Φόροι: Ποιοι κερδίζουν έως 2.900 ευρώ – Οι αλλαγές που ξεκινούν από το 2027

Σε διαδοχικές δόσεις και με διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής αλλάζει ο φορολογικός χάρτης για ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις, αγρότες, τρίτεκνες οικογένειες και ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς. Το πρώτο μεγάλο κύμα των αλλαγών θα γίνει ορατό στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, ενώ ένα σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων μετατίθεται για το 2028, το 2029 και, στην περίπτωση της προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων, μέχρι το 2033.

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται περίπου 156.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, για τους οποίους περιορίζονται σημαντικά οι προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος. Ακολουθούν οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, οι τρίτεκνες οικογένειες, οι επιχειρήσεις και οι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας στην περιφέρεια.

Οι μειώσεις μπορεί να είναι σημαντικές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις: έως 2.900 ευρώ για αγρότες, έως 1.800 ευρώ για τρίτεκνους και πάνω από 2.500 ευρώ για ορισμένους επαγγελματίες με προσωπικό ή υψηλό κύκλο εργασιών.

Το κυβερνητικό πακέτο έχει επομένως πραγματικές φορολογικές ελαφρύνσεις. Έχει όμως και μια πλευρά που χρειάζεται καθαρή ανάγνωση: δεν εφαρμόζονται όλα τα μέτρα ταυτόχρονα, δεν αφορούν όλους με τον ίδιο τρόπο και αρκετές ελαφρύνσεις συνοδεύονται από αυστηρές προϋποθέσεις.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Κόβονται δύο βαριές προσαυξήσεις του τεκμηρίου

Από το φορολογικό έτος 2026 αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Η βασική φιλοσοφία του τεκμηρίου παραμένει, όμως αφαιρούνται δύο μηχανισμοί που μπορούσαν να εκτοξεύσουν σημαντικά το φορολογητέο ποσό.

Καταργείται η προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, καθώς και η πρόσθετη επιβάρυνση ίση με το 5% της διαφοράς μεταξύ του πραγματικού τζίρου της επιχείρησης και του μέσου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Ως ελάχιστη βάση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται το ποσό που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τις προσαυξήσεις λόγω των ετών επαγγελματικής δραστηριότητας. Άρα, η τεκμαρτή φορολόγηση δεν καταργείται. Περιορίζονται οι πρόσθετες επιβαρύνσεις που την έκαναν ακόμη βαρύτερη για επαγγελματίες με προσωπικό ή μεγαλύτερο τζίρο.

Το μέτρο εκτιμάται ότι αφορά 155.869 επιχειρήσεις. Περίπου 24.000 από αυτές επιβαρύνονται σήμερα με πρόσθετο τεκμαρτό εισόδημα άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για σχεδόν 3.000 επιχειρήσεις η επιπλέον προσαύξηση ξεπερνά τις 10.000 ευρώ.

Η ελάφρυνση όμως δεν παρέχεται χωρίς όρους. Ο επαγγελματίας πρέπει να έχει διαβιβάσει κανονικά τα προβλεπόμενα στοιχεία στο myDATA, να έχει ολοκληρώσει όπου απαιτείται τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS και να διατηρεί τη σύνδεση ενεργή καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι δεν θα πρέπει να έχει επιβληθεί σε βάρος του πρόστιμο από τη φορολογική διοίκηση ή την Επιθεώρηση Εργασίας κατά την τελευταία πενταετία, ενώ πρέπει να έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα οι απαιτούμενες δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος για τα προηγούμενα φορολογικά έτη.

Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο και περίπου 108 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2028.

Τα παραδείγματα αποτυπώνουν τη διαφορά. Καφέ με πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ μπορεί να δει το ελάχιστο εισόδημα να υποχωρεί από 27.244 σε 16.744 ευρώ και τον φόρο από 4.783 σε 2.249 ευρώ. Το ετήσιο όφελος φθάνει τα 2.534 ευρώ.

Σε κατάστημα υποδημάτων με δύο εργαζομένους, μισθοδοσία 21.000 ευρώ και τζίρο 120.000 ευρώ, το τεκμήριο μπορεί να μειωθεί από 18.552 σε 12.880 ευρώ, με τον φόρο να υποχωρεί από 2.610 σε 1.476 ευρώ. Το κέρδος φθάνει τα 1.134 ευρώ.

Για λογιστή χωρίς προσωπικό, με τζίρο 90.000 ευρώ και μέσο τζίρο ΚΑΔ 28.479 ευρώ, το τεκμαρτό εισόδημα υποχωρεί από 19.820 σε 16.744 ευρώ και ο φόρος από 2.864 σε 2.249 ευρώ, δηλαδή ελάφρυνση 615 ευρώ.

Διόρθωση έρχεται και για τους εκμεταλλευτές ταξί. Το τεκμήριο θα υπολογίζεται με βάση το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, κάποιος που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το μισό αντίστοιχο τεκμήριο.

Παράλληλα, η έκπτωση 50% στο τεκμήριο επεκτείνεται σε περισσότερους μικρούς οικισμούς, με το γενικό πληθυσμιακό όριο να ανεβαίνει στους 2.000 κατοίκους και στη Δυτική Μακεδονία στους 2.200.

