Τα διαρθρωτικά εμπόδια για την ευρωπαϊκή βιομηχανία παραμένουν ενεργά, με αιχμή τη διογκωμένη γραφειοκρατία και το υψηλό ενεργειακό κόστος, όπως καταγράφει σε έκθεσή της η BusinessEurope, ο μεγαλύτερος φορέας εκπροσώπησης των εργοδοτικών οργανώσεων στην ΕΕ. Την ίδια ώρα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, από το βήμα του Ευρωκοινοβουλίου, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα τη διοχέτευση κεφαλαίων στις επιχειρήσεις εντός του έτους, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη χρηματοδότησης είναι επείγουσα.
Στο πλαίσιο της άτυπης συνάντησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στο κάστρο Alden Biesen στο Λιμβούργο του Βελγίου, οι ευρωπαϊκές εργοδοτικές οργανώσεις, με τη συμμετοχή και του ΣΕΒ, ζητούν στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης. Μέσω της BusinessEurope απηύθυναν κοινές επιστολές προς τους πρωθυπουργούς των κρατών-μελών, θέτοντας συγκεκριμένες προτεραιότητες: αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας, εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, περιορισμό του κανονιστικού φόρτου, επιτάχυνση εμπορικών συμφωνιών, τόνωση επενδύσεων και καινοτομίας, ενίσχυση της απασχόλησης και των δεξιοτήτων.
Στην κοινή επιστολή προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρόεδρος της BusinessEurope Fredrik Persson και ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος επισημαίνουν ότι, παρά τις παρεμβάσεις του 2025 σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γραφειοκρατία παραμένει αυξημένη, οι τιμές ενέργειας διατηρούνται σε υψηλά και απρόβλεπτα επίπεδα και η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας υφίσταται πιέσεις.
Ο ΣΕΒ επαναφέρει σταθερά το ζήτημα του ενεργειακού κόστους για τις ελληνικές επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη παραμένει κατακερματισμένη, με διαφορετικά μοντέλα στήριξης ανά κράτος-μέλος, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα και τη βιομηχανική δομή. Στο πλαίσιο αυτό έχει προτείνει μηχανισμό «Energy Industrial Reset», βασισμένο στις αρχές του ιταλικού Energy Release, που προβλέπει πρόσβαση της βιομηχανίας σε φθηνότερη πράσινη ενέργεια μέσω ειδικών συμβάσεων με κρατική στήριξη ή εγγυήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιτείνει ότι το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την υποστήριξη της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία, το CISAF, βρίσκεται σε ισχύ από τις 25 Ιουνίου 2025 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030 και παρέχει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα ενίσχυσης της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών σε συμπληρωματική βάση προς τα εθνικά μέτρα. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η εφαρμογή ιταλικού μοντέλου δεν κρίνεται αναγκαία, καθώς το CISAF καλύπτει πλέον το θεσμικό πεδίο που απουσίαζε κατά την έγκριση του ιταλικού μηχανισμού πριν από δύο έτη.
Από την πλευρά της, η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας επισημαίνει ότι η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, μεταξύ έβδομης και δέκατης υψηλότερης, δεν αποτυπώνει το σύνολο των επιβαρύνσεων. Το κόστος αγοράς εξισορρόπησης, που ανέρχεται σε περίπου 20 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επιβαρύνει την εγχώρια αγορά με ένταση που δεν καταγράφεται σε άλλες χώρες. Με την ενσωμάτωση του συγκεκριμένου κόστους, η ελληνική αγορά συγκαταλέγεται μεταξύ των ακριβότερων στην Ευρώπη, γεγονός που επηρεάζει διαχρονικά την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής παραγωγής.
Στην κοινή τους παρέμβαση, η BusinessEurope και οι εθνικές εργοδοτικές οργανώσεις θέτουν ως στόχο το 2026 να αποτελέσει έτος μετάβασης σε πολιτικές βασισμένες σε μετρήσιμα δεδομένα και απτά αποτελέσματα για την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και την απασχόληση. Υπογραμμίζουν ότι οι τιμές βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παραμένουν υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και περίπου 90% υψηλότερες από την Κίνα, ενώ ανάλογο χάσμα καταγράφεται και στο φυσικό αέριο.
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχει οδηγήσει σε παύση λειτουργίας βιομηχανικών μονάδων, κυρίως στους τομείς του χάλυβα και των χημικών, με απώλειες άνω του ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας την περίοδο 2021-2024. Παράλληλα, το κόστος συμμόρφωσης με τους κλιματικούς κανονισμούς, όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις και τη γεωγραφική κατανομή της παραγωγής.
Ενάμιση χρόνο μετά τη δημοσίευση της έκθεσης Ντράγκι, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται με υψηλότερες τιμές ενέργειας σε σχέση με τις βασικές ανταγωνίστριες οικονομίες. Η επιβράδυνση της παραγωγικότητας, οι δημογραφικές πιέσεις, το ενεργειακό κόστος και ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης πίεσης για τη μακροπρόθεσμη ευημερία της Ένωσης.
Την ανάγκη λήψης άμεσων επιχειρησιακών αποφάσεων έθεσε και ο πρόεδρος της European Metals Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε συνάντηση με τη γενική διευθύντρια της DG GROW Kerstin Jorna. Υπογράμμισε ότι η διατήρηση μιας ισχυρής, ανταγωνιστικής και στρατηγικά αυτόνομης βιομηχανικής βάσης απαιτεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις, καθώς οι πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα έχουν οξυνθεί και η χρονική υστέρηση επιβαρύνει τη θέση της Ευρώπης στη διεθνή αγορά.
