Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε με νόμο την εισαγωγή φυσικού αερίου από τη Ρωσία, εξέλιξη που αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας, αλλά και του Κάθετου Διαδρόμου.
Στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ δημοσιεύθηκε ο νέος κανονισμός και απαγορεύει την εισαγωγή ρωσικού αερίου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση από το φθινόπωρο του 2027.
Σύμφωνα με τον νόμο, τα μέλη της ΕΕ πρέπει να προετοιμαστούν για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού αερίου με συντονισμένο τρόπο ώστε να δοθεί στην αγορά επαρκής χρόνος προσαρμογής, χωρίς να ανακύψει κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού ή σημαντικός αντίκτυπος στις τιμές της ενέργειας. Έτσι, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο και να τα υποβάλουν στην Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 2026.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην ΕΡΤ, δήλωσε ότι «η απόφαση της Ευρώπης να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο αλλάζει τις ισορροπίες στην περιοχή μας, γιατί επιτρέπει στην Ελλάδα και τον Κάθετο Διάδρομο να είναι ένας εναλλακτικός ενεργειακός διάδρομος για την Ευρώπη. Αυτό αναβαθμίζει τη θέση της χώρας μας και περιορίζει τον ρόλο της Τουρκίας, αλλάζουν οι ισορροπίες».
Επίσης, χαρακτήρισε «μία σημαντική εξέλιξη» την υπογραφή της πρώτης συμφωνίας μεταφοράς αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ουκρανία.
Σημειώνεται ότι τον Μάρτιο τίθεται σε εφαρμογή ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, καθώς το πρώτο φορτίο υγροποιημένου φυσικού αερίου θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα και στη συνέχεια θα διαμετακομιστεί προς την Ουκρανία.
Η παράδοση θα πραγματοποιηθεί μέσω της διαδρομής Route 1, που συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες, διασυνδεδεμένες υποδομές φυσικού αερίου. Η ανώτατη ποσότητα μεταφοράς μπορεί να φθάσει έως 1 εκατ. MWh (1 TWh), ανάλογα με τη διαθέσιμη χωρητικότητα των διαχειριστών των δικτύων.
Η παράδοση του πρώτου φορτίου ακολουθεί την υπογραφή, την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, της πρώτης συμφωνίας πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE. Η κοινοπραξία, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, προμηθεύεται LNG από την BP, με αγοραστή την ουκρανική Naftogaz. Πρόκειται για την πρώτη μείζονος σημασίας εμπορική συναλλαγή της εταιρείας, η οποία συστάθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, σηματοδοτώντας την έναρξη της εμπορικής της δραστηριότητας στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE Α.Ε. και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, ανέφερε: «Με τη συμφωνία αυτή, ο κάθετος διάδρομος καθίσταται πραγματικότητα και ανοίγει έναν δρόμο που θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ελληνική οικονομία. Είναι υποχρέωση της Ε.Ε. να υποστηρίξει σε όλα τα επίπεδα τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, εάν θέλει να στείλει ένα ουσιαστικό μήνυμα συνέπειας μεταξύ λόγων και πράξεων για την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα μέσω υποδομών τρίτων χωρών, όπως προβλέπεται ξεκάθαρα και από τον πρόσφατο ευρωπαϊκό κανονισμό. Η ενέργεια αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και την ευημερία των πολιτών και η χρήση του κάθετου διαδρόμου μπορεί να κάνει τη διαφορά σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων».
