Γκεοργκίεβα: Ο κόσμος πρέπει να αντέχει σε συχνότερα σοκ

Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην παγκόσμια οικονομία, υπογραμμίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα δεν έχει ακόμη συνειδητοποιήσει πλήρως πως οι διαδοχικές κρίσεις αποτελούν πλέον τον κανόνα και όχι την εξαίρεση. Μιλώντας στο podcast του Bloomberg Leaders with Francine Lacqua, η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε ότι ο κόσμος οφείλει να οικοδομήσει ισχυρότερα θεμέλια, ικανά να αντέξουν σε σοκ που γίνονται ολοένα και πιο συχνά και έντονα.

«Ανησυχώ ότι δεν έχουμε ακόμη πλήρως ενσωματώσει την ιδέα ότι έτσι θα είναι ο κόσμος», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Γκεοργκίεβα, προσθέτοντας με έμφαση πως «δεν πρόκειται να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου τα σοκ θα εξαφανιστούν». Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που το ΔΝΤ, υπό την ηγεσία της από το 2019, έχει κληθεί να διαχειριστεί μια πρωτοφανή αλληλουχία γεγονότων: από την πανδημία Covid-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία, έως τις αναταράξεις από τους δασμούς και την πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Το Ταμείο, με δανειοδοτική ικανότητα που αγγίζει σχεδόν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, έχει ως κύρια αποστολή, σύμφωνα με την ίδια, να διατηρήσει τα 191 κράτη-μέλη του προσηλωμένα στη συνεργασία για το κοινό καλό της παγκόσμιας οικονομίας. «Το καλύτερο "πυρομαχικό" που έχουμε είναι η αντικειμενική ανάλυση», επισήμανε η κ. Γκεοργκίεβα, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του οργανισμού ως πυλώνα σταθερότητας και αξιόπιστης πληροφόρησης.

Η πρόκληση της τεχνητής νοημοσύνης και οι ανισότητες

Μία από τις μεγαλύτερες μεταμορφώσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη και απασχολεί έντονα το ΔΝΤ είναι η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και η βαθιά επίδρασή της στις αγορές εργασίας και τις τοπικές οικονομίες. Η κ. Γκεοργκίεβα προχώρησε σε μια αυτοκριτική παραδοχή, αναγνωρίζοντας ότι οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ, δεν αντιλήφθηκαν εγκαίρως τις ανισότητες που προέκυψαν από την παγκοσμιοποίηση. Η ίδια εξέφρασε την αποφασιστικότητά της να μην επαναληφθεί το ίδιο λάθος με την τεχνητή νοημοσύνη.

«Συλλογικά, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου, δεν εκτιμήσαμε την αντίδραση κατά της παγκοσμιοποίησης που προήλθε από το γεγονός ότι, ναι, η παγκόσμια οικονομία συνολικά πήγαινε καλύτερα, αλλά πολλές κοινότητες αποδυναμώθηκαν επειδή οι δουλειές τους χάθηκαν και δεν δόθηκε αρκετή προσοχή σε αυτές», δήλωσε. «Αυτό που θέλω πολύ να μην επαναληφθεί είναι το ίδιο με την τεχνητή νοημοσύνη», πρόσθεσε, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για την ανάγκη υιοθέτησης πολιτικών που θα μετριάσουν τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις της νέας τεχνολογίας.

Οι προβλέψεις και η αξιολόγηση της ρωσικής οικονομίας

Το ΔΝΤ αναμένεται να επικαιροποιήσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια οικονομία τον Ιούλιο, μετά την υποβάθμιση της πρόβλεψης ανάπτυξης για το έτος τον Απρίλιο, η οποία αποδόθηκε κυρίως στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο οργανισμός διεξάγει τις ετήσιες αξιολογήσεις των οικονομιών των κρατών-μελών, στο πλαίσιο της εποπτικής του αποστολής.

Ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα που ανέκυψε είναι η επανεκκίνηση της ετήσιας αξιολόγησης της ρωσικής οικονομίας, γνωστή ως διαδικασία Article IV, για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Η απόφαση αυτή, που ανακοινώθηκε το 2024, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες αμφισβήτησαν την κ. Γκεοργκίεβα, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική εμπλοκή με τη Ρωσία θα μπορούσε να νομιμοποιήσει τις προσπάθειες του Κρεμλίνου να παρακάμψει τις κυρώσεις.

«Ήταν μια πολύ δύσκολη στιγμή, γιατί υπήρχαν βομβαρδισμοί και από τις δύο πλευρές. Αποφασίσαμε να το καθυστερήσουμε», εξήγησε η επικεφαλής του ΔΝΤ. «Πρέπει να συλλέξουμε δεδομένα για το εμπόριο, τις εισαγωγές και τις εξαγωγές. Η Ρωσία ήταν πολύ απρόθυμη να τα παρέχει», πρόσθεσε, αποκαλύπτοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Ταμείο. Η κ. Γκεοργκίεβα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεκκινηθεί η κανονική αξιολόγηση «κάποια στιγμή», χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΔΝΤ έχει στηρίξει οικονομικά την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, παρέχοντας χρηματοδότηση συνδεδεμένη με μεταρρυθμίσεις. Συγκεκριμένα, έχουν εγκριθεί δύο προγράμματα, ύψους 15,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2023 και 8,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση του οργανισμού για τη στήριξη της ουκρανικής οικονομίας.