Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έλαβε απόφαση κομβικής σημασίας για τον ανατοκισμό των δανείων, μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα στη σχέση πολιτών, τραπεζών και funds.
Η εξέλιξη αυτή αιφνιδίασε πολλούς, καθώς το ανώτατο δικαστήριο, όπως και το ΣτΕ στο παρελθόν, συνήθιζε να επικυρώνει επιλογές της εκτελεστικής εξουσίας, ακόμη και όταν αυτές επέφεραν βαριές συνέπειες για την κοινωνία. Οι μνήμες από την εποχή των Μνημονίων είναι έντονες, με αποφάσεις που νομιμοποιούσαν περικοπές μισθών, δώρων, συλλογικών συμβάσεων και εργασιακών δικαιωμάτων, ενώ η ατιμωρησία των πολιτικών είχε οδηγήσει τη Δικαιοσύνη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα αξιοπιστίας.
Η απόφαση της Ολομέλειας φαίνεται να αντανακλά τις κοινωνικές συνθήκες και την πίεση που ασκεί η κοινή γνώμη για τον περιορισμό της αδικίας. Η ηγεσία της Δικαιοσύνης, αντιλαμβανόμενη τη φθορά και την απαξίωση του πολιτικού συστήματος, ενεργεί πλέον υπό το πρίσμα της αυτοπροστασίας και της ανάγκης για επανακαθορισμό των κανόνων σε ένα περιβάλλον όπου η κυβέρνηση δεν διαθέτει πλέον την απόλυτη ικανότητα χειραγώγησης.
Η αλλαγή αυτή αποκτά μεγαλύτερη ένταση αν συγκριθεί με την προηγούμενη απόφαση της Ολομέλειας πριν από τρία χρόνια, όταν είχε νομιμοποιηθεί η συμμετοχή των funds σε πλειστηριασμούς και η διενέργεια δικαστικών ενεργειών, σε αντίθεση με τον νόμο 3156/2003. Η τότε απόφαση είχε ληφθεί με fast track διαδικασία και είχε πυροδοτήσει νέο κύμα πλειστηριασμών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στον νομικό κόσμο και κοινωνική αναστάτωση.
Η τρέχουσα απόφαση θέτει νέα δεδομένα. Δεσμεύει όλα τα δικαστήρια και τους servicers, καθορίζει την ερμηνεία του νόμου Κατσέλη και επιβάλλει στην κυβέρνηση να θεσπίσει ρυθμίσεις ώστε να μην οδηγηθούν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες σε δικαστικές διαμάχες. Η επέκταση της ισχύος της απόφασης σε δανειολήπτες εκτός νόμου Κατσέλη θα απαιτήσει νέα δίκη, ενώ ανοίγει ο δρόμος για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, είτε με συμψηφισμό είτε με άμεσες αξιώσεις. Η Ολομέλεια δεν αλλάζει τον νόμο, αλλά ερμηνεύει τον τρόπο εφαρμογής του, επηρεάζοντας και παλιές και εκκρεμείς υποθέσεις.
Η καθαρογραφή της απόφασης αναμένεται εντός δύο μηνών, και η προσεκτική ανάγνωση των λεπτομερειών της θα δείξει αν υπάρχουν περιθώρια για τα funds να συνεχίσουν να επιβαρύνουν τους δανειολήπτες.
