Έσοδα ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου: Πάνω από 40 δισ. ευρώ

Η ευρωπαϊκή αγορά ποδοσφαίρου κατέγραψε ιστορικό ορόσημο την αγωνιστική περίοδο 2024/25, καθώς τα συνολικά έσοδα ξεπέρασαν για πρώτη φορά το επίπεδο των 40 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6% σε σύγκριση με τα 38 δισ. ευρώ της προηγούμενης περιόδου. Τα στοιχεία προέρχονται από την ετήσια έκθεση Annual Review of Football Finance της Deloitte Sports Business Group, η οποία αποτυπώνει μια δυναμική ανάπτυξης αλλά και τις προκλήσεις βιωσιμότητας που αντιμετωπίζουν οι σύλλογοι.

Τα πέντε μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα – η Premier League στην Αγγλία, η Bundesliga στη Γερμανία, η LaLiga στην Ισπανία, η Serie A στην Ιταλία και η Ligue 1 στη Γαλλία – συγκέντρωσαν έσοδα ύψους 21,6 δισ. ευρώ, έναντι 20,4 δισ. ευρώ την περίοδο 2023/24. Ωστόσο, η ανάλυση της Deloitte προειδοποιεί ότι η αύξηση των συνολικών εσόδων των συλλόγων στα πέντε κορυφαία πρωταθλήματα αναμένεται να επιβραδυνθεί τα επόμενα χρόνια, με ορισμένα πρωταθλήματα να οδηγούνται σε σταθεροποίηση ή ακόμη και μείωση των εσόδων τους κατά τις περιόδους 2025/26 και 2026/27.

Ο Tim Bridge, Lead Partner στο Deloitte Sports Business Group, σχολίασε σχετικά: «Είναι γεγονός ότι η διεύρυνση των διοργανώσεων της UEFA και της FIFA έχει αποφέρει οικονομικά οφέλη στα πέντε μεγαλύτερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Όμως, το ποδόσφαιρο δεν μπορεί να βασίζεται απλώς στην προσθήκη περισσότερου περιεχομένου για να πετύχει βιώσιμη ανάπτυξη. Η κορεσμένη αγορά δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα ούτε των παικτών ούτε των φιλάθλων, ιδίως όταν αυτό γίνεται εις βάρος της ποιότητας του αγωνιστικού θεάματος. Χωρίς κοινή στρατηγική από όλους τους εμπλεκόμενους, υπάρχει κίνδυνος να θυσιαστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα για χάρη άμεσων κερδών».

Η Premier League διατηρεί τα ηνία στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο

Για ακόμη μία χρονιά, οι σύλλογοι της Premier League κατέγραψαν τα υψηλότερα έσοδα μεταξύ των «πέντε μεγάλων» ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων στη σεζόν 2024/25, με αύξηση 8% και συνολικά έσοδα 6,8 δισ. λιρών Αγγλίας. Η άνοδος αυτή οφείλεται εν μέρει στις αξιοσημείωτες επιδόσεις ορισμένων συλλόγων στις διευρυμένες ευρωπαϊκές διοργανώσεις της UEFA. Τα έσοδα αναμένεται να ξεπεράσουν τα 7 δισ. λίρες Αγγλίας την περίοδο 2025/26, λόγω της έναρξης νέας αναβαθμισμένης συμφωνίας τηλεοπτικών δικαιωμάτων, καθώς και της παρουσίας τριών συλλόγων σε ευρωπαϊκούς τελικούς.

Τα εμπορικά έσοδα παρέμειναν η βασική πηγή εσόδων για τους συλλόγους της κορυφαίας κατηγορίας του αγγλικού ποδοσφαίρου, αυξημένα κατά 13%, φτάνοντας τα 2,4 δισ. λίρες Αγγλίας την αγωνιστική περίοδο 2024/25. Οι παραδοσιακά ισχυροί «big six» της Premier League συνέχισαν να έχουν σημαντική συνεισφορά, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα, δηλαδή το 73% των συνολικών εμπορικών εσόδων των συλλόγων.

