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης, ενώ αναφέρθηκε και συνεργασία με την Πολωνία για δορυφορικά συστήματα παρατήρησης μέσω ραντάρ.

Για τον επιχειρησιακό συντονισμό των διαστημικών μέσων προβλέπεται η δημιουργία Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία.

Εξοικονομήσεις, λιγότερο προσωπικό ανά σύστημα και αλλαγές στις συνθήκες υπηρεσίας

Η αναδιοργάνωση συνοδεύεται από σημαντικές μεταβολές στο λειτουργικό κόστος και στις ανάγκες στελέχωσης των στρατιωτικών μονάδων. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι η αξιοποίηση νεότερων τεχνολογιών μπορεί να μειώσει αισθητά τις δαπάνες συντήρησης και λειτουργίας, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις απαιτήσεις σε προσωπικό.

Ενδεικτικά, το ετήσιο κόστος λειτουργίας μιας νέας φρεγάτας FDI παρουσιάστηκε στα 2 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 7,3 εκατομμυρίων ευρώ για μία παλαιότερη φρεγάτα τύπου S, διαφορά που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 73%.

Ανάλογη διαφοροποίηση καταγράφεται και στον αριθμό των απαιτούμενων στελεχών. Οι φρεγάτες FDI προβλέπεται να επιχειρούν με πλήρωμα 125 ατόμων, ενώ οι φρεγάτες τύπου S απαιτούν περίπου 200, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν.

Στα συστήματα πυροβολικού, το νέο PULS χρειάζεται δύο χειριστές, έναντι έξι για το παλαιότερο M109, ενώ στα αντιαρματικά συστήματα SPIKE προβλέπονται δύο στελέχη, έναντι τεσσάρων για τα παλαιότερα ITV.

Το υπουργείο παρουσίασε επίσης πρότυπη μέθοδο κατασκευής οχυρωματικών έργων, μέσω της οποίας εκτιμάται ότι μπορεί να επιτευχθεί μείωση κόστους κατά 68% σε βάθος πενταετίας, με συνολική εξοικονόμηση 44 εκατομμυρίων ευρώ.

Στο ζήτημα των προσλήψεων, τα στοιχεία της παρουσίασης αναφέρουν 2.000 προσλήψεις για το 2025 και 1.000 για το 2026, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται 350 Επαγγελματίες Οπλίτες για το Πολεμικό Ναυτικό.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις συνθήκες υπηρεσίας των στελεχών που υπηρετούν σε πολεμικά πλοία. Ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε ότι καθιερώνεται όριο 200 ημερών παραμονής στη θάλασσα για το προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού.

Σε περίπτωση που οι επιχειρησιακές ανάγκες επιβάλουν υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου, οι επιπλέον ημέρες θα αποζημιώνονται με διπλάσιο οικονομικό αντάλλαγμα.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι οικονομικοί πόροι που εξοικονομούνται από την αναδιάρθρωση θα κατευθυνθούν προς το ανθρώπινο δυναμικό. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η επανεξέταση των στρατιωτικών ειδικοτήτων και η προσαρμογή τους στις ανάγκες της νέας τεχνολογικής πραγματικότητας.

Σημαντικές αλλαγές σχεδιάζονται και για το Υγειονομικό Σώμα των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εκπαιδεύσεως προβλέπεται η δημιουργία προηγμένης Μονάδας Τραύματος, με τον Νίκο Δένδια να θέτει ως στόχο την ανάπτυξη ενός από τα πλέον εξελιγμένα κέντρα αυτού του είδους στην Ευρώπη.

Το 424 θα αποκτήσει διακλαδικό χαρακτήρα, ενώ στην Πεντέλη προγραμματίζεται η συγκρότηση Διακλαδικού Κέντρου Αποκατάστασης Απωλειών Υγείας, για την αντιμετώπιση αναγκών περίθαλψης και αποκατάστασης του στρατιωτικού προσωπικού.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η δημιουργία στέγης υποστηριζόμενης διαβίωσης για αποστράτους στην Πεντέλη, με αρχική χωρητικότητα 25 κλινών.

Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η αναδιοργάνωση του Οικονομικού Σώματος, οι αλλαγές στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), καθώς και η ενίσχυση του θεσμού της ενεργού εφεδρείας μέσω συγκρότησης Λόχου Ειδικών Αποστολών.

Η τρίτη φάση της νέας Δομής Δυνάμεων συνιστά εκτεταμένη παρέμβαση στον τρόπο οργάνωσης, εξοπλισμού και λειτουργίας του ελληνικού στρατεύματος. Η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των εξαγγελιών, τη χρηματοδότηση των νέων υποδομών και τη διατήρηση επαρκούς προσωπικού για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών.

Το κρίσιμο ζήτημα για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας είναι να αποδειχθεί στην πράξη ότι οι συγχωνεύσεις μονάδων, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών και η εξοικονόμηση οικονομικών πόρων θα ενισχύσουν ουσιαστικά την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας, χωρίς να δημιουργήσουν πρόσθετα προβλήματα στη στελέχωση και στην καθημερινή λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων.