Έρευνα: 1 στα 2 παιδιά εμπιστεύεται περισσότερο το AI

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την παιδική ηλικία, την οικογένεια και την τεχνολογία, όπως αποκαλύπτει νέα πανελλαδική έρευνα της Focus Bari. Τα ευρήματα, που παρουσιάζονται με αφορμή τη συμπλήρωση 30+1 ετών δράσης του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», φέρνουν στο φως ανησυχητικές τάσεις και προκαλούν προβληματισμό για την κατεύθυνση της σύγχρονης διαπαιδαγώγησης.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ένα νέο καταφύγιο για τα παιδιά

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της έρευνας είναι ότι το 58% των ερωτηθέντων πιστεύει πως ένα παιδί μπορεί να νιώσει πιο άνετα να μιλήσει σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης παρά σε έναν ενήλικα. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει μια σημαντική μετατόπιση στην αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης από την πλευρά των παιδιών, με τα chatbots να κερδίζουν έδαφος έναντι των παραδοσιακών μορφών επικοινωνίας. Παράλληλα, το 84% των συμμετεχόντων εκφράζει ανησυχία για την συστηματική στροφή των παιδιών στα chatbots για συναισθηματική υποστήριξη, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για προσεκτική διαχείριση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα των ανηλίκων.

Ο ρόλος του φόβου στη διαπαιδαγώγηση

Ένα άλλο σημαντικό εύρημα αφορά την αντίληψη για τον φόβο ως μέσο διαπαιδαγώγησης. Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες (48%) εξακολουθεί να θεωρεί ότι «λίγος φόβος για τον γονιό» είναι απαραίτητος ώστε ένα παιδί να μάθει να σέβεται. Η άποψη αυτή, που διατηρείται παρά τις σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, εγείρει ερωτήματα για τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται στην ανατροφή και την ανάγκη για ευαισθητοποίηση των γονέων σε εναλλακτικές, πιο θετικές πρακτικές.

Εκφοβισμός: Η σιωπή των παιδιών

Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ότι το 85% των Ελλήνων πιστεύει πως τα παιδιά που βιώνουν εκφοβισμό συχνά δεν αποκαλύπτουν στους γονείς τους το πρόβλημα, είτε λόγω φόβου είτε λόγω ντροπής. Το ποσοστό αυτό καταδεικνύει την ύπαρξη ενός σοβαρού κενού επικοινωνίας μεταξύ παιδιών και γονέων, το οποίο μπορεί να επιδεινώσει τις συνέπειες του εκφοβισμού. Επιπλέον, το 23% των ερωτηθέντων θεωρεί λιγότερο σοβαρή τη δημιουργία ψεύτικων εικόνων ή βίντεο παιδιών με Τεχνητή Νοημοσύνη (AI deepfakes), όταν αυτά χρησιμοποιούνται για τη γελοιοποίησή τους, γεγονός που υποδηλώνει μια ανησυχητική ανοχή σε μορφές ψηφιακής βίας.

Οικονομικές πιέσεις και έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς

Στο οικονομικό σκέλος, το 88% των πολιτών αναγνωρίζει ότι το κόστος κάλυψης των αναγκών ενός παιδιού επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες στην καθημερινότητά τους. Παράλληλα, το 48% αμφιβάλλει ότι οι αρμόδιοι φορείς θα προσέφεραν ουσιαστική βοήθεια, ακόμη κι αν απευθυνόταν σε αυτούς για περιστατικό βίας κατά παιδιού. Το εύρημα αυτό φανερώνει μια διάχυτη desπιστία προς τους θεσμούς και υπογραμμίζει την ανάγκη για ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στις δομές προστασίας του παιδιού.

Εκδήλωση με αφορμή τα 30+1 χρόνια δράσης

Τα αποτελέσματα της έρευνας θα παρουσιαστούν αναλυτικά σε ειδική εκδήλωση που διοργανώνει «Το Χαμόγελο του Παιδιού» την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, στις 18:30, στο Ωδείο Αθηνών (Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος»). Την έρευνα θα παρουσιάσει η Ξένια Κούρτογλου, ιδρύτρια της Focus Bari, η οποία υποστηρίζει αφιλοκερδώς το έργο του οργανισμού. Στην εκδήλωση θα πραγματοποιηθούν τρία πάνελ, εστιασμένα στα θέματα της Τεχνητής Νοημοσύνης, της Οικογένειας και της Βίας, με τη συμμετοχή διακεκριμένων ακαδημαϊκών και επαγγελματιών.

Στο πάνελ για την Τεχνητή Νοημοσύνη θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αναστασιάδης, Καθηγητής Διά Βίου και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Για την Οικογένεια θα μιλήσει ο Γιώργος Χρούσος, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ για τη Βία θα μιλήσει ο Γιάννης Πανούσης, Καθηγητής Εγκληματολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Στις συζητήσεις θα συμμετέχουν επίσης το επιστημονικό προσωπικό του οργανισμού και μαθήτριες, μέλη της Ομάδας Δικαιωμάτων του Παιδιού, ώστε να γεφυρωθεί η επιστημονική γνώση με τις ανησυχίες της νέας γενιάς. Την εκδήλωση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Ζήνα Κουτσελίνη.

Μια συγκινητική στιγμή: Ο Σπύρος Παπαδόπουλος γράφει στον Ανδρέα

Ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς θα αποτελέσει η συμμετοχή του Σπύρου Παπαδόπουλου, του αγαπημένου ηθοποιού του μικρού Ανδρέα Γιαννόπουλου, του 10χρονου ιδρυτή του οργανισμού. Θα προβληθεί για πρώτη φορά ένα βίντεο στο οποίο ο ηθοποιός διαβάζει ένα προσωπικό γράμμα προς τον Ανδρέα, 31 χρόνια μετά. Μέσα από το γράμμα, ο Σπύρος Παπαδόπουλος θυμάται τη συνάντησή τους όταν ο Ανδρέας τον επισκέφθηκε στο καμαρίνι του και του μίλησε για το όνειρό του: τη δημιουργία ενός συλλόγου που θα προσφέρει χαμόγελο σε όλα τα παιδιά. Τριάντα ένα χρόνια αργότερα, ο ηθοποιός επιστρέφει σε εκείνη τη στιγμή για να αφηγηθεί τι κατάφερε να γίνει το όνειρο και πόσα ακόμη μένουν να γίνουν. Πρόκειται για μια συμβολική αναφορά στη διαδρομή ενός οργανισμού που γεννήθηκε από την επιθυμία ενός παιδιού και συνεχίζει καθημερινά να βρίσκεται δίπλα σε παιδιά και οικογένειες που έχουν ανάγκη.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό και αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο των ειδικών όσο και των πολιτών που ενδιαφέρονται για τα ζητήματα της παιδικής προστασίας και της σύγχρονης οικογένειας.