Η εκτόξευση μη επανδρωμένων αεροχημάτων προς την Κύπρο εντάσσεται, σύμφωνα με επείγον υπόμνημα του υψηλού κύρους think tank ADIE των Βρυξελλών, σε μια στρατηγικά σχεδιασμένη επιχείρηση με ευρύτερο γεωπολιτικό στόχο την πρόκληση αλυσιδωτών αντιδράσεων εντός του ΝΑΤΟ. Το έγγραφο, με ημερομηνία 1 Μαρτίου 2026, εστάλη άμεσα στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόλις εκδηλώθηκε η νέα πολεμική σύγκρουση, παρουσιάζοντας μια αναλυτική αποτίμηση της στρατηγικής που αποδίδεται στο Ιράν. Το ADIE, γνωστό για τις συντηρητικές αναλυτικές προσεγγίσεις των στελεχών του, επισημαίνει ότι η επιλογή της Κύπρου ως στόχου δεν αποτελεί τυχαία εξέλιξη, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο που αξιοποιεί τις πολιτικές και στρατιωτικές ιδιαιτερότητες της περιοχής.
Σύμφωνα με την ανάλυση του think tank, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέχει αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που προσδίδει σε κάθε επίθεση εναντίον της ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Η στόχευση της χώρας που προεδρεύει στο Συμβούλιο της Ένωσης μεταφέρει την ένταση από το περιφερειακό επίπεδο στο ίδιο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, δημιουργώντας ένα συμβολικό και θεσμικό πλήγμα προς την Ευρώπη. Το υπόμνημα υπογραμμίζει ότι η Κύπρος διατηρεί παράλληλα στενές σχέσεις συνεργασίας με το Ισραήλ, στοιχείο που ενισχύει τη γεωπολιτική σημασία της στο πλαίσιο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Η ανάλυση επεκτείνεται και στον ρόλο της Ελλάδας, η οποία παρουσιάζεται στο έγγραφο ως η «μητέρα πατρίδα» των Κυπρίων, με αποτέλεσμα να θεωρείται σχεδόν βέβαιη η εμπλοκή της σε περίπτωση κλιμάκωσης. Η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ και αναπτύσσει διαρκώς στενότερους δεσμούς ασφαλείας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Το υπόμνημα προβλέπει ότι η αποστολή ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο θα εξελιχθεί σε αναπόφευκτη επιλογή, καθώς η Αθήνα διαθέτει τόσο πολιτική όσο και στρατιωτική υποχρέωση να στηρίξει τη Λευκωσία σε περίπτωση απειλής. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώθηκε μόλις μία ημέρα μετά την αποστολή του εγγράφου, όταν ανακοινώθηκε η ενίσχυση της κυπριακής άμυνας με ελληνικά μέσα.
Οι αναλυτές του ADIE εξετάζουν και το ενδεχόμενο επέκτασης των επιθέσεων πέρα από την Κύπρο, επισημαίνοντας ότι πιθανές στοχεύσεις μπορεί να εμφανιστούν και στην Ελλάδα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δύο βρετανικές στρατιωτικές βάσεις που λειτουργούν στο κυπριακό έδαφος, οι οποίες αποτελούν σημαντικό στρατηγικό κόμβο για τις επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και των συμμάχων του. Η παρουσία κατοικημένων περιοχών εντός των ορίων αυτών των βάσεων, όπου ζουν Ελληνοκύπριοι πολίτες, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πλαίσιο ασφαλείας. Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια κατάσταση κατά την οποία οι επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων θέτουν ταυτόχρονα σε κίνδυνο τον άμαχο πληθυσμό.
Το υπόμνημα προχωρά σε μια ευρύτερη γεωπολιτική αποτίμηση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελλάδα και Τουρκία διατηρούν ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στο νησί, ενώ οι μεταξύ τους σχέσεις χαρακτηρίζονται από διαρκή ένταση και ανταγωνισμό. Και οι δύο χώρες ανήκουν στο ΝΑΤΟ, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε κρίση στην περιοχή δυνητικά επικίνδυνη για τη συνοχή της Συμμαχίας. Οι αναλυτές του ADIE εκτιμούν ότι μια σύγκρουση που θα προκαλούσε ένταση μεταξύ κρατών-μελών του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος των στρατηγικών επιδιώξεων του Ιράν, καθώς θα ενίσχυε την αστάθεια στους κόλπους της Δύσης. Στην εξίσωση προστίθεται και η Βρετανία, επίσης μέλος της Συμμαχίας, λόγω της στρατιωτικής παρουσίας της στο νησί. Το σενάριο μιας αλυσιδωτής κρίσης ανάμεσα σε τρία κράτη του ΝΑΤΟ, επάνω στο έδαφος κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιγράφεται ως μια εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικά στρατηγικά οφέλη για όσους επιδιώκουν τη διάρρηξη της δυτικής συνοχής.
Το think tank επιχειρεί παράλληλα να προβλέψει τις στρατιωτικές κινήσεις της Αθήνας σε περίπτωση κλιμάκωσης. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Ελλάδα θα ενίσχυε την άμυνα της Κύπρου με περιορισμένο αριθμό δυνάμεων, εστιάζοντας στην αποστολή προηγμένων τεχνολογικών συστημάτων υψηλής επιχειρησιακής αξίας. Στην ανάλυση επισημαίνεται η πιθανή ανάπτυξη της φρεγάτας «ΚΙΜΩΝ», ενός από τα πλέον σύγχρονα πολεμικά πλοία του ελληνικού στόλου, πρόβλεψη που επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις που ακολούθησαν. Οι αναλυτές εκτίμησαν επίσης ότι η Αθήνα θα επέλεγε την αποστολή γαλλικών μαχητικών Rafale για την αεροπορική κάλυψη της κυπριακής άμυνας, θεωρώντας ότι η Ουάσιγκτον θα απέφευγε την ενεργοποίηση αμερικανικής τεχνολογίας στην περιοχή. Η πραγματικότητα ακολούθησε διαφορετική πορεία, καθώς η Ελλάδα ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην προηγμένη έκδοση Viper, επιλογή που ερμηνεύεται ως σαφές πολιτικοστρατηγικό μήνυμα προς την Τουρκία και ταυτόχρονα ως ένδειξη αμερικανικής αποδοχής.
Η ανάλυση του ADIE καταλήγει σε μια ευρύτερη γεωπολιτική διαπίστωση που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας και της Κύπρου στο γεωστρατηγικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου. Η περιοχή συγκεντρώνει ενεργειακά συμφέροντα, στρατιωτικές υποδομές και κρίσιμες θαλάσσιες οδούς που συνδέουν τρεις ηπείρους. Η γεωγραφική θέση των δύο ελληνικών κρατών λειτουργεί ως σταθερός άξονας ισορροπίας σε μια ζώνη όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων. Η εξέλιξη των γεγονότων επιβεβαιώνει ότι καμία στρατηγική πρωτοβουλία στην πιο ευαίσθητη περιοχή του πλανήτη δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς την παρουσία και τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας και της Κύπρου.