Στις φορολογικές δηλώσεις του 2027 οι επαγγελματίες θα δουν επιπλέον και την επίδραση της νέας κλίμακας φορολογίας εισοδήματος. Η επόμενη ελάφρυνση έρχεται έναν χρόνο αργότερα: στις δηλώσεις του 2028 θα αποτυπωθεί η μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50%.

Αγρότες, τρίτεκνοι, επιχειρήσεις και ΕΝΦΙΑ: Οι επόμενες δόσεις του πακέτου

Για τις επιχειρήσεις αρχίζει από το 2027 η σταδιακή έξοδος από το τέλος επιτηδεύματος. Το τέλος καταργείται αρχικά για νομικά πρόσωπα με έδρα ή υποκαταστήματα εκτός Αττικής, ενώ το 2028 προβλέπεται μείωση κατά 50% στην Αττική και το 2029 πλήρης κατάργηση.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο. Ο στόχος είναι ο σημερινός συντελεστής του 80% να περιοριστεί στο 50% έως το 2033.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται επίσης ταχύτερη φορολογική απόσβεση μηχανημάτων και εξοπλισμού, με τον χρόνο να περιορίζεται από δέκα σε έξι χρόνια, παρέχοντας στις επιχειρήσεις δυνατότητα ταχύτερης αναγνώρισης της επένδυσης ως φορολογικής δαπάνης.

Στο χρηματοδοτικό σκέλος, σχεδιάζονται δύο νέα εργαλεία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις με αξιοποίηση 1,5 δισ. ευρώ δανειακών πόρων, με στόχο μεγαλύτερη συνολική μόχλευση κεφαλαίων.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρέμβαση για τις τρίτεκνες οικογένειες. Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το όφελος μπορεί να φθάσει έως 1.800 ευρώ ετησίως.

Οι μισθωτοί θα δουν τη διαφορά άμεσα στις μηνιαίες κρατήσεις τους από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα τη διαπιστώσουν αργότερα, με την εκκαθάριση των δηλώσεων του 2028.

Συνολικά υπολογίζεται ότι χαμηλότερη φορολογία θα έχουν 86.927 τρίτεκνοι, εκ των οποίων 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Για τρίτεκνο μισθωτό με εισόδημα 20.000 ευρώ μηδενίζεται φόρος 620 ευρώ, ενώ στα 30.000 ευρώ η επιβάρυνση μειώνεται από 2.820 σε 1.020 ευρώ, δηλαδή κατά 1.800 ευρώ.

Μεγαλύτερη μπορεί να είναι η ελάφρυνση για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Για όσους αντλούν πάνω από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα, μηδενίζεται ο φόρος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026 και επομένως θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Από τους 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, εκτιμάται ότι 47.091 θα δουν άμεση μείωση φόρου.

Για αγρότη χωρίς παιδιά και εισόδημα 15.000 ευρώ η ελάφρυνση υπολογίζεται σε 1.183 ευρώ. Στα 30.000 ευρώ, ο φόρος μπορεί να μειωθεί από 5.083 σε 2.183 ευρώ, δηλαδή το ετήσιο όφελος να φθάσει τα 2.900 ευρώ.

Αλλαγές έρχονται και στον ΕΝΦΙΑ. Από το 2027 διευρύνεται το πληθυσμιακό όριο των οικισμών όπου απαλλάσσεται η κύρια κατοικία, από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους και στους 2.200 για τη Δυτική Μακεδονία.

Στο μέτρο προστίθενται 131 ακόμη οικισμοί και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες. Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία, με προβλεπόμενο όριο αξίας έως 400.000 ευρώ. Εξοχικά, δεύτερες κατοικίες και υπόλοιπη ακίνητη περιουσία εξακολουθούν να φορολογούνται κανονικά.

Από την άλλη πλευρά, το νέο φορολογικό πακέτο δεν περιλαμβάνει μόνο μειώσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυξάνεται από 5% σε 15% η φορολόγηση για αμοιβές άνω των 60.000 ευρώ που καταβάλλονται σε μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και στελέχη μέσω διανομής επιχειρηματικών κερδών.

Η συνολική εικόνα επομένως είναι περισσότερο σύνθετη από έναν γενικό τίτλο περί «μεγάλης φορολογικής ελάφρυνσης». Υπάρχουν ομάδες που μπορούν να δουν αισθητή διαφορά, υπάρχουν προϋποθέσεις που περιορίζουν τον αριθμό των πραγματικών δικαιούχων και υπάρχουν παρεμβάσεις των οποίων το αποτέλεσμα θα φανεί σε βάθος αρκετών ετών.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει έναν φορολογικό οδικό χάρτη μέχρι το 2033. Για τον φορολογούμενο, όμως, το κρίσιμο δεν είναι το άθροισμα των εξαγγελιών μιας επταετίας, αλλά τι ακριβώς θα γράψει το επόμενο εκκαθαριστικό και πόσα χρήματα θα μείνουν πραγματικά στην τσέπη του.