ΕΣΥ: Ηλεκτρονική συνταγογράφηση με ράντζα, ελλείψεις και ανεκπαίδευτους γιατρούς

Με σοβαρές δυσλειτουργίες, ελλιπή προετοιμασία και έντονες αντιδράσεις από νοσοκομειακούς γιατρούς επιχειρεί το υπουργείο Υγείας να θέσει σε πιλοτική εφαρμογή την ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία.

Το νέο σύστημα, το οποίο είχε αρχικά ανακοινωθεί ότι θα τεθεί σε λειτουργία από τον Ιούλιο σε όλες τις μονάδες του ΕΣΥ, μετατέθηκε έπειτα από καθυστερήσεις και πλέον προγραμματίζεται να ξεκινήσει πιλοτικά στις 12 Οκτωβρίου. Σε ορισμένα νοσοκομεία έχουν ήδη αρχίσει δοκιμές, ενώ οι διοικήσεις των νοσηλευτικών ιδρυμάτων έχουν ενημερωθεί από το υπουργείο Υγείας για την ενεργοποίησή του.

Στόχος είναι οι γιατροί να χρησιμοποιούν την ψηφιακή πλατφόρμα για την παραγγελία των φαρμάκων που απαιτούνται για τους νοσηλευόμενους ασθενείς. Η εφαρμογή, όμως, προκαλεί ήδη σοβαρές ενστάσεις ως προς τη λειτουργικότητά της και κυρίως ως προς το εάν πρόκειται πράγματι για ολοκληρωμένη ηλεκτρονική συνταγογράφηση στο ΕΣΥ.

Νοσοκομειακοί γιατροί καταγγέλλουν ότι το σύστημα απέχει σημαντικά από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση που χρησιμοποιείται σήμερα στην πρωτοβάθμια φροντίδα και από τους ιδιώτες γιατρούς. Όπως υποστηρίζουν, πρόκειται ουσιαστικά για μια ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας οι γιατροί θα αποστέλλουν παραγγελίες φαρμάκων προς τα φαρμακεία των νοσοκομείων, χωρίς να ενσωματώνεται το σύνολο των επιστημονικών και κλινικών λειτουργιών που θα ανέμενε κανείς από ένα σύγχρονο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

Ο Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας των νοσοκομειακών γιατρών, Παναγιώτης Παπανικολάου, περιγράφει το σύστημα που έχει αναπτυχθεί από την ΗΔΙΚΑ ως ένα ψηφιακό εργαλείο παραγγελιών, μέσω του οποίου θα μεταφέρονται οι ανάγκες των γιατρών προς τα νοσοκομειακά φαρμακεία.

Ξεκινά χωρίς να έχει εκπαιδευτεί το προσωπικό

Το πρόβλημα για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας είναι ότι οι δυσλειτουργίες καταγράφονται πριν ακόμη υπάρξει καθολική εφαρμογή του μέτρου που είχε παρουσιαστεί από τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη ως σημαντικό βήμα ψηφιοποίησης του ΕΣΥ.

Σε αρκετά νοσοκομεία γιατροί και νοσηλευτές δεν έχουν ολοκληρώσει, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν έχουν καν ξεκινήσει, την απαραίτητη εκπαίδευση στη νέα πλατφόρμα. Έτσι, το υπουργείο επιχειρεί να θέσει σε εφαρμογή ένα νέο ψηφιακό εργαλείο σε ένα σύστημα Υγείας στο οποίο μέρος του προσωπικού που καλείται να το χρησιμοποιήσει δεν γνωρίζει ακόμη επαρκώς τον τρόπο λειτουργίας του.

Οι αντιδράσεις των γιατρών δεν περιορίζονται στην εκπαίδευση. Θέτουν και ένα πολύ σοβαρό πρακτικό ζήτημα που συνδέεται με την πραγματική κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία: ράντζα, υπερπληρότητα και ασθενείς διασκορπισμένοι σε διαφορετικές κλινικές και κτίρια.

Σε πολλά νοσοκομεία, ένας ασθενής που ανήκει οργανικά σε μια Παθολογική Κλινική μπορεί να νοσηλεύεται σε διαφορετικό τμήμα λόγω έλλειψης κλινών. Άλλοι ασθενείς παραμένουν σε διαδρόμους. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η διαδικασία ηλεκτρονικής παραγγελίας του φαρμάκου ενδέχεται να μετατραπεί σε έναν ακόμη γραφειοκρατικό κύκλο για τον γιατρό.

Ο Παναγιώτης Παπανικολάου περιγράφει χαρακτηριστικά την καθημερινότητα που μπορεί να δημιουργηθεί: ασθενείς μιας Παθολογικής Κλινικής να βρίσκονται σε τρία διαφορετικά τμήματα, με ορισμένους ακόμη και σε ράντζα στους διαδρόμους. Ο γιατρός θα πρέπει να εξετάζει τους ασθενείς σε διαφορετικά σημεία, να αποφασίζει την αγωγή, να επιστρέφει σε υπολογιστή για την ηλεκτρονική παραγγελία, να αναμένει τη διάθεση του φαρμάκου και στη συνέχεια να επιστρέφει στον νοσηλευόμενο.

Ψηφιοποίηση πάνω στα χρόνια προβλήματα του ΕΣΥ

Μέχρι σήμερα η φαρμακευτική αγωγή των ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε χειρόγραφες εντολές και καταχωρίσεις, χωρίς ενιαίο ψηφιακό μηχανισμό που να παρακολουθεί ολοκληρωμένα την πορεία ενός φαρμάκου από την ιατρική εντολή έως την τελική χορήγηση στον ασθενή.

Το υπουργείο Υγείας υποστηρίζει ότι η ηλεκτρονική καταχώριση μπορεί να περιορίσει τις χειρόγραφες διαδικασίες και τις πολλαπλές καταγραφές, μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο για γιατρούς και νοσηλευτές. Παράλληλα, εκτιμά ότι θα υπάρξει καλύτερος έλεγχος της διακίνησης και της χορήγησης των φαρμάκων εντός των νοσοκομείων.

Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών στο ΕΣΥ αποτελεί αναγκαία μεταρρύθμιση. Η εφαρμογή της όμως χωρίς ολοκληρωμένη εκπαίδευση, χωρίς προηγούμενη επίλυση βασικών λειτουργικών προβλημάτων και μέσα σε νοσοκομεία όπου εξακολουθούν να υπάρχουν ράντζα και ελλείψεις κλινών δημιουργεί εύλογες αντιδράσεις.

Η κυβέρνηση καλείται επομένως να αποδείξει στην πράξη ότι η λεγόμενη ηλεκτρονική συνταγογράφηση δεν θα περιοριστεί σε ακόμη μία ψηφιακή πλατφόρμα που θα προστεθεί στις ήδη πιεστικές υποχρεώσεις των γιατρών. Η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων μόνο όταν συνοδεύεται από επαρκές προσωπικό, σωστή εκπαίδευση και πραγματικές συνθήκες λειτουργίας που επιτρέπουν στους γιατρούς να ασκούν την ιατρική τους χωρίς πρόσθετα γραφειοκρατικά εμπόδια.