Εθνικό Απολυτήριο: Ανοίγει ο διάλογος – Τι αλλάζει στο νέο Λύκειο

Μέσα στην επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ξεκινήσει η διαβούλευση με τα πολιτικά κόμματα και τους εκπαιδευτικούς φορείς για την Ενδιάμεση Έκθεση της Επιτροπής Διαλόγου για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, ενώ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία και ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη συμμετοχή πολιτών, μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων.

Το χρονοδιάγραμμα παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στο Ωδείο Αθηνών, με τη συμμετοχή στελεχών της εκπαιδευτικής κοινότητας και διεθνών εμπειρογνωμόνων.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη έδωσε το στίγμα της διαδικασίας, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει έναν ανοιχτό διάλογο πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τη μορφή που θα έχει το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.

Όπως ανέφερε, η δημόσια διαβούλευση θα ξεκινήσει στα τέλη Σεπτεμβρίου μέσα από ήδη οργανωμένη ψηφιακή πλατφόρμα, στην οποία θα υπάρχουν συγκεκριμένα ερωτήματα για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να καταθέτουν τόσο την εμπειρία τους από το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα όσο και τις προτάσεις τους για τις αλλαγές που θεωρούν αναγκαίες.

Η υπουργός ζήτησε ευρεία συμμετοχή, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα όσο το δυνατόν πληρέστερο απόθεμα απόψεων και προτάσεων, το οποίο θα αξιοποιηθεί στη διαμόρφωση του νέου μοντέλου.

Νέο Λύκειο χωρίς εγκατάλειψη της αξιοπιστίας των εξετάσεων

Η Σοφία Ζαχαράκη ξεκαθάρισε ότι η μεταρρύθμιση δεν ξεκινά από μηδενική βάση και ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να ακυρώσει στοιχεία του σημερινού συστήματος που έχουν αποδειχθεί αξιόπιστα.

Όπως τόνισε, το ισχύον πλαίσιο έχει διασφαλίσει σε σημαντικό βαθμό αντικειμενικότητα και αξιοπιστία, στοιχεία που, κατά την ίδια, πρέπει να διατηρηθούν και στο επόμενο στάδιο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Η συζήτηση, σύμφωνα με την υπουργό, δεν περιορίζεται στην αλλαγή του τρόπου εξέτασης των μαθητών. Το βασικό ζητούμενο είναι η διαμόρφωση ενός Λυκείου που θα αξιολογεί συνολικά την προσπάθεια του μαθητή, θα αναγνωρίζει τη συνέπεια και θα δίνει περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης δεξιοτήτων.

Το Εθνικό Απολυτήριο, όπως υπογράμμισε, δεν αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, αλλά ως εργαλείο για τη συνολικότερη αναβάθμιση του σχολείου. Στόχος είναι να διατηρηθούν η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα και η αξιοπιστία, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχυθούν η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα, η συνεργασία, η υπευθυνότητα και η ουσιαστική μάθηση.

Η υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι οι εξετάσεις δεν πρόκειται να χάσουν τον ρόλο τους, ωστόσο δεν μπορούν να αποτελούν τον μοναδικό παράγοντα που καθορίζει την πορεία ενός μαθητή. Η κυβερνητική προσέγγιση επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτηση της τελικής αξιολόγησης από μία μόνο εξεταστική στιγμή, ώστε μια κακή ημέρα να μην ακυρώνει πολυετή σχολική προσπάθεια.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου και πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλης Σφακιανάκης, γνωστοποίησε ότι η Ενδιάμεση Έκθεση έχει ήδη ολοκληρωθεί και παραδοθεί.

Όπως ανέφερε, μέσα στην επόμενη εβδομάδα μπορεί να ξεκινήσει ο επίσημος διάλογος με τα κόμματα και τους εκπαιδευτικούς φορείς. Στο τραπέζι θα τεθούν οι διαφορετικές επιλογές πολιτικής, προκειμένου κάθε πολιτική δύναμη να τοποθετηθεί και να διαμορφωθεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η μεταρρύθμιση.

Οι διεθνείς εμπειρίες και οι προϋποθέσεις μιας μεγάλης αλλαγής

Στην εκδήλωση συμμετείχαν και πρόσωπα με σημαντική παρουσία στη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα, μεταφέροντας εμπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήματα και επισημαίνοντας τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να πετύχει μία τόσο μεγάλη αλλαγή.

Ο Ανδρέας Σλάιχερ, διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, συμμετείχε μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος και στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να εξασφαλιστεί ευρεία κοινωνική και πολιτική αποδοχή της μεταρρύθμισης.

Ο ίδιος χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την προσπάθεια δημιουργίας Εθνικού Απολυτηρίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμείνει αδρανής σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει γρήγορα και απαιτεί διαφορετικές δεξιότητες από τους νέους.

Υποστήριξε ακόμη ότι, εφόσον η ελληνική μεταρρύθμιση σχεδιαστεί σωστά και αποκτήσει ευρεία αποδοχή, θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλα εκπαιδευτικά συστήματα.

Στις βασικές προϋποθέσεις μιας επιτυχημένης αλλαγής αναφέρθηκε και ο Μπιλ Μάξγουελ, επικεφαλής εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρώην διευθυντής Εκπαίδευσης της Σκωτίας.

Ο Μάξγουελ έθεσε πέντε βασικούς άξονες: σαφή και συγκεκριμένο στόχο, ευρεία επιτροπή καθοδήγησης, εμπιστοσύνη και ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών, ξεκάθαρα κίνητρα και ευθύνες για τις σχολικές μονάδες, καθώς και σταθερό άνοιγμα στην εξωτερική αξιολόγηση και ανατροφοδότηση.

Η γενική διευθύντρια Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Πία Αρενκίλντε Χάνσεν, χαρακτήρισε την επένδυση στην εκπαίδευση στρατηγική επιλογή τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη.

Παράλληλα έκανε γνωστό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει την ελληνική προσπάθεια μέσω ανταλλαγής τεχνογνωσίας και συμβουλευτικών διαδικασιών με κράτη-μέλη που διαθέτουν ήδη συστήματα Εθνικού Απολυτηρίου.

Στη σημασία των δεξιοτήτων στάθηκε και ο Όλι-Πέκα Χάινονεν, γενικός διευθυντής του International Baccalaureate και πρώην υπουργός Παιδείας της Φινλανδίας.

Όπως σημείωσε, η εκπαίδευση δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων. Σε έναν κόσμο όπου οι λεγόμενες ήπιες δεξιότητες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, το σχολείο καλείται να δώσει μεγαλύτερο βάρος στην κριτική σκέψη, στη συνεργασία, στην προσαρμοστικότητα και στη διαμόρφωση χαρακτήρα.

Η επόμενη φάση του διαλόγου για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο αναμένεται πλέον με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα αρχίσουν να αποσαφηνίζονται οι πραγματικές επιλογές πολιτικής και οι αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα τον τρόπο φοίτησης, αξιολόγησης και πρόσβασης των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Το μεγάλο στοίχημα για το υπουργείο Παιδείας θα είναι να αποδείξει ότι η νέα διαδικασία δεν θα περιοριστεί σε μία ακόμη θεωρητική μεταρρύθμιση, αλλά θα οδηγήσει σε ένα σύστημα που θα συνδυάζει την αξιοπιστία των εξετάσεων με πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση της σχολικής πορείας και ουσιαστικότερο εκπαιδευτικό περιεχόμενο.