Funds και servicers στο στόχαστρο: Δανειολήπτες καταγγέλλουν αγνόηση του Αρείου Πάγου

Νέους κανόνες για τις ρυθμίσεις ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers προβλέπει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Οι προτεινόμενες αλλαγές αφορούν την προστασία των οφειλετών, την πρόσβαση στα στοιχεία των απαιτήσεων και την ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης.

Το νομοσχέδιο συγκεντρώνει 16 παρεμβάσεις: οκτώ αφορούν την προστασία των δανειοληπτών και οκτώ τη διαφάνεια, τον έλεγχο και τη λογοδοσία των servicers. Η αποτελεσματικότητα των νέων προβλέψεων θα κριθεί στην εφαρμογή τους, καθώς παραμένουν καταγγελίες για πρακτικές που επιβαρύνουν τους οφειλέτες.

Χαρακτηριστική είναι η εκκρεμότητα που περιγράφουν δανειολήπτες ενταγμένοι στον Νόμο Κατσέλη. Οι ίδιοι ζητούν να εφαρμοστεί η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό των τόκων στις δικαστικές ρυθμίσεις τους και να επανεξεταστούν τα ποσά που έχουν ήδη πληρώσει.

Νόμος Κατσέλη: Καταγγελίες για μη εφαρμογή της δικαστικής απόφασης

Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, όπως περιγράφεται, ορίζει ότι ο εκτοκισμός πρέπει να υπολογίζεται πάνω στην εκάστοτε μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό κεφάλαιο της οφειλής. Οι δανειολήπτες καταγγέλλουν ότι funds και servicers εξακολουθούν, μήνες μετά την έκδοσή της, να χρησιμοποιούν την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού.

Το αίτημά τους αφορά τόσο τις μελλοντικές χρεώσεις όσο και τα χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί. Υποστηρίζουν ότι ο υπολογισμός των τόκων επί του κεφαλαίου επί σειρά ετών τούς υποχρέωσε να πληρώνουν μεγαλύτερα ποσά και διεκδικούν επιστροφή ή συμψηφισμό της διαφοράς που θα προκύψει από τον επανυπολογισμό.

Ζητούν, συνεπώς, την προσαρμογή των απαιτήσεων στη δικαστική κρίση και την αναλυτική εξέταση των προηγούμενων πληρωμών. Η επιστροφή ή ο συμψηφισμός των διαφορών αποτελεί διεκδίκηση των δανειοληπτών, με κρίσιμη παράμετρο τον προσδιορισμό των ποσών σε κάθε περίπτωση.

Οι καταγγελίες αυτές αναδεικνύουν το ουσιαστικό κενό ανάμεσα στη θέσπιση κανόνων και στην τήρησή τους. Η κυβέρνηση καλείται να εξασφαλίσει αποτελεσματικό έλεγχο των εταιρειών διαχείρισης, καθώς η ανακοίνωση πρόσθετων υποχρεώσεων αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της συμμόρφωσης στις ήδη υφιστάμενες δεσμεύσεις.

Προθεσμίες για ρυθμίσεις, όριο προκαταβολής και έλεγχοι στους servicers

Βασική παρέμβαση του σχεδίου νόμου είναι η δημιουργία αυτοτελούς, τυποποιημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης, η οποία προβλέπεται να αντικαταστήσει τον Κώδικα Δεοντολογίας. Στο νέο πλαίσιο, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες και η διαδικασία να ολοκληρώνεται εντός εξαμήνου.

Προβλέπεται επίσης υποχρέωση υποβολής πρότασης ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Η πρόταση θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματα, την περιουσία και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του.

Η καταλληλότητα και η βιωσιμότητα της προτεινόμενης λύσης θα πρέπει να τεκμηριώνονται. Για την απόρριψη ρύθμισης προβλέπεται έγγραφη αιτιολόγηση, ώστε η διαδικασία να συνοδεύεται από συγκεκριμένη εξήγηση της απόφασης.

Στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις εισάγεται ανώτατο όριο προκαταβολής ίσο με το 15% της οφειλής. Κατά την αιτιολόγηση της παρέμβασης, μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής καθοριζόταν μέσω διαπραγμάτευσης, με απαιτήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσαν το 30% ή έφταναν ακόμη και στο 50% του χρέους.

Το σχέδιο κατοχυρώνει ακόμη τη δωρεάν πρόσβαση του οφειλέτη στην πλήρη εικόνα της απαίτησης. Στα στοιχεία που θα μπορεί να ζητά περιλαμβάνονται οι συμβάσεις, το ιστορικό καταβολών, η μέθοδος υπολογισμού του επιτοκίου και η αναλυτική αποτύπωση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων.

Η χορήγηση των στοιχείων θα πρέπει να γίνεται εντός 45 ημερών. Εφόσον η προθεσμία παραβιαστεί, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι να παραδοθεί το σύνολο των απαιτούμενων πληροφοριών.

Στο πεδίο της διαφάνειας, οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ετήσια στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική διακυβέρνηση και τα χαρτοφυλάκια υπό διαχείριση. Η δημοσιοποίηση θα καλύπτει επίσης τα αποτελέσματα της διαχείρισης και την αντιμετώπιση των παραπόνων των δανειοληπτών.

Παράλληλα, κάθε εταιρεία θα καταθέτει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων. Σε αυτό θα αποτυπώνονται οι εισπράξεις, οι επιλογές ανά κατηγορία απαίτησης, οι διαθέσιμοι πόροι, το κόστος, οι κίνδυνοι και οι δείκτες απόδοσης.

Για τιτλοποιήσεις που καλύπτονται από εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπεται ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος κάθε χρόνο. Το νομοσχέδιο ενισχύει επίσης το πλαίσιο κυρώσεων που διαθέτει η Τράπεζα της Ελλάδος για την άσκηση εποπτείας.

Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 22 Οκτωβρίου 2026, στις 10:00. Ο κυβερνητικός προγραμματισμός προβλέπει κατάθεση στη Βουλή και ψήφιση την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου. Μέχρι τότε, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις παραμένουν διατάξεις υπό διαβούλευση.