Η Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία μπαίνει στο 2026 με ένα σκηνικό που θυμίζει παρατεταμένη κρίση ισορροπίας: κυβερνήσεις μειοψηφίας παλεύουν να σταθούν όρθιες, ο Εμανουέλ Μακρόν αντιμετωπίζει το δυσκολότερο πολιτικά έτος της θητείας του και οι διεκδικήσεις διαδοχής ανοίγουν μέτωπα μέσα στο ίδιο του το στρατόπεδο. Τρεις τάσεις σμιλεύουν τη νέα πραγματικότητα: το αποδυναμωμένο κεντρώο μπλοκ, η ενίσχυση της Ακροδεξιάς και η διάσπαση της Αριστεράς, με τις δημοτικές εκλογές του 2026 να λειτουργούν ως βαρόμετρο για τις προεδρικές του 2027.
Στο τέλος του 2025, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί, που ανέλαβε τον Οκτώβριο ύστερα από μαραθώνιες διαβουλεύσεις, κατάφερε να περάσει κρίσιμες ρυθμίσεις για την κοινωνική ασφάλιση και να αποφύγει νέο πολιτικό κραχ. Ωστόσο, ο προϋπολογισμός του 2026 έμεινε στον αέρα μέχρι τις τελευταίες ημέρες του χρόνου, με Γερουσία και Εθνοσυνέλευση να συγκρούονται γύρω από μέτρα λιτότητας, ελλείμματα και δημοσιονομικά όρια. Η οικονομική αβεβαιότητα κυριαρχεί: χαμηλές προβλέψεις ανάπτυξης, επίμονη πίεση στα δημόσια οικονομικά και μια κυβέρνηση χωρίς απόλυτη πλειοψηφία, που στηρίζεται σε εύθραυστες συνεννοήσεις και κινείται διαρκώς υπό την απειλή πρότασης μομφής. Το αποτέλεσμα είναι ένα κλίμα συνεχούς πολιτικής έντασης, που μεταφέρεται ακέραιο στο 2026.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η ακροδεξιά Rassemblement National εμφανίζεται ως ο μεγάλος ωφελημένος της αστάθειας. Η Μαρίν Λεπέν, ιστορικό πρόσωπο του κόμματος, έχει τεθεί εκτός μάχης για το 2027 έπειτα από δικαστική απόφαση που της στερεί το δικαίωμα υποψηφιότητας για πέντε χρόνια λόγω υπόθεσης υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το κενό μετατρέπεται σε ευκαιρία για τον Ζορντάν Μπαρντελά: ο 30χρονος πρόεδρος του R.N. προβάλλει ως νέο κεντρικό πρόσωπο, με δημοσκοπικό προβάδισμα και ικανότητα να κερδίσει σε διάφορα σενάρια δεύτερου γύρου. Με νεανική εικόνα, επιθετική γραμμή για τη μετανάστευση και έμφαση σε ασφάλεια και τάξη, επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την κοινωνική κόπωση από την οικονομική στασιμότητα και το αίσθημα ανασφάλειας.
Την ίδια στιγμή, το κεντρώο μπλοκ του Μακρόν δεν δείχνει συμπαγές. Πιθανοί διάδοχοι, όπως ο Εντουάρ Φιλίπ και ο Γκαμπριέλ Ατάλ, μετρούν δυνάμεις και διαμορφώνουν διακριτά στρατόπεδα, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί και άλλοι πρώην συνοδοιπόροι κρατούν αποστάσεις, περιμένοντας τις ισορροπίες που θα γεννήσει η φθορά της εξουσίας. Στην Αριστερά, παρά τη δυναμική που δημιούργησε το Nouveau Front Populaire το 2024, το σχήμα παραμένει κατακερματισμένο: ο Ζαν-Λικ Μελανσόν δείχνει να χάνει έδαφος και η αναζήτηση προσώπου με πραγματικές πιθανότητες για το 2027 μοιάζει ακόμη ανολοκλήρωτη.
Οι δημοτικές εκλογές του 2026 αποκτούν έτσι χαρακτήρα πολιτικού τεστ μεγάλης κλίμακας. Με αλλαγές στο εκλογικό πλαίσιο σε μικρότερους δήμους και με τη συμμετοχή να θεωρείται καθοριστικός παράγοντας, η κάλπη αναμένεται να χαρτογραφήσει την πραγματική τοπική επιρροή του R.N., το οποίο ήδη διαθέτει ερείσματα σε αρκετούς δήμους. Παράλληλα, θα προσφέρει στα κόμματα πεδίο δοκιμής στρατηγικών, συμμαχιών και αφηγήματος, σε μια χρονιά που ουσιαστικά λειτουργεί ως προεκλογική προθέρμανση για το 2027.
Στην κορυφή της ατζέντας παραμένουν οι δημοσιονομικές μάχες και το δίλημμα «έλλειμμα ή λιτότητα», η μετανάστευση και η ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πολιτική με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αμερικανικές εξελίξεις, καθώς και η κλιματική πολιτική που συνεχίζει να διχάζει κοινωνικές ομάδες και περιφέρειες. Για μια χώρα που αποτελεί πυλώνα της Ε.Ε., η εσωτερική της πολιτική κρίση δεν μένει εντός συνόρων: επηρεάζει την ευρωπαϊκή της βαρύτητα και τη γεωπολιτική της ικανότητα να ηγείται ή να συνδιαμορφώνει γραμμές.
Το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά πόλωσης και αβεβαιότητας. Η εκτόξευση του Μπαρντελά προαναγγέλλει πιθανή ιστορική στροφή προς τα δεξιά, ενώ το στρατόπεδο Μακρόν παλεύει να κρατήσει συνοχή και κυβερνησιμότητα σε ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο. Οι δημοτικές εκλογές και οι δημοσιονομικές συγκρούσεις θα κρίνουν αν η Γαλλία θα φτάσει στο 2027 με κάποια σταθερότητα ή με νέα κρίση στον ορίζοντα. Σε κάθε περίπτωση, η γαλλική δημοκρατία δοκιμάζεται — και, όπως έχει δείξει πολλές φορές, τέτοιες περίοδοι είναι το έδαφος όπου γεννιούνται οι απρόβλεπτες ανατροπές.
