Σε φάση επανεκτίμησης περνούν οι βασικές προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2026, καθώς η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή και η αναζωπύρωση του ενεργειακού κόστους πιέζουν τα αρχικά σενάρια για ανάπτυξη και πληθωρισμό. Στο οικονομικό επιτελείο προσαρμόζονται ήδη οι υπολογισμοί ενόψει της επικαιροποίησης του δημοσιονομικού πλαισίου που θα αποτυπωθεί στο επόμενο ευρωπαϊκό reporting της χώρας.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει επιβράδυνση της αναπτυξιακής δυναμικής και ταυτόχρονα νέα επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων, καθώς το σοκ στην ενέργεια περνά ξανά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές κατανάλωσης. Οι συνθήκες αυτές ενισχύουν το σενάριο μιας πιο δύσκολης χρονιάς από εκείνη που είχε αρχικά αποτυπωθεί στον σχεδιασμό του Προϋπολογισμού.
Χαμηλότερη ανάπτυξη και επίμονος πληθωρισμός
Οι νεότερες εκτιμήσεις συγκλίνουν σε ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2% για το 2026, μακριά από πιο αισιόδοξες αρχικές προσδοκίες. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δίνει πλέον για την Ελλάδα πρόβλεψη 2,0% για την αύξηση του ΑΕΠ και 2,5% για τον πληθωρισμό, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη τοποθετήσει την ανάπτυξη στο 1,9% και τον εναρμονισμένο πληθωρισμό στο 3,1%, υπογραμμίζοντας ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία είναι καθοδικοί και συνδέονται άμεσα με ενδεχόμενη επιδείνωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών, καθώς η αποκλιμάκωση που αναμενόταν δεν φαίνεται πλέον δεδομένη. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επισημάνει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα τους πρώτους μήνες του 2026, ενώ οι ανοδικές πιέσεις στις υπηρεσίες και ο κίνδυνος νέας ενεργειακής ανατίμησης ενισχύουν την πιθανότητα να κινηθεί και φέτος πάνω από το επίπεδο που θεωρούνταν αρχικά διαχειρίσιμο.
Το ενεργειακό σοκ αλλάζει τις παραδοχές
Καθοριστικό ρόλο στις αναθεωρήσεις παίζει η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου μετά την κλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Το Brent είχε επανέλθει στις αρχές της εβδομάδας κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, κλείνοντας στα 99,36 δολάρια, ενώ στην αγορά φυσικού φορτίου οι τιμές για άμεση παράδοση στην Ευρώπη κινήθηκαν ακόμη και γύρω στα 150 δολάρια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το δυσμενές ενεργειακό σενάριο παύει να είναι θεωρητική άσκηση και περνά πλέον στον πυρήνα των μακροοικονομικών υπολογισμών.
Η νέα πραγματικότητα δεν επηρεάζει μόνο τα καύσιμα και το ηλεκτρικό ρεύμα. Επηρεάζει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις στα αγαθά και περιορίζει τον διαθέσιμο χώρο για κατανάλωση και επενδύσεις. Γι’ αυτό και οι παλαιότερες προβολές εμφανίζονται ήδη πιο αισιόδοξες από όσο επιτρέπει το σημερινό διεθνές περιβάλλον.
Ανθεκτικότητα με σαφή όρια
Παρά την επιδείνωση των εξωτερικών συνθηκών, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές. Η Τράπεζα της Ελλάδος εξακολουθεί να βλέπει ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα και υποχώρηση της ανεργίας στο 8,2% το 2026, ενώ διατηρείται η βασική εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας. Την ίδια ώρα, το ΔΝΤ συνεχίζει να καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης για τη χώρα, έστω χαμηλότερο από τις πιο φιλόδοξες προσδοκίες.
Η ανθεκτικότητα αυτή συνοδεύεται πλέον από σοβαρούς αστερίσκους. Η γεωπολιτική αστάθεια, οι ενεργειακές ανατιμήσεις και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές περιορίζουν αισθητά την ορατότητα για το επόμενο διάστημα. Το νέο οικονομικό τοπίο δείχνει ότι οι εξωτερικοί παράγοντες δεν λειτουργούν πλέον ως δευτερεύουσα μεταβλητή, αλλά ως βασικός παράγοντας που θα επηρεάσει την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και συνολικά τη δημοσιονομική στρατηγική της χώρας μέσα στο 2026.
