Η στεγαστική κρίση περνά στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής συζήτησης, με ελληνική πρωτοβουλία, καθώς το ζήτημα τίθεται στην άτυπη συνεδρίαση του Eurogroup στη Λευκωσία. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος της ευρωομάδας, Κυριάκος Πιερρακάκης, προσερχόμενος στη συνεδρίαση, υπογράμμισε ότι η στέγαση δεν είναι απλώς κοινωνικό αίτημα, αλλά κρίσιμο ζήτημα κοινωνικής συνοχής και οικονομικής σταθερότητας για ολόκληρη την Ευρώπη.
Όπως ανέφερε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν τουλάχιστον να συντονίσουν τις πολιτικές τους και να ανταλλάξουν εμπειρία για το τι απέδωσε και τι απέτυχε στο πεδίο της στέγασης. Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι τιμές κατοικιών και ενοικίων πιέζουν πλέον όχι μόνο τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά και τη μεσαία τάξη σε πολλές χώρες της Ευρωζώνης.
Ο κ. Πιερρακάκης, ανοίγοντας τις δηλώσεις του, στάθηκε και στη σημασία της Κύπρου για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, χαρακτηρίζοντάς την σημείο αναφοράς για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Τόνισε ότι η Κύπρος έχει αποδείξει πως μπορεί να μετατρέπει κρίσεις σε ευκαιρίες, αναβαθμίζοντας διαρκώς τον οικονομικό και γεωπολιτικό της ρόλο.
Η στέγαση ως ευρωπαϊκό ζήτημα κοινωνικής συνοχής
Ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκαθάρισε ότι η στέγαση δεν ανήκει στον στενό πυρήνα των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς οι σχετικές πολιτικές σχεδιάζονται κυρίως σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ωστόσο, επισήμανε ότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης δεν μπορούν να αποφεύγουν ένα ζήτημα που βρίσκεται πλέον στον πυρήνα των ανησυχιών των Ευρωπαίων πολιτών.
Η στέγαση, σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, είναι ταυτόχρονα κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα. Για τον λόγο αυτό, οι χώρες της Ευρωζώνης πρέπει να μοιραστούν εμπειρίες, να αξιολογήσουν διαφορετικά μοντέλα και να εξετάσουν ποιες πολιτικές μπορούν να ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών, να περιορίσουν τις πιέσεις στα ενοίκια και να προστατεύσουν τα νοικοκυριά από τη διαρκή επιβάρυνση του κόστους διαβίωσης.
Η συζήτηση στη Λευκωσία σηματοδοτεί την έναρξη μιας πιο συστηματικής ευρωπαϊκής επεξεργασίας για το στεγαστικό. Η ελληνική πρωτοβουλία επιδιώκει να αναδείξει ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο ούτε αποκλειστικά εθνικό, καθώς συνδέεται με την αστικοποίηση, τη βραχυχρόνια μίσθωση, την επενδυτική πίεση στα ακίνητα, το κόστος κατασκευής και τη μειωμένη διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών.
Στασιμοπληθωριστικές πιέσεις και ενεργειακή αβεβαιότητα
Στις δηλώσεις του, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, σημειώνοντας ότι το Eurogroup θα εξετάσει τις επικαιροποιημένες οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως είπε, οι προβλέψεις δεν περιέχουν μεγάλες εκπλήξεις, ωστόσο η ανάπτυξη αναθεωρείται προς τα κάτω και ο πληθωρισμός προς τα πάνω.
Ο υπουργός έκανε λόγο για στασιμοπληθωριστική πίεση, διευκρινίζοντας όμως ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται σε τροχιά θετικής ανάπτυξης. Η λέξη-κλειδί, όπως σημείωσε, είναι η ανθεκτικότητα, καθώς η ευρωπαϊκή οικονομία καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα γεωπολιτική ένταση, ενεργειακή αστάθεια και δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις αγορές ομολόγων και στην αστάθεια που παρατηρείται, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να στηρίξει πολίτες, κοινωνίες και ευάλωτα νοικοκυριά, χωρίς να επιτρέψει στην ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική κρίση. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, οι χειρισμοί πρέπει να είναι ακριβείς, στοχευμένοι και προσεκτικά μετρημένοι.
Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε την οικονομική αβεβαιότητα και με τα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι αν δεν ανοίξουν τον Ιούνιο, ο Ιούνιος θα είναι δυσκολότερος από τον Μάιο και ο Ιούλιος δυσκολότερος από τον Ιούνιο. Η παρατήρηση αυτή αποτυπώνει την ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την επίδραση των γεωπολιτικών εξελίξεων στις τιμές ενέργειας και στις οικονομίες της Ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα στήριξης εφαρμόζονται ήδη σε εθνικό επίπεδο, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η δημοσιονομική εξίσωση είναι σήμερα δυσκολότερη από εκείνη του 2022, αν και η Ευρώπη διαθέτει πλέον μεγαλύτερη εμπειρία στη διαχείριση ενεργειακών κρίσεων.
Ο υπουργός ανέφερε ακόμη ότι, σύμφωνα με παρουσίαση του ΔΝΤ, οι ενεργειακές πολιτικές που εφαρμόστηκαν από το 2020 βοήθησαν ώστε ο αντίκτυπος της κρίσης να είναι μειωμένος κατά 12%. Επέμεινε, πάντως, ότι τα μέτρα πρέπει να έχουν τα χαρακτηριστικά που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα.
Ψηφιακό ευρώ και χρηματοοικονομική κυριαρχία
Πέρα από τη στέγαση και την οικονομική συγκυρία, στην ατζέντα της συνεδρίασης βρίσκεται και το ψηφιακό ευρώ. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι στο Eurogroup έχει προσκληθεί η Aurore Lalucq, επικεφαλής της Οικονομικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να συζητηθεί το κοινοβουλευτικό χρονοδιάγραμμα για την υιοθέτησή του.
Η συζήτηση γίνεται με βάση τον χρονικό ορίζοντα του 2029, τον οποίο έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Για τον πρόεδρο του Eurogroup, η ψηφιακή Ευρώπη δεν είναι απλώς τεχνολογικό ζήτημα, αλλά ζήτημα χρηματοοικονομικής κυριαρχίας και ενίσχυσης του διεθνούς ρόλου του ευρώ.
Ο ίδιος χαρακτήρισε το θέμα σχεδόν συνταγματικής σημασίας, καθώς αφορά τη θέση της Ευρώπης στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, την αυτονομία των ευρωπαϊκών πληρωμών και την ικανότητα της Ευρωζώνης να διαμορφώνει δικά της εργαλεία σε ένα περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με στασιμοπληθωριστικές τάσεις, χωρίς όμως να έχει εισέλθει σε πραγματικό στασιμοπληθωρισμό. Η ανάπτυξη παραμένει θετική και το ζητούμενο, όπως υπογράμμισε, είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι σε κρίσεις που επηρεάζουν ταυτόχρονα την οικονομία, την ενέργεια, τη στέγαση και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
