Σημαντική επιτάχυνση στις διαδικασίες αντιμετώπισης των κακοπληρωτών ενοικιαστών φέρνει το νέο πλαίσιο για την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Μαΐου 2026, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας της σχετικής δικαστικής διαδικασίας.
Η βασική τομή του νέου συστήματος είναι ότι η αρμοδιότητα έκδοσης των διαταγών μεταφέρεται από τους δικαστές σε πιστοποιημένους δικηγόρους, με στόχο τη δραστική μείωση των καθυστερήσεων που χαρακτήριζαν μέχρι σήμερα την εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων.
Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα 20 ημερών
Με το νέο καθεστώς, ο δικηγόρος που αναλαμβάνει την υπόθεση υποχρεούται να εκδώσει τη διαταγή πληρωμής ή απόδοσης μισθίου εντός 20 ημερών από την ανάθεση. Το συγκεκριμένο χρονικό όριο εισάγεται για πρώτη φορά ως υποχρεωτικό, επιχειρώντας να αντικαταστήσει τις πολυμηνιαίες καθυστερήσεις, τις αναβολές και την αβεβαιότητα που επικρατούσαν μέχρι σήμερα.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να δώσει στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα ταχύτερης αντίδρασης σε περιπτώσεις απλήρωτων ενοικίων, μειώνοντας το χρονικό διάστημα κατά το οποίο παραμένουν εκτεθειμένοι σε οικονομική ζημία.
Ποιοι δικηγόροι θα αναλαμβάνουν τις υποθέσεις
Για την εφαρμογή του νέου συστήματος, σε κάθε Πρωτοδικείο θα καταρτιστούν ειδικοί κατάλογοι πιστοποιημένων δικηγόρων, οι οποίοι θα έχουν την αρμοδιότητα έκδοσης των σχετικών διαταγών. Η ένταξη στους καταλόγους προϋποθέτει τουλάχιστον τετραετή επαγγελματική εμπειρία, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, απουσία σοβαρών πειθαρχικών παραπτωμάτων και παρακολούθηση ειδικής εκπαίδευσης.
Οι κατάλογοι θα καταρτίζονται από τους Δικηγορικούς Συλλόγους, ενώ η ανάθεση των υποθέσεων θα γίνεται με τυποποιημένο τρόπο, βάσει αλφαβητικής σειράς, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και να αποφεύγονται φαινόμενα επιλεκτικής ανάθεσης.
Καθορισμένες αμοιβές και ηλεκτρονική διαδικασία
Η αποζημίωση για την έκδοση διαταγής πληρωμής ορίζεται στα 400 ευρώ, ενώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου στα 300 ευρώ. Τα ποσά καταβάλλονται προκαταβολικά μέσω των Δικηγορικών Συλλόγων, με ηλεκτρονική διαδικασία, και αποδίδονται στον δικηγόρο μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης.
Η τυποποίηση του κόστους εντάσσεται στην προσπάθεια διαφάνειας και προβλεψιμότητας της διαδικασίας, περιορίζοντας τα περιθώρια αυθαίρετων χρεώσεων και διευκολύνοντας τους ιδιοκτήτες στον προγραμματισμό των κινήσεών τους.
Το νέο Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών
Παράλληλα με τις αλλαγές στη δικαστική διαδικασία, προωθείται η δημιουργία Μητρώου Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία εντός του 2026. Το εργαλείο αυτό φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως προληπτικός μηχανισμός, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να αξιολογούν τη συνέπεια των υποψήφιων ενοικιαστών.
Το μητρώο θα βασίζεται σε διασταυρώσεις στοιχείων με την ΑΑΔΕ και τις δηλώσεις μισθώσεων, δημιουργώντας ένα βασικό προφίλ χωρίς αποκάλυψη ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ διαφάνειας και προστασίας της ιδιωτικότητας.
Μεταβατική περίοδος έως 30 Απριλίου
Μέχρι και τις 30 Απριλίου 2026, η έκδοση των διαταγών θα συνεχίσει να πραγματοποιείται από τους δικαστές, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα. Από την 1η Μαΐου, όλες οι νέες αιτήσεις θα εντάσσονται στο νέο σύστημα, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι κατάλογοι και η εκπαίδευση των δικηγόρων.
Το νέο πλαίσιο συνιστά μια από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στην αγορά μισθώσεων των τελευταίων ετών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει την ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των ιδιοκτητών και τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της αγοράς ακινήτων.
