Επαφές Κόστα με Κρεμλίνο για δίαυλο επικοινωνίας

Σε μια κίνηση που καταδεικνύει την περίπλοκη γεωπολιτική σκακιέρα, το γραφείο του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προχώρησε σε σύντομες διπλωματικές επαφές με το Κρεμλίνο κατά τις τελευταίες εβδομάδες. Σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίου αξιωματούχου, ο οποίος διατήρησε την ανωνυμία του, στόχος αυτών των επαφών ήταν η δημιουργία και η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, σε μια περίοδο όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζει το ενδεχόμενο έναρξης ουσιαστικών συνομιλιών με τη Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο ίδιος αξιωματούχος διευκρίνισε ότι οι συνομιλίες αυτές περιορίστηκαν σε διπλωματικό επίπεδο και δεν περιλάμβαναν συζήτηση επί της ουσίας των θεμάτων που χωρίζουν τις δύο πλευρές. Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια διερευνητική κίνηση, με στόχο να διαπιστωθεί η ύπαρξη κοινού εδάφους για μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Ρωσία φαίνεται να έχει περάσει σε θέση άμυνας, γεγονός που αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον για την επανέναρξη των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Η στρατηγική της ΕΕ και η στάση της Ουκρανίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και επιθυμεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο σε οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία, αντιμετωπίζει το δίλημμα του τρόπου συμμετοχής της. Ο αξιωματούχος τόνισε ότι η ΕΕ δεν επιδιώκει να λειτουργήσει ως μεσολαβητής, αλλά στηρίζει την Ουκρανία στην προσπάθειά της να επιτύχει μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αντόνιο Κόστα εργάζεται σε στενό συντονισμό με τους ηγέτες των 27 κρατών μελών, προκειμένου να καθοριστούν τα θέματα που θα μπορούσαν να τεθούν επί τάπητος όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή.

Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αναμένεται την Πέμπτη στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο κορυφής των 27, έχει ήδη καλέσει τους Ευρωπαίους να αναλάβουν ενεργό δράση σε αυτές τις ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις. Η έκκληση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συντονισμένη διεθνή προσπάθεια, καθώς οι προηγούμενοι γύροι συνομιλιών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. Η διαδικασία αυτή καθυστέρησε περαιτέρω, καθώς η προσοχή της Ουάσινγκτον μετατοπίστηκε προς την κρίση με το Ιράν.

Κυρώσεις και πίεση προς τη Ρωσία

Παράλληλα, οι ηγέτες των 27, που συνεδρίασαν πρόσφατα στο Εβιάν, εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να εντείνουν την πίεση στη Ρωσία μέσω του καθεστώτος κυρώσεων, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Σε αυτό το μέτωπο, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δηλώσει την πρόθεσή του να επαναφέρει ορισμένες κυρώσεις κατά του ρωσικού πετρελαίου, οι οποίες είχαν προσωρινά ανασταλεί για να αντιμετωπιστεί η απότομη αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου που προκλήθηκε από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, είχε δηλώσει στα τέλη Μαΐου ότι η Ευρώπη δεν θα είναι ποτέ ένας ουδέτερος διαμεσολαβητής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η ίδια είχε υπογραμμίσει ότι το σημαντικότερο βήμα είναι πρώτα να καθοριστεί τι θα πουν οι Ευρωπαίοι στη Ρωσία, προτού οριστεί ένας πιθανός Ευρωπαίος εκπρόσωπος για τις συνομιλίες. Η δήλωση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για μια συνεκτική και καλά σχεδιασμένη στρατηγική, προτού η ΕΕ εμπλακεί ενεργά σε μια διαδικασία που θα καθορίσει το μέλλον της ασφάλειας στην Ευρώπη.