Γερμανία: Σχέδια αλλαγής κανόνων ψηφοφορίας κατά AfD

Οι κυβερνήσεις των γερμανικών κρατιδίων βρίσκονται σε προχωρημένες διαβουλεύσεις για την αναθεώρηση των κανόνων ψηφοφορίας στη Διάσκεψη των Πρωθυπουργών των Κρατιδίων, με στόχο να αποτραπεί το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) από το να μπορεί να ασκεί βέτο σε αποφάσεις, εφόσον αναλάβει την εξουσία σε κάποιο κρατίδιο της ανατολικής Γερμανίας. Η κίνηση αυτή αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία του πολιτικού κατεστημένου μετά την εντυπωσιακή εκλογική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, γεγονός που καθιστά ορατό το ενδεχόμενο σχηματισμού της πρώτης ακροδεξιάς κυβέρνησης σε επίπεδο κρατιδίου στη Γερμανία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες από άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, οι επικεφαλής των κρατιδίων εξετάζουν το ενδεχόμενο να αντικαταστήσουν την απαίτηση ομοφωνίας με την αρχή της πλειοψηφίας για ζητήματα που έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις και για τη δημιουργία κοινών θεσμών. Ένας από τους συμμετέχοντες στις διαβουλεύσεις δήλωσε ότι βασικός στόχος είναι να αποτραπεί η «Ορμπανοποίηση» της Διάσκεψης, μια σαφής αναφορά στον πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος χρησιμοποίησε επανειλημμένα την απαίτηση ομοφωνίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να καθυστερεί ή να μπλοκάρει αποφάσεις των ηγετών στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της θητείας του.

Ο φόβος που διατρέχει τις συζητήσεις είναι ότι ο ηγέτης του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη θέση του ως πρωθυπουργός του κρατιδίου για να μπλοκάρει μονομερώς αποφάσεις και να παρεμποδίσει τη λειτουργία της Διάσκεψης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, τα μέτρα που σήμερα απαιτούν ομοφωνία θα μπορούσαν να εγκρίνονται με 13 από τα 16 μέλη, γεγονός που θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα ενός μεμονωμένου κρατιδίου να ασκεί βέτο.

Η εκλογική δυναμική και οι προοπτικές του AfD

Παρά την ισχυρή εκλογική επίδοση, παραμένει ασαφές εάν το AfD θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ. Η νίκη του στις 6 Σεπτεμβρίου, με ποσοστό 44% των ψήφων, το άφησε τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο του κρατιδίου στο Μαγδεμβούργο. Το κόμμα επιδιώκει να εξασφαλίσει ψηφοφορία για την εκλογή του Ζίγκμουντ ως πρωθυπουργού, βασιζόμενο σε πιθανές αποχές ή αποστασίες βουλευτών, μετά τη σύγκληση του νέου κοινοβουλίου στις 6 Οκτωβρίου. Σε περίπτωση αποτυχίας, το κόμμα, τμήματα του οποίου έχουν χαρακτηριστεί από τις γερμανικές υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας ως απειλή για τη συνταγματική τάξη, εκτιμά ότι μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα του εξασφάλιζε την απόλυτη πλειοψηφία που χρειάζεται.

Ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια και την οικονομία

Η προοπτική ανάληψης εξουσίας από το AfD σε επίπεδο κρατιδίου έχει προκαλέσει ανησυχίες σε πολλαπλά μέτωπα. Οι αρχές ασφαλείας έχουν κινητοποιηθεί για να διασφαλίσουν ότι ευαίσθητες πληροφορίες θα παραμείνουν προστατευμένες σε περίπτωση που το κόμμα αναλάβει την εξουσία στη Σαξονία-Άνχαλτ. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους έχει εκφράσει φόβους ότι το AfD, το οποίο διατηρεί δεσμούς με τη Ρωσία, θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε πληροφορίες που ανταλλάσσονται μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας.

Στον οικονομικό τομέα, το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών της Χάλε (IWH) προχώρησε σε τροποποίηση του καταστατικού του, ώστε η κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ να μην μπορεί να μπλοκάρει μονομερώς τη χρηματοδότησή του ή να επηρεάζει τις έρευνές του. Το IWH έχει εκπονήσει μελέτες που δείχνουν ότι μια διοίκηση υπό το AfD θα μπορούσε να μειώσει έως και κατά 1 ποσοστιαία μονάδα την ετήσια ανάπτυξη του κρατιδίου, αποθαρρύνοντας εργαζομένους από το εξωτερικό, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει την οικονομία σε συρρίκνωση.

Ο ρόλος της Διάσκεψης των Πρωθυπουργών

Η Διάσκεψη των Πρωθυπουργών των Κρατιδίων αποτελεί έναν ακόμη πιθανό ευάλωτο κρίκο. Παρότι πρόκειται για άτυπο όργανο, συχνά θέτει τις βάσεις για αποφάσεις στη γερμανική άνω βουλή, το Bundesrat, οι αντιπρόσωποι του οποίου προέρχονται από τις κυβερνήσεις των κρατιδίων. Ενώ οι ψήφοι των κρατιδίων στη Bundesrat σταθμίζονται ανάλογα με τον πληθυσμό τους, κάθε κρατίδιο διαθέτει μία ψήφο στη Διάσκεψη. Οι περισσότερες αποφάσεις στη Διάσκεψη απαιτούν ήδη τη στήριξη τουλάχιστον 13 κρατιδίων, αλλά αλλαγές στους κανόνες, ζητήματα προϋπολογισμού και η δημιουργία κοινών θεσμών εξακολουθούν να απαιτούν ομοφωνία. Η προτεινόμενη αλλαγή θα μπορούσε να αποτελέσει ανάχωμα στην πιθανή επιρροή του AfD, διασφαλίζοντας τη λειτουργικότητα του οργάνου ακόμη και υπό αντίξοες πολιτικές συνθήκες.