Η ακρίβεια και η διαρκής συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης έχουν οδηγήσει πλέον τη μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών σε μια σκληρή πραγματικότητα, όπου οι αγορές περιορίζονται σχεδόν αποκλειστικά στα απολύτως αναγκαία. Στην Ελλάδα το 63% των καταναλωτών δηλώνει ότι τα εισοδήματά του επαρκούν μόνο για τα βασικά, όταν το αντίστοιχο ποσοστό σε παγκόσμιο επίπεδο διαμορφώνεται στο 41%, ενώ το 52% αναφέρει πως βρίσκεται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση σε σύγκριση με το προηγούμενο διάστημα, τη στιγμή που διεθνώς το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 32%. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν επισήμως από τον Αλέξανδρο Φλώρο της NielsenIQ στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης της Ελληνικής Επιτροπής ECR και αποτυπώνουν με ωμό τρόπο την πίεση που ασκείται στην ελληνική κοινωνία.
Η σωρευτική επιβάρυνση των νοικοκυριών από το επίπεδο των τιμών παραμένει βαριά και παρατεταμένη, καθώς η μέση ετήσια πληθωριστική επίδραση στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2004-2025 φθάνει το +48,8%, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον σταθερής απομείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στο ενεργειακό κόστος, όπου η σωρευτική άνοδος στον δείκτη ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και θερμικής ενέργειας έχει αγγίξει περίπου τις 120 μονάδες σε σχέση με το 2006, καταγράφοντας το βάθος μιας επιβάρυνσης που συνεχίζει να συμπιέζει την κατανάλωση και να απορροφά κρίσιμο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, το συνολικό καλάθι κατηγοριών για το 2025 αυξήθηκε σε αξία κατά 5,7%, με τις πωλήσεις να ανέρχονται στα 19,323 δισ. ευρώ από 18,288 δισ. ευρώ το 2024. Την κύρια ώθηση έδωσε το οργανωμένο λιανεμπόριο, το οποίο ενισχύθηκε κατά 7,1% και συμμετείχε στο 82,4% της συνολικής αξίας πωλήσεων της αγοράς, επιβεβαιώνοντας ότι η κατανάλωση μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο προς τις μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες. Σε επίπεδο κατηγοριών, τα τρόφιμα και τα ποτά παραμένουν η καρδιά της αγοράς, με ετήσια ανάπτυξη 6,8%, ενώ τα fresh και bulk προϊόντα κινήθηκαν ακόμη υψηλότερα, με άνοδο 10,1%, γεγονός που φανερώνει ότι ο καταναλωτής επιμένει να κατευθύνει το περιορισμένο του εισόδημα πρωτίστως στις βασικές καθημερινές ανάγκες.
Η εικόνα του πρώτου διμήνου του 2026 δείχνει ότι η αγορά συνεχίζει να αναπτύσσεται, με πιο υποτονικούς όμως ρυθμούς. Ο συνολικός τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου εμφανίζει αύξηση 6,1%, ενώ στην αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων η άνοδος της αξίας πωλήσεων διαμορφώνεται στο 4,9%, όταν το αντίστοιχο περσινό διάστημα είχε φθάσει το 8,3%. Στην εξέλιξη αυτή ο όγκος συμβάλλει κατά 7,3%, ενώ οι αυξήσεις τιμών συμμετέχουν κατά 1%, στοιχείο που καταδεικνύει μια αγορά η οποία εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, έχοντας όμως πλέον μικρότερες αντοχές και σαφώς πιο συγκρατημένη δυναμική. Στο κανάλι Cash & Carry, κατά το πρώτο δίμηνο του 2026, η αξία πωλήσεων αυξήθηκε κατά 4,6%, κυρίως εξαιτίας της ανόδου του όγκου κατά 6,1%, την ώρα που οι τιμές κινήθηκαν πτωτικά κατά 1,5%.
Και ενώ τα νοικοκυριά συνεχίζουν να μετρούν απώλειες, νέος πονοκέφαλος αναδύεται στο μέτωπο των καυσίμων. Η πρόεδρος των Βενζινοπωλών Αττικής, Μαρία Ζάγκα, προειδοποίησε για σημαντικές αυξήσεις στις τιμές μέσα στις επόμενες ημέρες, επισημαίνοντας ότι ακόμη και στην Αθήνα δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η βενζίνη να υπερβεί τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Παράλληλα, ανέδειξε τη βαθιά δυσαρέσκεια του κλάδου απέναντι στο πλαφόν κέρδους που επέβαλε η κυβέρνηση, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων.
Όπως υπογράμμισε, η αγορά βρίσκεται σε οριακό σημείο εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων και των επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια, εκτιμώντας ότι η ανοδική πορεία των τιμών θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος του μήνα. Η απλή αμόλυβδη, σύμφωνα με την ίδια, μπορεί να σπάσει το φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο και στα μεγάλα αστικά κέντρα, μια εξέλιξη που έχει ήδη καταγραφεί σε περιοχές της περιφέρειας και στα νησιά.
Η ίδια περιέγραψε με δραματικούς όρους την πίεση που δέχονται οι πρατηριούχοι, σημειώνοντας ότι τα τιμολόγια που παραλαμβάνουν τις τελευταίες 17 ημέρες ενσωματώνουν καθημερινές αυξήσεις από 1 έως 3 λεπτά, ενώ εκτίμησε ότι το τοπίο θα γίνει ακόμη σκληρότερο, χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα καμία ουσιαστική αποκλιμάκωση. Εξέφρασε ακόμη τον φόβο ότι το diesel ενδέχεται να ξεπεράσει σε τιμή ακόμη και την αμόλυβδη, εξέλιξη που θα προσθέσει νέο βάρος στην αγορά και θα επηρεάσει αλυσιδωτά το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας.
Την ίδια στιγμή, η ένταση στον κλάδο των βενζινοπωλών κλιμακώνεται και εξαιτίας των κυβερνητικών μέτρων για το πλαφόν στο κέρδος, το οποίο η Μαρία Ζάγκα χαρακτήρισε «πονηρό». Όπως εξήγησε, το μικτό περιθώριο κέρδους των 12 λεπτών μεταφράζεται στην πράξη σε μόλις 9,5 λεπτά καθαρού κέρδους, στοιχείο που έχει προκαλέσει γενικευμένη αντίδραση στον κλάδο.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από τους βενζινοπώλες είναι σαφές. Ο κλάδος εμφανίζεται ενωμένος, πέρα από εταιρικές ταυτότητες και επιμέρους διαφοροποιήσεις, και δηλώνει αποφασισμένος να προχωρήσει σε κινητοποιήσεις, καθώς, όπως τονίζεται, δεν είναι δυνατόν όλο το βάρος να μεταφέρεται μονόπλευρα στις πλάτες του. Οι τελικές αποφάσεις για τη μορφή των διαμαρτυριών αναμένονται άμεσα, σε μια συγκυρία όπου η κοινωνία βλέπει το κόστος ζωής να γίνεται ολοένα πιο δυσβάστακτο και την καθημερινότητα να μετατρέπεται σε άσκηση επιβίωσης.
