Δεν θυμάται κανείς άλλη ιστορική περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη να εμφανιζόταν με τόσο «μικρούς» ηγέτες. Αν ανακαλέσει στη μνήμη του τις εποχές του Μιτεράν, του Ζισκάρ ντ’ Εστέν, του Κολ, της Θάτσερ, αντιλαμβάνεται αμέσως πως όσοι κάθονται σήμερα στις ίδιες καρέκλες μοιάζουν πολιτικοί νάνοι, είτε εντός είτε εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τους χειρισμούς του Στάρμερ στην επίθεση με drone της Χεζμπολάχ στην Κύπρο, που έδειξαν μια επικίνδυνα παιδική ελαφρότητα. Ακόμη και η Μέρκελ, που ξεζούμισε την Ελλάδα στα χρόνια των Μνημονίων, θα στεκόταν σήμερα πιο αποφασιστική από τους επιγόνους της.
Η ουσία δεν βρίσκεται στην ιδεολογική τους ταυτότητα. Βρίσκεται στο πολιτικό τους μέγεθος, που μοιάζει να έχει βυθιστεί κάτω από κάθε ανεκτό όριο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απουσιάζει από τον πυρήνα των μεγάλων εξελίξεων και, κάθε φορά που καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει ρόλο και υπόσταση, επιβεβαιώνει πως έχει καταντήσει κομπάρσος, ανίκανος ακόμη και να εξασφαλίσει έναν στοιχειώδη λόγο στις εξελίξεις.
Το πιο βαρύ τίμημα αυτής της κατάστασης το πληρώνουν οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι πολίτες. Πάνω στις δικές τους πλάτες συντρίβονται διαρκώς οι συνέπειες κάθε διεθνούς αναταραχής, είτε πρόκειται για μέτωπα μέσα στην ίδια την ήπειρο, όπως ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας, είτε για συγκρούσεις εκτός συνόρων, αλλά σε απόσταση αναπνοής, όπως η αντιπαράθεση Ισραήλ - ΗΠΑ με το Ιράν. Η Ευρώπη παρακολουθεί, οι λαοί της λογαριάζουν το κόστος.
Κάποιοι έχουν την τύχη να ζουν σε κράτη με βάρος, με αντοχές, με στοιχειώδεις μηχανισμούς άμυνας απέναντι στην καταιγίδα, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία. Κάποιοι άλλοι, όπως εμείς, έχουμε την ατυχία να κατοικούμε στο πιο πρόχειρο, ασύντακτο και πολιτικά ρηχό κομμάτι αυτής της ηπείρου. Και μαζί με αυτό το αίσθημα εγκατάλειψης έρχεται μοιραία και η πικρή σκέψη ότι στην καρέκλα όπου κάθεται σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάθονταν κάποτε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και στη συνέχεια ο Ανδρέας Παπανδρέου. Στην πιο επιεική ανάγνωση σε κυριεύει η μελαγχολία, στην πιο ψύχραιμη σε σπρώχνει η ιδέα της φυγής.
Η εποχή μας κινείται στο κέντρο μιας παγκόσμιας παραφροσύνης. Άνθρωποι χάνονται, σπίτια γκρεμίζονται, περιουσίες αφανίζονται, ολόκληρες ζωές γίνονται συντρίμμια. Οι εκρήξεις που φτάνουν στην Ευρώπη έχουν τη μορφή παράπλευρης συνέπειας, η καταστροφική τους ισχύς όμως παραμένει τεράστια. Ο ενεργειακός πόλεμος απλώνεται ύπουλα σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σπίτι, σε κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό. Κάθε φορά που ακούμε ότι η τιμή του βαρελιού σκαρφάλωσε τόσα δολάρια πάνω από τα 100, έχουμε την αίσθηση ότι ένα θηρίο πλησιάζει για να κατασπαράξει ό,τι έχει απομείνει όρθιο.
Η αλυσιδωτή αντίδραση είναι ήδη μπροστά μας. Ράλι ανατιμήσεων στα καύσιμα, στην ενέργεια, στα τρόφιμα, και ταυτόχρονα ο άμεσος κίνδυνος νέας αύξησης επιτοκίων, στο όνομα της αντιμετώπισης του πληθωρισμού, που μεταφράζεται σε νέο πλήγμα για τους δανειολήπτες, ανθρώπους που μάτωσαν επί περισσότερο από τρία χρόνια και μόλις είχαν αρχίσει να παίρνουν μια μικρή ανάσα. Κοιτάζεις μπροστά, ψάχνεις μια χαραμάδα φωτός στην άκρη του τούνελ και το μόνο που συναντάς είναι περισσότερη ασφυξία.
