Φόρος πολυτελείας στο σουβλάκι και πολιτικός σεισμός

«Φόρος πολυτελείας» στο σουβλάκι και πολιτική θύελλα

Σαν κεραυνός έπεσε στην αγορά η πληροφορία ότι το υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζει άμεση νομοθετική παρέμβαση για την επιβολή ειδικού φόρου πολυτελείας στο σουβλάκι, μετατρέποντας το πιο λαϊκό και διαχρονικό φαγητό της χώρας σε σύμβολο μιας νέας, ακραίας φορολογικής επιβάρυνσης. Η κυβερνητική επιχειρηματολογία, όπως διακινείται, συνδέει το μέτρο με τις δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και με την ανάγκη εξεύρεσης πόρων για την επιτάχυνση ενός φιλόδοξου σχεδίου «διαστημικής θωράκισης» της χώρας.

Σύμφωνα με το ίδιο αφήγημα, η νέα εισφορά παρουσιάζεται ως εργαλείο εθνικής ασφάλειας, με κυβερνητικά στελέχη να φέρονται να υποστηρίζουν ότι η γεωπολιτική αστάθεια επιβάλλει τη γρήγορη ανάπτυξη του Ελληνικού Διαστημικού Προγράμματος. Στο πλαίσιο αυτό, το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται να στρέφεται στην εστίαση και ειδικά στο πιτόγυρο, εκτιμώντας ότι πρόκειται για μια αγορά με σταθερή, μαζική και καθημερινή κατανάλωση, ικανή να αποφέρει άμεσα και συνεχή φορολογικά έσοδα.

Το σουβλάκι ως «σταθερή πηγή εσόδων»

Η λογική που αποδίδεται στο υπουργείο προκαλεί ήδη ισχυρούς κραδασμούς, καθώς το σουβλάκι αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως βασικό και προσιτό αγαθό της καθημερινότητας, αλλά ως αντικείμενο φορολογικής εκμετάλλευσης με στόχο τη χρηματοδότηση ενός κολοσσιαίου κρατικού σχεδίου. Η είδηση προκάλεσε σοκ στην αγορά, καθώς επιχειρηματίες και καταναλωτές είδαν μέσα σε λίγες ώρες να διαμορφώνεται ένα σκηνικό όπου το πιο απλό γεύμα κινδυνεύει να μετατραπεί σε είδος ακριβής κατανάλωσης.

Η απόφαση αυτή, αν προχωρήσει, αναμένεται να επιβαρύνει άμεσα χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις εστίασης σε όλη τη χώρα, οι οποίες ήδη λειτουργούν υπό καθεστώς πίεσης από την ακρίβεια, τα ενεργειακά κόστη και τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης. Το σουβλάκι, που για δεκαετίες αποτελούσε το πιο εύκολο και οικονομικό καταφύγιο για μαθητές, εργαζομένους και οικογένειες, τοποθετείται πλέον στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς δημοσιονομικής επιδρομής.

Σφοδρή αντίδραση από το ΠΑΣΟΚ

Η αντιπολίτευση αντέδρασε ακαριαία, με το ΠΑΣΟΚ να καταγγέλλει μια εξωφρενική πολιτική επιλογή που μετατρέπει μια διεθνή κρίση σε πρόσχημα για νέα αφαίμαξη της κοινωνίας. Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντας τη μεθόδευση ακραία και πολιτικά προκλητική. Κατηγόρησε το Μέγαρο Μαξίμου ότι χρησιμοποιεί τον πόλεμο και την ανασφάλεια ως φτηνό άλλοθι για να βάλει νέο βάρος στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η Χαριλάου Τρικούπη διαμηνύει ότι θα αξιοποιήσει κάθε κοινοβουλευτικό μέσο ώστε να αποτραπεί μια τέτοια ρύθμιση, τονίζοντας ότι η κοινωνία δεν αντέχει άλλη επιβάρυνση, πολύ περισσότερο σε ένα προϊόν που αποτελεί σημείο αναφοράς για το λαϊκό τραπέζι. Στην ίδια κατεύθυνση, η αντιπολίτευση επιχειρεί να αναδείξει μια βαθύτερη πολιτική αποσύνδεση της κυβέρνησης από την πραγματική ζωή, υποστηρίζοντας ότι όσοι νομοθετούν έχουν χάσει κάθε επαφή με το κόστος της καθημερινότητας.

Αναβρασμός στην αγορά και οργή στις γειτονιές

Η διαρροή του σχεδίου προκάλεσε αναστάτωση σε ολόκληρη τη χώρα, με επαγγελματίες της εστίασης να αντιδρούν έντονα και πολίτες να σπεύδουν να προλάβουν τις παλιές τιμές. Στην Αθήνα, καταστηματάρχες κατέβασαν ρολά σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ σε λαϊκές περιοχές οι ουρές έξω από ψητοπωλεία μεγάλωσαν απότομα, καθώς πολλοί έσπευσαν να αγοράσουν πριν από μια ενδεχόμενη ανατίμηση. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στη Θεσσαλονίκη, όπου επαγγελματίες του κλάδου εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις.

Η οργή αποτυπώνεται κυρίως στον κόσμο της καθημερινής εργασίας. Για χιλιάδες ανθρώπους που στηρίζονται σε ένα γρήγορο και φτηνό γεύμα μέσα στην ημέρα, η επιβάρυνση αυτή δεν είναι συμβολική αλλά άμεση και ουσιαστική. Η πιθανότητα να μετατραπεί το σουβλάκι σε προϊόν περιορισμένης πρόσβασης εντείνει την αίσθηση ότι η οικονομική πολιτική δεν υπηρετεί την κοινωνία, αλλά την εξουθενώνει.

Έτσι, το σουβλάκι αναδεικνύεται σε νέο πεδίο πολιτικής σύγκρουσης και κοινωνικής αγανάκτησης, ως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πολιτικής που εμφανίζεται να οραματίζεται δορυφορική ισχύ και διαστημική υπεροχή, την ώρα που πιέζει ασφυκτικά τη μικρομεσαία αγορά και τη λαϊκή κατανάλωση. Το αν η κυβερνητική αυτή επιλογή θα μείνει ως μια ακόμη ακραία εξαγγελία ή θα προχωρήσει μέχρι τέλους, μένει να φανεί. Το μόνο βέβαιο είναι ότι έχει ήδη προκαλέσει πολιτικό σεισμό.