«Epic Fury»: Η στρατιωτική επιχείρηση που αλλάζει τη Μέση Ανατολή

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προχώρησαν για δεύτερη φορά μέσα σε οκτώ μήνες σε στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, στοχεύοντας αυτή τη φορά όχι περιορισμένες θέσεις αλλά την ηγεσία και τις βασικές υποδομές της χώρας. Η κοινή επιχείρηση είχε ως στόχο την αποδυνάμωση του καθεστώτος και την ουσιαστική εξουδετέρωση κορυφαίων στελεχών, με αποτέλεσμα τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με μέλη της οικογένειάς του και στενούς συμβούλους.

Ο Ali Vaez, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group, τονίζει ότι η κίνηση αυτή συμπίπτει με την έκκληση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αλλαγή καθεστώτος, μετά την καταστολή των διαδηλωτών στην Τεχεράνη στις αρχές του έτους. Η νέα επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Epic Fury», ξεπερνά σε κλίμακα την προηγούμενη «Midnight Hammer», ανοίγοντας δρόμο για μια περίπλοκη φάση σύγκρουσης χωρίς σαφείς στρατηγικούς στόχους ή μονοπάτια αποκλιμάκωσης.

Παρά τη σημαντική αποδυνάμωση του Ιράν, η χώρα διατηρεί κρίσιμη ισχύ. Από τον περασμένο Ιούνιο, ενίσχυσε ταχύτατα το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων της και έχει τη δυνατότητα να πλήξει αμερικανικές βάσεις και συμμάχους, ενεργοποιώντας παράλληλα τα υπολείμματα του δικτύου των πληρεξουσίων της.

Ο Τραμπ απευθύνθηκε στον ιρανικό λαό λέγοντας «Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε εσείς τη διακυβέρνηση». Ο Ali Vaez επισημαίνει ότι η δημιουργία μιας λαϊκής εναλλακτικής είναι δύσκολη. Η καταστροφή υποδομών και η εξόντωση ηγετών δεν μπορούν να οικοδομήσουν οργανωμένες πολιτικές δομές, ενώ ο λαός παραμένει κατακερματισμένος και άοπλος απέναντι στους Φρουρούς της Επανάστασης και τις υπηρεσίες πληροφοριών του Ιράν.

Στρατηγικά, οποιοδήποτε πλήγμα στις ΗΠΑ σε ανθρώπινες ζωές ή οικονομικούς πόρους αποτελεί για την Τεχεράνη πολιτική νίκη. Η Τεχεράνη βασίζεται στην προτίμηση του Τραμπ για σύντομες στρατιωτικές επιχειρήσεις αντί παρατεταμένων πολέμων. Ο Ali Vaez προειδοποιεί ότι αυτός ο υπολογισμός μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένος, καθώς το Ιράν υπερεκτιμά τις δυνάμεις του και υποτιμά την αποφασιστικότητα των αντιπάλων του.

Η αμερικανική στρατηγική υπολογίζει ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα προετοιμάσουν το έδαφος για εσωτερικές αλλαγές στο Ιράν. Το σενάριο ενός παρατεταμένου ελέγχου της χώρας από τους Φρουρούς της Επανάστασης ή μιας εμφύλιας σύρραξης θεωρείται πιθανό.

Κάθε πρόβλεψη για την επόμενη ημέρα είναι επισφαλής, τονίζει ο Ali Vaez. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επιπτώσεις των στρατιωτικών επιχειρήσεων θα είναι δομικές, επηρεάζοντας τόσο τη γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής όσο και τις διεθνείς σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.