Μέσα σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα, ο νους πηγαίνει αυθόρμητα στην υποτιθέμενη συλλογική δύναμη της Ευρώπης. Περιμένεις μια κοινή απόφαση, μια πολιτική πρωτοβουλία, μια κίνηση προστασίας των οικονομιών, έστω ένα πρώτο βήμα για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα, μια πράξη που να δικαιολογεί τον τίτλο της Ένωσης. Κι όμως, αυτό που προκύπτει είναι το ακριβώς αντίθετο.
Η ονομασία της θα ταίριαζε περισσότερο ως Ένωση Ανύπαρκτων ή ως Ένωση Παρτάκηδων. Το συζήτησαν, λένε, το εξέτασαν, το άφησαν για αργότερα, λες και οι κοινωνίες μπορούν να περιμένουν επ’ αόριστον, λες και η αγωνία των νοικοκυριών επιτρέπει αναβολές, λες και χρειάζεται να δουν το βαρέλι να ξεπερνά τα 200 δολάρια για να συνειδητοποιήσουν ότι η κρίση έχει ήδη μπει για τα καλά μέσα στα σπίτια.
Όσοι διαθέτουν την ικανότητα και τη σοβαρότητα, κινούνται μόνοι τους. Κυβερνήσεις όπως της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Αυστρίας προχωρούν σε παρεμβάσεις για να ανακουφίσουν τα νοικοκυριά τους. Ακόμη και σε πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η βενζίνη κινείται περίπου στο ένα δολάριο το γαλόνι, ελήφθησαν αποφάσεις για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα. Εκεί, τουλάχιστον, καταλαβαίνουν τι σημαίνει προληπτική άμυνα απέναντι στην ακρίβεια.
Στην Ελλάδα, την ίδια ώρα, η τιμή της βενζίνης ξεπερνά πλέον τα 2 ευρώ το λίτρο στην Αθήνα, ενώ στα νησιά δεν θα προκαλέσει καμία έκπληξη αν ακουστεί σύντομα ακόμη και το 2,5. Και μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ο ειδικός φόρος στα καύσιμα αγγίζει το 65%. Ο πολίτης ακούει τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ανακοινώνει fuel pass και αισθάνεται πως τον περιγελούν κατά πρόσωπο, τη στιγμή που η ανάγκη κραυγάζει για οριζόντια μέτρα ανακούφισης μέχρι να κοπάσει ο πόλεμος και να ισορροπήσει ξανά η παγκόσμια οικονομία. Η επιδότηση 15% για τα λιπάσματα μοιάζει με σταγόνα χαμένη στον ωκεανό, όταν οι αυξήσεις έχουν ήδη ξεπεράσει το 50%. Και σε ό,τι αφορά τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, προηγείται ένας αυστηρός έλεγχος στις αυξήσεις των εισιτηρίων, ώστε να φανεί αν υπάρχει πραγματικό αποτέλεσμα ή άλλη μία άσκηση επικοινωνιακής αυταπάτης.
Με δυο λόγια, πάνω από τα κεφάλια μας πλανάται η Ευρωπαϊκή ανυπαρξία και δίπλα της στέκεται αγέρωχη η ελληνική κοροϊδία. Ένας διπλός κλοιός ανεπάρκειας, αδράνειας και προσβολής προς μια κοινωνία που έχει εξαντλήσει τα όρια της ανοχής της.
Ας μην το τραβάμε περισσότερο. Το μόνο που απομένει είναι να κάνουμε τον σταυρό μας μήπως και ο Τραμπ αποφασίσει να μετατρέψει το «πενθήμερο παύσης βομβαρδισμών» σε μόνιμη κατάσταση, ώστε να τελειώσει επιτέλους αυτός ο πόλεμος και να σωθεί ό,τι ακόμη σώζεται. Γιατί διαφορετικά, το μαύρο πετρέλαιο θα συνεχίσει να μας πνίγει, μαζί με τους επικίνδυνα ανύπαρκτους που κυβερνούν την Ευρώπη και με τους εξίσου πρόθυμους εμπαικτές που διαχειρίζονται την Ελλάδα.
