Επιστροφή 600.000 εκτοπισμένων στον Λίβανο

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στον Λίβανο, καθώς περισσότεροι από 600.000 εκτοπισμένοι πολίτες επιστρέφουν στις εστίες τους, μετά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε στα τέλη Ιουνίου μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής οργάνωσης Χεζμπολάχ. Η συμφωνία αυτή έθεσε τέλος σε μια περίοδο τριών και πλέον μηνών εντατικών εχθροπραξιών, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα να εκτοπιστούν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ).

Η έναρξη της κρίσης και οι συνέπειες

Η σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ ενεπλάκη ενεργά στη σύρραξη στις 2 Μαρτίου, εξαπολύοντας επίθεση εναντίον του Ισραήλ. Η ενέργεια αυτή, σύμφωνα με ανακοινώσεις της, αποτελούσε αντίποινα για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο οποίος επήλθε από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Η ισραηλινή πλευρά απάντησε με μια μαζική εκστρατεία αεροπορικών βομβαρδισμών και χερσαίων επιχειρήσεων, εντείνοντας παράλληλα τις εντολές εκκένωσης σε ολόκληρες περιοχές του νοτίου Λιβάνου. Οι συγκρούσεις είχαν βαρύτατο ανθρώπινο κόστος, με τις λιβανικές αρχές να κάνουν λόγο για περίπου 4.300 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους, κυρίως από τον νότο και τα νότια προάστια της Βηρυτού.

Τα στοιχεία της επιστροφής

Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, η οποία βασίζεται σε στοιχεία που συλλέχθηκαν από τις 22 Ιουνίου, ο αριθμός των ανθρώπων που επέστρεψαν στις εστίες τους ανέρχεται σε 646.107. Ωστόσο, περίπου 500.000 άτομα παραμένουν ακόμη εκτοπισμένα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανθρωπιστική κρίση απέχει πολύ από την οριστική επίλυσή της. Η εκεχειρία κατέστη δυνατή χάρη σε ένα πρωτόκολλο συμφωνίας που υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον. Αυτή η διπλωματική κίνηση επέτρεψε να τεθεί σε ισχύ μια επισφαλής κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο από τις 21 Ιουνίου, ενώ ακολούθησε η υπογραφή, στις 26 Ιουνίου, μιας συμφωνίας-πλαίσιο μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ για μια "διαρκή ειρήνη".

Στο μεταξύ, οι λιβανικές αρχές έχουν προχωρήσει στη διάλυση άτυπων καταυλισμών στη Βηρυτό και στα περίχωρά της, ενώ παράλληλα μειώνεται ο αριθμός των επίσημων κέντρων φιλοξενίας. Παρόλα αυτά, η επιστροφή σε δεκάδες νότιες περιοχές, ιδιαίτερα σε εκείνες που βρίσκονται κοντά στα σύνορα και έχουν υποστεί εκτεταμένες καταστροφές από τις ισραηλινές επιχειρήσεις, παραμένει σε εκκρεμότητα.

Το ακανθώδες ζήτημα της ασφάλειας

Το Ισραήλ έχει ανακοινώσει την πρόθεσή του να διατηρήσει τα στρατεύματά του σε μια ζώνη που εκτείνεται έως και 10 χιλιόμετρα από τα σύνορά του, την οποία έχει καταλάβει στο νότιο τμήμα του Λιβάνου. Παράλληλα, συνεχίζει να διεξάγει πλήγματα ακριβείας, διατηρώντας υψηλό το επίπεδο επιφυλακής. Η συμφωνία-πλαίσιο, η οποία επιτεύχθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση έπειτα από πέντε κύκλους διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών που δεν διατηρούν διπλωματικές σχέσεις, θέτει ως βασική προϋπόθεση για την ισραηλινή αποχώρηση τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Ωστόσο, η οργάνωση αρνείται να αποδεχθεί αυτό τον όρο, δημιουργώντας ένα σοβαρό αδιέξοδο. Οι διεθνείς παρατηρητές εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για την ικανότητα του κράτους του Λιβάνου να φέρει εις πέρας αυτή την αποστολή, παρά τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση.