Επιφυλακτικοί οι Ευρωπαίοι για αποναρκοθέτηση στο Ορμούζ

Η προοπτική άμεσης επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, την οποία προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, συναντά σημαντικές επιφυλάξεις από Ευρωπαίους αξιωματούχους. Οι τελευταίοι εμφανίζονται διστακτικοί στο να δεσμεύσουν πολύτιμα ναυτικά μέσα, τα οποία ενδέχεται να εκτεθούν σε σοβαρούς κινδύνους κατά τη διάρκεια της επιχείρησης απομάκρυνσης των ιρανικών ναρκών. Οι συνομιλίες μεταξύ της Ουάσινγκτον και των συμμάχων της για τον συντονισμό της επιχείρησης καθαρισμού της κρίσιμης θαλάσσιας οδού έχουν περιπλακεί, λόγω ασάφειας σχετικά με το επιχειρησιακό σχέδιο, όπως μεταδίδει ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος που συμμετέχει στις διαβουλεύσεις.

Το χρονοδιάγραμμα Τραμπ και οι ευρωπαϊκές ενστάσεις

Το εξαιρετικά πιεστικό χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί από τον Αμερικανό πρόεδρο, το οποίο προβλέπει την ολοκλήρωση των εργασιών έως το τέλος της εβδομάδας, προκαλεί έντονο προβληματισμό. Τα εξειδικευμένα σκάφη που είναι σε θέση να εκτελούν επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης κινούνται με αργούς ρυθμούς και στερούνται αμυντικού οπλισμού, γεγονός που τα καθιστά ευάλωτα σε οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και για τον λόγο αυτόν αναζητούν τη συνδρομή των συμμάχων τους.

Κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής της G7, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έθεσαν σειρά κρίσιμων ερωτημάτων σχετικά με το ακριβές πλαίσιο της συμφωνίας, προτού δεσμευτούν σε αποστολές εκκαθάρισης ναρκών και περιπολίες. Ωστόσο, οι απαντήσεις που έλαβαν δεν ήταν διαφωτιστικές. Το ζήτημα του Ιράν κυριάρχησε στο δείπνο των ηγετών, όπου ο Τραμπ παρουσίασε διεξοδικά τα οφέλη της συμφωνίας, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα υπάρξει διόδιο για τη διέλευση των πλοίων. Παράλληλα, η Γαλλία βρίσκεται σε επαφή με Ιρανούς αξιωματούχους σε υπουργικό επίπεδο, χωρίς ωστόσο να έχει λάβει σαφείς απαντήσεις.

Η τεχνική διάσταση της επιχείρησης

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η ναυτιλιακή κίνηση θα αυξηθεί σταδιακά, σημειώνοντας ότι ενδέχεται να απαιτηθούν έως και δύο εβδομάδες για να υπάρξει σημαντική αύξηση και ακόμη περισσότερος χρόνος για να επανέλθει στα προπολεμικά επίπεδα. Η εκτίμηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την αισιοδοξία του Τραμπ, ο οποίος δήλωσε από το Εβιάν ότι τα πλοία έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται και ότι την Παρασκευή το στενό θα είναι πλήρως ανοιχτό, με μόνο έναν μικρό έλεγχο για νάρκες που έχουν ήδη εντοπιστεί.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Οι νάρκες που παραμένουν στη θαλάσσια περιοχή ποικίλλουν ως προς τον τύπο τους: άλλες βρίσκονται στον βυθό, άλλες είναι αγκυρωμένες αλλά αιωρούνται κάτω από την επιφάνεια, ενώ υπάρχουν και επιφανειακές. Η διαδικασία ανίχνευσης και εξουδετέρωσής τους είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα και απαιτεί ουσιαστικά την "απόδειξη του αρνητικού", σύμφωνα με τον Ben Cipperley, πρώην αξιωματικό του αμερικανικού ναυτικού με εμπειρία στον πόλεμο ναρκών.

Η θαλάσσια δίοδος θα χωριστεί σε τμήματα και θα ερευνηθεί με μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUVs) εξοπλισμένα με αισθητήρες. Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα καθορίσουν ποια αντικείμενα αποτελούν νάρκες προς εξουδετέρωση. Σε αντίθεση με πολλά ευρωπαϊκά ναυτικά, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πλέον αποκλειστικά πλοία ναρκοθηρίας, καθώς τα πλοία κλάσης Avenger αποσύρονται. Αντ' αυτών, τα Littoral Combat Ships μπορούν να εξοπλιστούν με συστήματα αποναρκοθέτησης, συμπεριλαμβανομένων των UUVs.

Υπάρχουν επίσης συστήματα που μπορούν να ενεργοποιήσουν τις μαγνητικές πυροδοτήσεις των ναρκών από απόσταση, ωστόσο άλλες νάρκες πρέπει να καταστραφούν με εκρηκτικά φορτία, είτε τηλεχειριζόμενα είτε με τη χρήση δυτών. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Cipperley, η αποναρκοθέτηση είναι μια αργή και σχολαστική διαδικασία, όπου η εμπιστοσύνη ότι μια περιοχή έχει καθαριστεί είναι σημαντικότερη από την ταχύτητα.

Ο συνολικός χρόνος της επιχείρησης εξαρτάται από τον αριθμό των ναρκών και άλλους παράγοντες. Εάν το Ιράν παράσχει πληροφορίες για τη θέση τους, η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί. Παρ' όλα αυτά, λόγω του μεγέθους του στενού, εκτιμάται ότι μπορεί να χρειαστούν 30 ημέρες ή και περισσότερο για να θεωρηθεί η περιοχή ασφαλής, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν απρόβλεπτες καθυστερήσεις. "Πάντα πρέπει να υποθέτεις ότι μπορεί να συμβεί μια μη προγραμματισμένη έκρηξη", προειδοποίησε ο ειδικός, τονίζοντας ότι ακόμη και σε μια τέλεια εκτέλεση, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να έχει παραμείνει ή να έχει μετακινηθεί μια νάρκη.