Τα συνολικά έσοδα από αγώνες των συλλόγων της Premier League αυξήθηκαν κατά 133 εκατ. λίρες Αγγλίας, ή αλλιώς κατά 15%, την περίοδο 2024/25, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το 1 δισ. λίρες Αγγλίας. Η αύξηση αυτή ενισχύθηκε από τη διευρυμένη παρουσία συλλόγων στις τελικές φάσεις των ευρωπαϊκών διοργανώσεων, την άνοδο των τιμών των εισιτηρίων και την αυξημένη χωρητικότητα των γηπέδων. Αντίστοιχα, τα έσοδα από τα τηλεοπτικά δικαιώματα κατέγραψαν οριακή αύξηση 2% σε ετήσια βάση, ανερχόμενα σε 3,4 δισ. λίρες Αγγλίας.

Οι ζημίες προ φόρων των συλλόγων της Premier League εκτινάχθηκαν από 135 εκατ. λίρες Αγγλίας την περίοδο 2023/24 σε 948 εκατ. λίρες Αγγλίας την περίοδο 2024/25. Αυτή η επιδείνωση αποδίδεται στις δαπάνες των μεταγραφών και στην απουσία κερδών από πωλήσεις παικτών, που είχαν ενισχύσει τα αποτελέσματα της περιόδου 2023/24. Στο τέλος της αγωνιστικής περιόδου 2024/25, ο καθαρός δανεισμός των συλλόγων της Premier League ανερχόταν σε 3,6 δισ. λίρες Αγγλίας, έναντι 3,5 δισ. λιρών Αγγλίας την περίοδο 2023/24.

Η αγωνιστική περίοδος 2024/25 αποτέλεσε ορόσημο για τους συλλόγους της Bundesliga, με τα συνολικά έσοδα να αυξάνονται κατά 12% και να ξεπερνούν για πρώτη φορά στην ιστορία του πρωταθλήματος τα 4 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της αύξησης εμπορικών και τηλεοπτικών εσόδων.

Οι σύλλογοι της La Liga κατέγραψαν έσοδα 4,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2024/25, αυξημένα κατά 9% σε σχέση με την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο, που ενισχύθηκε κυρίως από την αύξηση των εμπορικών εσόδων και των εσόδων από τους αγώνες. Η Real Madrid, με 1,2 δισ. ευρώ, και η FC Barcelona, με 975 εκατ. ευρώ, αντιπροσώπευσαν περίπου το 52% των συνολικών εσόδων των συλλόγων.

Τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Serie A αυξήθηκαν κατά 4%, στα 3 δισ. ευρώ την αγωνιστική περίοδο 2024/25, με τις Juventus, FC Internazionale Milano και AC Milan να αντιπροσωπεύουν το 45% των συνολικών εσόδων. Τα έσοδα αγώνα αυξήθηκαν κατά 3%, στα 0,5 δισ. ευρώ, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται στους συλλόγους που συμμετείχαν στο UEFA Champions League.

Τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Ligue 1 υποχώρησαν στα 2,2 δισ. ευρώ την περίοδο 2024/25, μειωμένα κατά 15% σε σχέση με τα 2,6 δισ. ευρώ της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου. Η οριακή αύξηση των εσόδων αγώνα και των εσόδων από τηλεοπτικά δικαιώματα δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει τη μείωση των εμπορικών εσόδων κατά 0,4 δισ. ευρώ.

Συνολικά, οι ζημίες προ φόρων των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων αυξήθηκαν κατά 0,8 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 1,5 δισ. ευρώ την αγωνιστική περίοδο 2024/25.

Η Championship αντιμετωπίζει μείωση εσόδων και αύξηση ζημιών

Οι σύλλογοι της Championship κατέγραψαν συνολικά έσοδα 942 εκατ. λιρών Αγγλίας την αγωνιστική περίοδο 2024/25, μειωμένα κατά 2% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, σηματοδοτώντας την πρώτη ετήσια μείωση των συνολικών εσόδων μετά την πανδημία COVID.

Τα εμπορικά έσοδα υποχώρησαν κατά 10%, στα 273 εκατ. λίρες Αγγλίας, κυρίως λόγω της αλλαγής στη σύνθεση των συλλόγων του πρωταθλήματος.

Οι ζημίες προ φόρων των συλλόγων της Championship αυξήθηκαν κατά 12%, στα 355 εκατ. λίρες Αγγλίας, με μόλις τρεις συλλόγους να καταγράφουν κέρδη προ φόρων, έναντι τεσσάρων την περίοδο 2023/24.

