Η εκεχειρία στην Υεμένη παραμένει εύθραυστη

Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών πραγματοποιήθηκε εκτενής συζήτηση για την κατάσταση στην Υεμένη, με τον Ειδικό Απεσταλμένο του ΟΗΕ, Χανς Γκρούντμπεργκ, να παρουσιάζει μια λεπτομερή εικόνα των τελευταίων εξελίξεων. Ο κ. Γκρούντμπεργκ υπογράμμισε ότι, παρά το γεγονός ότι η εκεχειρία του 2022 μεταξύ των ανταρτών Χούθι και της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης παραμένει τυπικά σε ισχύ, η σύγκρουση δεν έχει επιλυθεί ουσιαστικά, με τον πληθυσμό της Υεμένης να υφίσταται τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης αβεβαιότητας.

Ο απεσταλμένος του ΟΗΕ ανέφερε ότι η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ενδέχεται να λειτουργήσει ως "σημείο καμπής για την περιοχή", δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον περιφερειακής αποκλιμάκωσης. Κάλεσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στην Υεμένη να εκμεταλλευτούν αυτή την ευκαιρία για να αναζωογονήσουν την πολιτική διαδικασία, η οποία παραμένει στάσιμη εδώ και καιρό. Σημείωσε ότι, παρά την ένταση σε περιφερειακό επίπεδο, οι επιπτώσεις στην Υεμένη ήταν μέχρι στιγμής "σχετικά περιορισμένες", τονίζοντας την απουσία νέων επιθέσεων κατά της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα και τη διατήρηση μιας "σχετικής ηρεμίας" στο εσωτερικό της χώρας μετά την εκεχειρία.

Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τον κ. Γκρούντμπεργκ να αναφέρεται στις διαμαρτυρίες που ξέσπασαν στο Άντεν και σε άλλες επαρχίες λόγω των σοβαρών ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση της Υεμένης, καθώς και για τη σαουδαραβική επιχορήγηση ύψους 150 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία προορίζεται για την προμήθεια καυσίμων στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, μια κίνηση που αναμένεται να ανακουφίσει προσωρινά την ενεργειακή κρίση.

Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στο ζήτημα των κρατουμένων, με τον κ. Γκρούντμπεργκ να ανακοινώνει ότι τα μέρη συμφώνησαν στην απελευθέρωση περισσότερων από 1.600 ατόμων που σχετίζονται με τη σύγκρουση. Η συμφωνία αυτή, η οποία χαρακτηρίστηκε ως "η μεγαλύτερη επιχείρηση απελευθέρωσης που έχει συμφωνηθεί στην ιστορία της σύγκρουσης", ήρθε μετά από 14 εβδομάδες εντατικών διαπραγματεύσεων στο Αμμάν. Στο πεδίο της ασφάλειας, το Γραφείο του Ειδικού Απεσταλμένου συγκάλεσε συναντήσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Στρατιωτικού Συντονισμού και προγραμματίζει τριμερή συνάντηση με τις αντιπροσωπείες, με στόχο την έναρξη μιας χωρίς αποκλεισμούς πολιτικής διαδικασίας, η οποία, όπως τόνισε, έχει "αναβληθεί για πάρα πολύ καιρό".

Την ίδια ώρα, η ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη συνεχίζει να επιδεινώνεται δραματικά. Ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις, Τομ Φλέτσερ, προειδοποίησε το Συμβούλιο ότι "η ανθρωπιστική κρίση επιταχύνεται", με την πείνα να αυξάνεται και την ανταπόκριση να βρίσκεται "στα όρια της". Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι μέσα σε μόλις έναν μήνα, το ποσοστό των ανθρώπων που αδυνατούν να καλύψουν βασικές διατροφικές ανάγκες εκτινάχθηκε σε σχεδόν 60%, ενώ όσοι αντιμετωπίζουν την πιο ακραία στέρηση αυξήθηκαν από έναν στους τέσσερις σε σχεδόν έναν στους τρεις. Ο κ. Φλέτσερ επισήμανε ότι περισσότερα από 2,2 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών υποφέρουν από οξύ υποσιτισμό, ως αποτέλεσμα ενός θανατηφόρου συνδυασμού σύγκρουσης, οικονομικής κατάρρευσης, αύξησης των τιμών και απώλειας εισοδημάτων, σε συνδυασμό με ένα υπερφορτωμένο σύστημα υγείας που αδυνατεί να ανταποκριθεί.

Ο κ. Φλέτσερ διατύπωσε τρία επείγοντα αιτήματα προς το Συμβούλιο: να διασφαλιστεί η απελευθέρωση των κρατούμενων συναδέλφων, να χρηματοδοτηθεί επαρκώς η ανθρωπιστική ανταπόκριση και να στηριχθούν οι ειρηνευτικές προσπάθειες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα, δια της Μόνιμης Αντιπροσώπου της στα Ηνωμένα Έθνη, Πρέσβεως Αγλαΐας Μπαλτά, χαιρέτισε την ανακοίνωση για την απελευθέρωση κρατουμένων, χαρακτηρίζοντάς την ως "τη μεγαλύτερη απελευθέρωση που έχει συμφωνηθεί από την έναρξη της σύγκρουσης". Η Ελληνίδα διπλωμάτης υπογράμμισε ότι τέτοια μέτρα μπορούν να συμβάλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των μερών και να δημιουργήσουν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για διάλογο, εκφράζοντας παράλληλα την πλήρη υποστήριξη της χώρας στις προσπάθειες του Ειδικού Απεσταλμένου για μια διαρκή πολιτική λύση, μέσω μιας διαδικασίας υπό την ηγεσία και την ιδιοκτησία της Υεμένης, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Η Ελλάδα επανέλαβε την έκκλησή της για την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων όσοι κρατούνται αυθαίρετα από τους Χούθι, συμπεριλαμβανομένων των 73 μελών του προσωπικού του ΟΗΕ, και υπογράμμισε την ανάγκη για ασφαλή, διαρκή και ανεμπόδιστη πρόσβαση του ανθρωπιστικού προσωπικού σε όσους έχουν ανάγκη. Η Ελληνίδα Μόνιμη Αντιπρόσωπος εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για την επιδείνωση της επισιτιστικής ανασφάλειας και ζήτησε επείγουσα και διαρκή διεθνή στήριξη για την κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών και τη συνέχιση της σωτήριας βοήθειας.

Τέλος, η Ελλάδα καταδίκασε απερίφραστα την πρόσφατη πυραυλική επίθεση των Χούθι κατά του Ισραήλ και με τον πιο έντονο τρόπο την ανακοίνωση για επανάληψη επιθέσεων κατά της διεθνούς ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Πρέσβης Μπαλτά τόνισε ότι οποιεσδήποτε πράξεις που απειλούν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι απαράδεκτες και υπογράμμισε ότι οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί πρέπει να προστατεύονται, ώστε να διασφαλίζεται η ανοικτή, ασφαλής και αδιάλειπτη διέλευση της εμπορικής ναυτιλίας. Η χώρα παραμένει προσηλωμένη στην προώθηση της ναυτικής ασφάλειας και, από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως συν-εισηγήτρια, στηρίζει την παράταση για ακόμη έξι μήνες της μηνιαίας ενημέρωσης του Γενικού Γραμματέα για τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ επανέλαβε τη στήριξή της στην επιχείρηση της ΕΕ "ASPIDES", στο πλαίσιο της αμυντικής της εντολής και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.