Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο προετοιμασίας για πιθανές συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο που επικαλούνται οι Financial Times. Η συζήτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την πορεία των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται υπό την καθοδήγηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Κατά το δημοσίευμα, η Ευρώπη εμφανίζεται ολοένα και πιο προβληματισμένη από τη χαμηλή πρόοδο των επαφών ανάμεσα σε Ουάσινγκτον, Μόσχα και Κίεβο. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι μπορεί να βρεθούν στο περιθώριο μιας διαδικασίας η οποία αφορά άμεσα την ασφάλεια της ηπείρου και να κληθούν στη συνέχεια να αποδεχθούν μια συμφωνία που δεν θα έχει διαμορφωθεί με τη δική τους ουσιαστική συμμετοχή.
Κόστα: Υπάρχει προοπτική ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι θεωρεί πως υπάρχει προοπτική η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνομιλήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όταν διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες. Όπως ανέφερε, η ΕΕ έχει και τη στήριξη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να προετοιμαστεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται τους Financial Times, ο Κόστα ανέφερε ότι βρίσκεται σε επαφή με τους 27 ηγέτες των κρατών-μελών, προκειμένου να εξεταστεί ο καλύτερος τρόπος οργάνωσης μιας τέτοιας ευρωπαϊκής παρέμβασης. Στόχος, όπως είπε, είναι να καθοριστούν οι προϋποθέσεις ώστε η Ένωση να μπορεί να συνομιλήσει αποτελεσματικά με τη Ρωσία, εφόσον έρθει η κατάλληλη στιγμή.
Ο ίδιος σημείωσε ότι, στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στην Κύπρο τον περασμένο μήνα, ο Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους να είναι έτοιμοι να συμβάλουν θετικά στη διπλωματική διαδικασία. Η θέση αυτή ερμηνεύεται ως άνοιγμα προς έναν πιο ενεργό ευρωπαϊκό ρόλο, με την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία θα παραμένει στο κέντρο κάθε συζήτησης που την αφορά.
Η ευρωπαϊκή ανησυχία για τον ρόλο των ΗΠΑ
Η πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει ότι καμία συζήτηση για την Ουκρανία δεν μπορεί να γίνεται ερήμην της Ουκρανίας. Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούν ότι οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος διαρκεί πλέον πάνω από τέσσερα χρόνια, δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Το βασικό πρόβλημα για τις Βρυξέλλες είναι ο κίνδυνος να διαμορφωθεί μια διευθέτηση μέσα από διαβουλεύσεις στις οποίες η ΕΕ θα έχει περιορισμένο ρόλο. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αφήσει την Ένωση εκτεθειμένη απέναντι σε μια συμφωνία που θα επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τις κυρώσεις, την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και τη μελλοντική σχέση με τη Ρωσία.
Ο Κόστα υπογράμμισε ότι οι Βρυξέλλες θα αποφύγουν να διαταράξουν τη διαδικασία που ηγείται ο πρόεδρος Τραμπ. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές μήνυμα από το Κρεμλίνο πως ο Πούτιν είναι πρόθυμος να συνομιλήσει με εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μιλώντας σε εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χαρακτήρισε πιθανό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων με τον Ρώσο πρόεδρο. Τόνισε, ωστόσο, ότι προς το παρόν κανείς δεν έχει διακρίνει ένδειξη από τη ρωσική πλευρά πως υπάρχει πραγματική διάθεση για σοβαρή εμπλοκή σε διαπραγματεύσεις.
Συντονισμός με Κίεβο και διαφωνίες στους 27
Το γραφείο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε τη συζήτηση με τον Αντόνιο Κόστα, υπογραμμίζοντας ότι κάθε σχετική κίνηση θα πρέπει να συντονιστεί με τρόπο που να εκφράζει ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή και να μπορεί να ασκήσει ουσιαστική πίεση στη Ρωσία.
Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάντως, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί κοινή θέση για το ποιος θα μπορούσε να εκπροσωπήσει την Ένωση σε πιθανή επαφή με τη Μόσχα, ποιο θα ήταν το ακριβές χρονικό σημείο μιας τέτοιας πρωτοβουλίας και ποιο μήνυμα θα έπρεπε να μεταφερθεί στον Πούτιν.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, έχουν θέσει το ζήτημα ανοίγματος διαύλου επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Άλλοι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, θεωρώντας ότι μια βιαστική ή ασαφώς προετοιμασμένη κίνηση μπορεί να αποδυναμώσει την κοινή ευρωπαϊκή στάση.
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι δήλωσε την Τρίτη ότι ο Ρουστέμ Ουμέροφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, μετέβη στις Ηνωμένες Πολιτείες για συναντήσεις με ειδικούς απεσταλμένους του Τραμπ, ανάμεσά τους και ο Στιβ Γουίτκοφ. Στόχος, σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, είναι η επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας, η οποία έχει παγώσει μετά την έναρξη του πολέμου του Τραμπ με το Ιράν.
Η τελευταία τριμερής συνάντηση ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ουκρανία και Ρωσία πραγματοποιήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου. Ο Ζελένσκι ανέφερε ακόμη ότι το Κίεβο βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με την αμερικανική πλευρά και γνωρίζει τις σχετικές επαφές των εταίρων του με τη Μόσχα.
Η συζήτηση για πιθανό ευρωπαϊκό δίαυλο με τον Πούτιν δείχνει ότι η ΕΕ επιχειρεί να επανατοποθετηθεί σε μια διαπραγματευτική διαδικασία που αφορά άμεσα το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Το ζητούμενο για τις Βρυξέλλες είναι να αποφύγουν την περιθωριοποίηση, διατηρώντας παράλληλα την αρχή ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει καθοριστικό λόγο σε κάθε διευθέτηση για τον πόλεμο.
