Fitch: Η απομόχλευση έφερε αναβαθμίσεις σε Ελλάδα, Κύπρο, Πορτογαλία

Η δραστική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αναδεικνύεται ως ο καταλυτικός παράγοντας πίσω από την τριπλή αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας από τον διεθνή οίκο αξιολόγησης Fitch, σύμφωνα με τα πορίσματα έκθεσης που δόθηκε στη δημοσιότητα. Η ανάλυση του οίκου υπογραμμίζει ότι η ταχεία μείωση των δεικτών χρέους προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, που ξεκίνησε από τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα του 2020, αποτέλεσε το θεμέλιο για τη βελτίωση της αξιολόγησης των τριών αυτών οικονομιών.

Ειδικότερα, ο Fitch επισημαίνει πως και στις τρεις χώρες οι δείκτες χρέους υποχώρησαν σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα της προ πανδημίας περιόδου, σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα που παρουσιάζει το σύνολο της Ευρωζώνης, όπου η μείωση ήταν περιορισμένη. Αυτή η διαδικασία απομόχλευσης ενίσχυσε τα θεμελιώδη μεγέθη των οικονομιών, βελτιώνοντας τα αποτελέσματα του Μοντέλου Αξιολόγησης Κρατικού Αξιόχρεου του οίκου. Παράλληλα, η βελτίωση της υγείας του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς και η ενίσχυση της εξωτερικής θέσης της Πορτογαλίας, επέτρεψαν στον οίκο να άρει τους περιορισμούς που ίσχυαν στις αξιολογήσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για τις πολλαπλές αναβαθμίσεις.

Η δημοσιονομική πολιτική ως κλειδί της επιτυχίας

Η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη αναφέρεται ως ο σημαντικότερος μοχλός για την απομόχλευση, ωστόσο ο Fitch εντοπίζει ως κρίσιμο διαφοροποιητικό παράγοντα για τις τρεις αυτές χώρες τη δημοσιονομική πολιτική τους, η οποία οδήγησε στη δημιουργία βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων. Αυτή ακριβώς η διαφορά αποτελεί και το σημείο τομής με την Ιταλία και την Ισπανία, οι οποίες, παρά τις ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης, αναβαθμίστηκαν μόνο κατά μία βαθμίδα. Ο οίκος εξηγεί ότι η Ιταλία καταγράφει μικρά πρωτογενή πλεονάσματα μόλις από το 2024, ενώ η Ισπανία εξακολουθεί να μην εμφανίζει πλεόνασμα, γεγονός που περιόρισε τη δυναμική της βελτίωσης της πιστοληπτικής τους ικανότητας.

Η ελληνική οικονομία σε τροχιά σύγκλισης

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται η εντυπωσιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Το δημόσιο χρέος της χώρας υποχώρησε από περίπου 209% του ΑΕΠ το 2020 στο 146% το 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη απόλυτη μείωση μεταξύ των τριών χωρών. Ο Fitch προβλέπει ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται, φτάνοντας στο 125% έως το 2029. Σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα, το ελληνικό χρέος είναι πλέον χαμηλότερο κατά περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ για το σύνολο της Ευρωζώνης το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο. Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, που έφτασε το 22% την περίοδο 2021-2025 έναντι περίπου 13,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του χρέους κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου.

Ωστόσο, ο Fitch εμφανίζεται προσεκτικός για το μέλλον, σημειώνοντας ότι οι παράγοντες που στήριξαν την ανάκαμψη αρχίζουν σταδιακά να εξασθενούν. Η ανάκαμψη του τουρισμού έχει ολοκληρωθεί, η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ κορυφώνεται το 2026 και το αρνητικό πραγματικό κόστος χρηματοδότησης εξαλείφεται. Σε αυτό το πλαίσιο, ο οίκος τονίζει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα κληθούν να επωμιστούν μεγαλύτερο μέρος του βάρους της απομόχλευσης, ενώ η διατήρησή τους καθίσταται πιο απαιτητική λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, των αυξανόμενων αμυντικών δαπανών και της φθίνουσας πολιτικής συναίνεσης.

Καταλήγοντας, ο Fitch αντλεί ένα σημαντικό δίδαγμα για τα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης με υψηλό δημόσιο χρέος, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως επισημαίνει, οι διαρκείς αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας δεν βασίζονται αποκλειστικά σε ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες, αλλά κυρίως σε πρωτογενή πλεονάσματα που διατηρούνται επί σειρά ετών και από διαδοχικές κυβερνήσεις, αποδεικνύοντας ότι η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί το απαραίτητο θεμέλιο για την οικονομική αξιοπιστία.