Ο Αλέξης επιστρέφει. Πέρασε μερικά χρόνια στο περιθώριο, με την ελπίδα να ξεθωριάσουν όσα προηγήθηκαν, και επανεμφανίζεται έτοιμος να επαναλάβει γνώριμες πρακτικές, ίσως σε πιο έντονη εκδοχή. Η εικόνα παραπέμπει σε επανεκτέλεση παλιάς ελληνικής ταινίας με αισθητική άλλης εποχής ή σε ατελείωτη επανάληψη τηλεοπτικής σειράς που προβάλλεται από συνήθεια σε ταξίδια της γραμμής. Η επανεμφάνιση του άλλοτε τρέντι Αλέξη θυμίζει πολιτικό προϊόν που επανέρχεται από το παρελθόν και επιχειρεί, με επιμελημένη ευρωπαϊκή παρουσία, να παρουσιαστεί ως εκλεπτυσμένη επιλογή υψηλών προδιαγραφών, με υλικά «επανεκκίνησης», δόσεις «αυτοκριτικής» και επικάλυψη «σοσιαλδημοκρατίας».
Το ερώτημα αν αυτό μπορεί να συμβεί απαντάται εύκολα στην ελληνική πραγματικότητα. Έχουν ήδη δοθεί νέοι ορισμοί σε παλιές καταστάσεις, έχουν παρουσιαστεί γνώριμες επιλογές ως καινοτομία. Το περιεχόμενο είναι γνωστό. Περιλαμβάνει τις πολιτικές των Πρεσπών, τους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων, το κλείσιμο των τραπεζών, την επιβάρυνση της μεσαίας τάξης, επιλογές στην ενέργεια που συζητήθηκαν έντονα. Στο τέλος, η εικόνα συμπληρώνεται από διαχείριση μεταναστευτικών ροών που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στο κέντρο της Αθήνας.
Η πολιτική μνήμη λειτουργεί με περιορισμένη διάρκεια. Όσα δεν ανακαλούνται εγκαίρως, ξεθωριάζουν. Έτσι, το ίδιο περιεχόμενο επανέρχεται με νέα ονομασία. Η ρητορική επαναδιατυπώνεται: οι αποτυχίες παρουσιάζονται ως εμπειρία, οι μετατοπίσεις ως ευελιξία, οι φορολογικές επιβαρύνσεις ως αναδιανεμητικές επιλογές. Το ζητούμενο είναι η αποδοχή ότι το γνώριμο προϊόν εμφανίζεται αυτή τη φορά ως ανανεωμένο.
Η επιστροφή συνοδεύεται από οργανωμένη επικοινωνιακή αναβάθμιση. Δημόσιες εικόνες με πιο αυστηρή παρουσία, όροι όπως θεσμικότητα, προοδευτική διακυβέρνηση, ευρωπαϊκός προσανατολισμός. Πρόκειται για μια επιφανειακή ανακαίνιση που αφορά κυρίως την εικόνα και λιγότερο την ουσία, με στόχο τη δημιουργία εντύπωσης μετασχηματισμού.
Παράλληλα, τίθεται ζήτημα χρηματοδότησης. Η δημιουργία ιδρυμάτων, οι καμπάνιες και η συνολική επανατοποθέτηση απαιτούν σημαντικούς πόρους. Ανακύπτει το ερώτημα για την προέλευση των κεφαλαίων που στηρίζουν αυτή την προσπάθεια και για το αν η αφήγηση προηγείται της πραγματικότητας.
Η υλοποίηση ενός τέτοιου εγχειρήματος προϋποθέτει υποδομές, λειτουργικά έξοδα, ανθρώπινο δυναμικό και στρατηγικό σχεδιασμό. Ένας πολιτικός που έχει ήδη δοκιμαστεί επιστρέφει με χαρακτηριστικά νέας εκκίνησης, απευθυνόμενος σε ένα κοινό που έχει βιώσει τις προηγούμενες επιλογές και καλείται να αξιολογήσει εκ νέου.
Το φαινόμενο συνοδεύεται από μια αίσθηση οικειότητας. Η εξέλιξη είναι προβλέψιμη, παρ’ όλα αυτά παρακολουθείται ξανά. Οι λόγοι σχετίζονται με συνήθεια, περιέργεια ή απουσία εναλλακτικών επιλογών. Η στάση αυτή οδηγεί σε επανάληψη γνωστών καταστάσεων.
Στο εκλογικό αποτέλεσμα θα φανεί η ανταπόκριση. Η εκτίμηση από την πλευρά του επαναλανσαρίσματος είναι ότι η προσπάθεια θα αποδώσει. Η πραγματικότητα διαμορφώνεται από τις επιλογές των ψηφοφόρων, μεταξύ των οποίων θα υπάρξουν και εκείνοι που θα επαναλάβουν προηγούμενες επιλογές. Η σχέση με τα πολιτικά λάθη παραμένει σύνθετη: αναγνωρίζονται, αποδοκιμάζονται και τελικά επανεμφανίζονται στην κάλπη.
Καλή όρεξη.