Ο Tim Bridge προσέθεσε: «Η συνολική χρηματοοικονομική εικόνα και η αύξηση των ζημιών των συλλόγων και στις τρεις κατηγορίες της English Football League αναδεικνύουν μία συνεχιζόμενη τάση: Η εξωτερική χρηματοδότηση, πλέον, έχει καταστεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη ρευστότητα της συντριπτικής πλειονότητας των συλλόγων. Οι επερχόμενες ρυθμιστικές αλλαγές μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της κατάστασης, ωστόσο η προσοχή πρέπει πλέον να στραφεί στην ενίσχυση της εμπορικής δραστηριότητας και στη βιώσιμη ανάπτυξη ή σε ένα σαφές σχέδιο για τη γεφύρωση της απόστασης από την Premier League, ώστε να αξιοποιηθεί η τεράστια αξία που κρύβει το ποδόσφαιρο σε όλα τα επίπεδα».

Επιταχύνεται η ανάπτυξη της Women's Super League

Την αγωνιστική περίοδο 2024/25, τα συνολικά έσοδα των συλλόγων της Women's Super League (WSL) αυξήθηκαν κατά 39%, φτάνοντας τα 90 εκατ. λίρες Αγγλίας, ενώ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, και οι 12 σύλλογοι κατέγραψαν έσοδα άνω του 1 εκατ. λιρών Αγγλίας.

Τα εμπορικά έσοδα παρέμειναν ο βασικός μοχλός ανάπτυξης για το πρωτάθλημα, αυξημένα κατά 15 εκατ. λίρες Αγγλίας, στα 41 εκατ. λίρες Αγγλίας, την περίοδο 2024/25. Τα έσοδα από αγώνες αυξήθηκαν κατά 16% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, φτάνοντας τα 14 εκατ. λίρες Αγγλίας την περίοδο 2024/25, ενώ τα έσοδα από τα τηλεοπτικά δικαιώματα αυξήθηκαν κατά 11%, φτάνοντας τα 11 εκατ. λίρες Αγγλίας.

Η Jennifer Haskel, Knowledge and Insight Lead στο Deloitte Sports Business Group, υπογράμμισε: «Καθώς οι επενδύσεις στη WSL συνεχίζονται, οι προσδοκίες για τους συλλόγους είναι σαφείς: Να αναπτύξουν την επιχειρηματική δραστηριότητά τους, να προσαρμόσουν τα λειτουργικά μοντέλα τους και, παράλληλα, να ενισχύσουν τη σύνδεσή τους με φιλάθλους και εμπορικούς συνεργάτες. Υπάρχουν αμέτρητες ενδείξεις αυξανόμενης εμπορικής δυναμικής στο γυναικείο ποδόσφαιρο, αλλά αυτή η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη - πολλοί σύλλογοι δυσκολεύονται να συμβαδίσουν, ενώ οι κορυφαίες ομάδες διευρύνουν συνεχώς τη διαφορά τους. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο σημείο καμπής για τα επαγγελματικά πρωταθλήματα. Τα έσοδα, η προβολή και η εμπορική βιωσιμότητα συνεχίζουν να ενισχύονται, όμως η πρόκληση παραμένει στο να μετατραπεί αυτή η δυναμική σε μια συνεπή και ελκυστική εμπειρία για τους φιλάθλους. Η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτεί συλλογικές επενδύσεις από τις ομάδες, τους εμπορικούς συνεργάτες και τους φιλάθλους, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των ομάδων και να τεθούν οι βάσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους».

Ο Βασίλης Καφάτος, Partner & Growth Leader της Deloitte Ελλάδος, σχολίασε για την ελληνική αγορά ποδοσφαίρου: «Η ελληνική αγορά ακολουθεί τη θετική δυναμική που καταγράφεται ευρύτερα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, με ενίσχυση των εσόδων των συλλόγων και επιστροφή των φιλάθλων στα γήπεδα. Για το ελληνικό ποδόσφαιρο, η επόμενη φάση ανάπτυξης θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να διευρύνει και να διαφοροποιήσει τις πηγές εσόδων του, αξιοποιώντας ακόμη περισσότερο τη δυναμική και το ενδιαφέρον που συγκεντρώνει το άθλημα. Η ανάπτυξη ισχυρότερων εμπορικών συνεργασιών, η καλύτερη αξιοποίηση των γηπέδων, η επένδυση στην εμπειρία και την ψηφιακή σχέση με τον φίλαθλο, καθώς και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ποδοσφαιρικού ταλέντου μπορούν να δημιουργήσουν μεγαλύτερη και πιο διατηρήσιμη αξία για το ελληνικό ποδόσφαιρο».