Εσωκομματική ανταρσία για τη συμφωνία Τραμπ-Ιράν

Μια σπάνια εσωκομματική εξέγερση σημειώνεται στις τάξεις των Ρεπουμπλικάνων της Γερουσίας, με αφορμή το πρωτόκολλο συμφωνίας που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν. Οι γερουσιαστές, που είχαν στηρίξει την προηγούμενη σκληρή γραμμή της κυβέρνησης, εκφράζουν ανοιχτά την οργή τους, θεωρώντας ότι η συμφωνία ευνοεί την Τεχεράνη και απέχει παρασάγγας από τη "συντριπτική νίκη" που είχε υποσχεθεί ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί το τέλος του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, με την κοινή αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν. Σύμφωνα με τους όρους της, τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν ξανά για τη ναυσιπλοΐα, γεγονός που αναμένεται να σταθεροποιήσει τις τιμές των καυσίμων, οι οποίες είχαν εκτοξευτεί τους τελευταίους μήνες λόγω της κρίσης. Ωστόσο, η λεπτομερής ανάγνωση του μνημονίου συνεννόησης προκαλεί έντονη ανησυχία σε ορισμένους Ρεπουμπλικάνους, οι οποίοι είχαν ήδη χαρακτηρίσει "υπερβολικά χαλαρή" την πυρηνική συμφωνία του 2015, την οποία ο Τραμπ είχε ακυρώσει.

Η νέα συμφωνία προβλέπει χαλάρωση των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης και τη δημιουργία ενός ταμείου ανοικοδόμησης, ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η προοπτική προκαλεί ανησυχίες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν λάβει καμία ρητή δέσμευση για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ή για τη διακοπή της στήριξης του Ιράν προς τους ένοπλους συμμάχους του, όπως οι Χούθι και η Χεζμπολάχ. Επιπλέον, αν και η ναυσιπλοΐα θα ξαναρχίσει χωρίς διόδια, το Ιράν διατηρεί το δικαίωμα να εφαρμόσει "δικαιώματα εκμετάλλευσης" για τις υπηρεσίες που θα παρέχει στα πλοία, μετά από 60 ημέρες.

"Το χειρότερο φιάσκο"

Ο γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι, από τη Λουιζιάνα, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τη συμφωνία "το χειρότερο φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες". Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, υπενθύμισε ότι πριν από τον πόλεμο τα Στενά ήταν ανοιχτά, το Ιράν είχε συντριβεί από τις κυρώσεις και 13 Αμερικανοί στρατιώτες ήταν ακόμη εν ζωή. "Σήμερα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες ξόδεψαν δισεκατομμύρια στις αντλίες, οι κυρώσεις θα αρθούν και οι βομβαρδισμοί σταμάτησαν", έγραψε, αναφερόμενος στους 13 στρατιώτες που σκοτώθηκαν στη διάρκεια του πολέμου.

Ο πρόεδρος Τραμπ απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο ήταν το μοναδικό μέσο για να ξανανοίξει το Ορμούζ, από όπου περνούσε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, επιτέθηκε στους επικριτές του, χαρακτηρίζοντάς τους "ηλίθιους", "ζηλιάρηδες" και "ανέντιμους", ενώ τόνισε ότι το Χρηματιστήριο βρίσκεται σε ιστορικό ρεκόρ και η τιμή του πετρελαίου πέφτει.

"Λάθος"

Ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ κάλεσε τον Τραμπ "να μην δώσει βουνά μετρητών" στους Ιρανούς, αναφερόμενος στο σχέδιο δημιουργίας ενός ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. "Δεν θέλω να δω να ισχυροποιούνται οι ισλαμιστές που θέλουν να μας σκοτώσουν. Αν αυτή η συμφωνία τους δώσει 300 δισ. δολάρια, είναι λάθος", δήλωσε στο podcast του.

Ο γερουσιαστής από το Τέξας, Τζον Κόρνιν, εξέφρασε τον φόβο ότι η συμφωνία θα είναι απλώς ένα "ιντερμέδιο", που θα επιτρέψει στο Ιράν να ανασυγκροτήσει το οπλοστάσιό του και να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Πιο συγκρατημένος εμφανίστηκε ο επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία, Τζον Θουν, ο οποίος ωστόσο ζήτησε απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, κυρίως για το αν η συμφωνία καλύπτει το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη στήριξη του Ιράν προς τους περιφερειακούς συμμάχους του.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ ζήτησαν από τους επικριτές του "υπομονή", ενώ οι Δημοκρατικοί, που καταδίκασαν ομόφωνα τη συμφωνία, υποστηρίζουν ότι ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος ξεκίνησε έναν δαπανηρό πόλεμο για να αποδεχθεί τελικά ένα κείμενο που ενισχύει την Τεχεράνη.