«Η εξάντληση δεν είναι ετοιμότητα»: Καμπανάκι για την κατάσταση στην Πυροσβεστική

Σήμα κινδύνου για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος εκπέμπει το Πανελλήνιο Σωματείο Πυροσβεστών Δασικών Επιχειρήσεων, προειδοποιώντας ότι οι αντοχές πολλών πυροσβεστών έχουν φτάσει πλέον στα όριά τους μέσα στην αντιπυρική περίοδο.

Σύμφωνα με το ΠΑ.Σ.ΠΥ.Δ.Ε., η παρατεταμένη γενική επιφυλακή, οι συνεχείς μετακινήσεις και οι πολύωρες επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει συνθήκες έντονης σωματικής και ψυχικής εξάντλησης, με πολλούς πυροσβέστες να εργάζονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα με ελάχιστες δυνατότητες ουσιαστικής ανάπαυσης.

Το σωματείο αναγνωρίζει ότι η αντιπυρική περίοδος επιβάλλει αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Επισημαίνει όμως ότι η διαρκής επιβάρυνση του ίδιου προσωπικού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μόνιμη λύση για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών.

Όπως καταγγέλλεται, σημαντικός αριθμός πυροσβεστών εργάζεται επί παρατεταμένο διάστημα με σύστημα «μία ημέρα εργασία – μία ημέρα ανάπαυση», με αποτέλεσμα η κόπωση να συσσωρεύεται και ο οργανισμός να μην προλαβαίνει να ανακτήσει τις απαιτούμενες δυνάμεις.

«Η διαρκής εξάντληση του προσωπικού δεν μπορεί να αποτελεί επιχειρησιακό σχεδιασμό», αναφέρει χαρακτηριστικά το Πανελλήνιο Σωματείο Πυροσβεστών Δασικών Επιχειρήσεων, βάζοντας ευθέως στο τραπέζι το ζήτημα της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων από την ηγεσία του Σώματος και την κυβέρνηση.

Επιχειρήσεις στα όρια της ανθρώπινης αντοχής

Οι συνθήκες στις οποίες καλούνται να επιχειρούν οι πυροσβέστες επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Πολύ υψηλές θερμοκρασίες, πυκνός καπνός, δύσβατα σημεία, πολύωρη παραμονή στα μέτωπα, συνεχείς μετακινήσεις και διαρκής ένταση συνθέτουν ένα εργασιακό περιβάλλον εξαιρετικά απαιτητικό.

Το σωματείο προειδοποιεί ότι η κόπωση δεν αποτελεί μόνο θέμα εργασιακών δικαιωμάτων. Μετατρέπεται σε άμεσο ζήτημα επιχειρησιακής ασφάλειας, καθώς οι πυροσβέστες καλούνται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα να πάρουν αποφάσεις από τις οποίες μπορεί να εξαρτώνται ανθρώπινες ζωές.

Ένας εξαντλημένος πυροσβέστης πρέπει ταυτόχρονα να αξιολογήσει την πορεία μιας πυρκαγιάς, να χειριστεί βαρύ εξοπλισμό, να οδηγήσει οχήματα και να συνεργαστεί με άλλες δυνάμεις κάτω από συνθήκες έντονης πίεσης.

«Ένα λάθος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον ίδιο και τους συναδέλφους του», επισημαίνει το ΠΑ.Σ.ΠΥ.Δ.Ε., τονίζοντας ότι η συσσωρευμένη κούραση αυξάνει τους κινδύνους την ώρα της επιχείρησης.

Η διαπίστωση του σωματείου είναι ξεκάθαρη: «Η κόπωση δεν αυξάνει την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Τη μειώνει».

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς η κυβέρνηση προβάλλει συστηματικά την ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και την επιχειρησιακή ετοιμότητα ως κεντρικούς άξονες της αντιπυρικής πολιτικής.

Τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι ίδιοι οι πυροσβέστες δείχνουν όμως ότι πίσω από την εικόνα της διαρκούς κινητοποίησης υπάρχει ένα ανθρώπινο δυναμικό που καλείται να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες με εξαντλητικά ωράρια και περιορισμένο χρόνο αποκατάστασης.

«Δεν μπορεί η έλλειψη προσωπικού να καλύπτεται με περισσότερες ώρες»

Το Πανελλήνιο Σωματείο Πυροσβεστών Δασικών Επιχειρήσεων ζητά άμεσες παρεμβάσεις για την αποσυμφόρηση των υπηρεσιών και την προστασία του προσωπικού.

Μεταξύ των αιτημάτων περιλαμβάνονται ορθολογικότερη διαχείριση των δυνάμεων, ουσιαστικός χρόνος ανάπαυσης και περιορισμός της συνεχούς υπερεργασίας.

Το σωματείο αναγνωρίζει ότι οι επιχειρησιακές ανάγκες κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Ξεκαθαρίζει όμως ότι η αντιμετώπισή τους δεν μπορεί να στηρίζεται διαρκώς στην ίδια συνταγή: περισσότερες ώρες εργασίας από τους ίδιους ανθρώπους.

«Δεν μπορεί η έλλειψη προσωπικού και ο αυξημένος επιχειρησιακός φόρτος να αντιμετωπίζονται διαρκώς με περισσότερες ώρες εργασίας από τους ίδιους ανθρώπους», υπογραμμίζει.

Η καταγγελία αυτή εκθέτει ένα από τα βασικά προβλήματα του επιχειρησιακού σχεδιασμού: όταν η κάλυψη των αναγκών βασίζεται κυρίως στην παράταση των ωραρίων και στη γενική επιφυλακή, το σύστημα αρχίζει σταδιακά να καταναλώνει το ίδιο του το προσωπικό.

Η κυβέρνηση καλείται επομένως να απαντήσει αν η επιχειρησιακή ετοιμότητα μπορεί να θεωρείται πραγματική όταν οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή δηλώνουν ότι λειτουργούν στα όρια της εξάντλησης.

Η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας δεν εξαντλείται σε οχήματα, αεροσκάφη και εξοπλισμό. Προϋποθέτει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό, σωστό σχεδιασμό των βαρδιών και χρόνο ξεκούρασης για εκείνους που καλούνται να αντιμετωπίσουν τις πιο επικίνδυνες συνθήκες.

Το μήνυμα του ΠΑ.Σ.ΠΥ.Δ.Ε. προς την πολιτική και φυσική ηγεσία είναι σαφές: «Ο πυροσβέστης δεν είναι ανεξάντλητος. Η εξάντληση δεν είναι ετοιμότητα. Και η ασφάλεια του προσωπικού δεν είναι διαπραγματεύσιμη».

Σε μια αντιπυρική περίοδο κατά την οποία η πίεση στις δυνάμεις παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, η προειδοποίηση των πυροσβεστών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία συνδικαλιστική διαμαρτυρία. Αφορά άμεσα την αποτελεσματικότητα του ίδιου του μηχανισμού πυρόσβεσης και θέτει την κυβέρνηση μπροστά στην ευθύνη να διασφαλίσει ότι η προστασία των πολιτών δεν στηρίζεται στην εξάντληση εκείνων που επιχειρούν στην πρώτη γραμμή.