Η επικοινωνιακή στρατηγική της Fed προβληματίζει

Στο επίκεντρο του οικονομικού ενδιαφέροντος βρίσκεται η επικοινωνιακή στρατηγική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), με τον πρόεδρο Κέβιν Γουορς να υιοθετεί μια στάση που προκαλεί αντιδράσεις. Η προσπάθειά του να αποφύγει οποιαδήποτε δέσμευση για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων, καταργώντας ουσιαστικά την πρακτική του "forward guidance", έχει δημιουργήσει ένα κενό πληροφόρησης που ανησυχεί επενδυτές, αναλυτές και στελέχη της αγοράς. Το βασικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι πώς θα αντιδράσει η κεντρική τράπεζα όταν βρεθεί αντιμέτωπη με οικονομικές προκλήσεις, όπως ένα απροσδόκητο σοκ στον πληθωρισμό ή στην αγορά εργασίας.

Ο Γουορς πρόκειται να καταθέσει ενώπιον των νομοθετών, και οι παρατηρητές αναμένουν με ενδιαφέρον τυχόν ενδείξεις για τις απόψεις του σχετικά με τον πληθωρισμό, την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, αν κρίνει κανείς από τις πρόσφατες δημόσιες εμφανίσεις του, είναι πιθανό να παραμείνει αινιγματικός. Στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου, στις 17 Ιουνίου, απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως κατεύθυνση για τα επιτόκια, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι η ερώτηση ακουγόταν σαν ενθάρρυνση για παροχή forward guidance. Αυτή η στάση, σύμφωνα με το Bloomberg, έχει αρχίσει να προκαλεί απογοήτευση.

Η ένταση γύρω από την επικοινωνία της Fed αποτυπώνεται και από τις δηλώσεις του διοικητή Κρίστοφερ Γουόλερ, ο οποίος σε ομιλία του στη Ρώμη τόνισε τη διαφορά μεταξύ της καθοδήγησης προς τα εμπρός και της εξήγησης της "συνάρτησης αντίδρασης" (reaction function) της κεντρικής τράπεζας. Η δεύτερη, όπως υποστήριξε, είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της αβεβαιότητας στις αγορές και στα νοικοκυριά, καθιστώντας την οικονομική ζωή πιο προβλέψιμη. Η διάκριση αυτή είναι τεχνική αλλά ουσιαστική: η καθοδήγηση προς τα εμπρός προβλέπει τη διαδρομή των επιτοκίων, ενώ η συνάρτηση αντίδρασης περιγράφει πώς η τράπεζα θα διαχειριστεί απρόβλεπτα γεγονότα χωρίς να αποκαλύπτει την αναμενόμενη πορεία.

Ο κίνδυνος της ασάφειας

Πολλοί οικονομολόγοι, συμπεριλαμβανομένου του Γουόλερ, αναγνωρίζουν ότι η υπερβολική καθοδήγηση μπορεί να περιορίσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Ωστόσο, η πλήρης απόκρυψη της συνάρτησης αντίδρασης εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Οι τιμές σε βασικά χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως το 10ετές αμερικανικό ομόλογο ή το επιτόκιο SOFR, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αντίληψη των επενδυτών για τις μελλοντικές κινήσεις της Fed. Μια σαφής επικοινωνία επιτρέπει στους συμμετέχοντες να ενσωματώνουν τις προβλέψεις τους, μειώνοντας τη μεταβλητότητα και επιταχύνοντας τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία.

Ο Ρίτσαρντ Μπέρνερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και πρώην στέλεχος της Fed, υπογράμμισε ότι η ουσιαστική επικοινωνία μεταφέρει τη συνάρτηση αντίδρασης, δηλαδή τη σχέση μεταξύ οικονομικών συνθηκών και επιτοκίου πολιτικής. Αυτό, όπως είπε, είναι διαφορετικό από την καθοδήγηση προς τα εμπρός. Παρά την κριτική, εκπρόσωπος της Fed αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα.

Ο Γουορς υπερασπίστηκε τη στρατηγική του, υποστηρίζοντας ότι η μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων έχει μειωθεί, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι αγορές κατανοούν την πολιτική του. Ωστόσο, η άποψη αυτή δεν είναι καθολικά αποδεκτή. Ο Μάικλ Φερόλι, επικεφαλής οικονομολόγος της JPMorgan Chase & Co., προειδοποίησε ότι η συγκρατημένη στάση του Γουορς ενέχει τον κίνδυνο να παραχωρήσει την ηγετική θέση στην επικοινωνιακή στρατηγική της Fed σε άλλους αξιωματούχους, οι οποίοι ήδη προσπαθούν να καλύψουν το κενό.

Ιστορικά διδάγματα και προοπτικές

Η στρατηγική του Γουορς δεν περιορίστηκε μόνο στις δημόσιες δηλώσεις. Αρνήθηκε να συμμετάσχει στη διαδικασία υποβολής των τριμηνιαίων οικονομικών προβλέψεων και των εκτιμήσεων για τα επιτόκια (dot plot), ενώ η ανακοίνωση και τα πρακτικά της συνεδρίασης του Ιουνίου ήταν αισθητά συντομότερα. Αν και ορισμένοι αξιωματούχοι υποστήριξαν αυτή την κίνηση, η υποστήριξη αυτή μπορεί να εξασθενήσει αν η ασάφεια οδηγήσει σε σύγχυση. Ο Γουόλερ, μάλιστα, χαρακτήρισε τη σαφήνεια στη συνάρτηση αντίδρασης ως ένα από τα κρισιμότερα διδάγματα της κεντρικής τραπεζικής των τελευταίων τριάντα ετών.

Ο Λου Κράνταλ, επικεφαλής οικονομολόγος της Wrightson ICAP LLC, θυμάται την εποχή που η Fed δεν ανακοίνωνε καν τις αποφάσεις της, περιγράφοντάς την ως "παράλογο χάος". Αναφερόμενος στην εποχή Γκρίνσπαν, σημείωσε ότι η ασάφεια οδηγούσε τους επενδυτές να βασίζονται σε δυσδιάκριτες ενδείξεις, πολλαπλασιάζοντας τις θεωρίες για τις προθέσεις της τράπεζας. Ο Ντον Κον, πρώην αντιπρόεδρος της Fed, εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο Γουορς τελικά θα γίνει πιο ανοιχτός, καθώς κάποια στιγμή θα χρειαστεί να παρουσιάσει μια πιο λεπτομερή οικονομική οπτική, συνδέοντάς την με την επιτροπή. "Υποθέτω ότι αυτό δεν πρόκειται να διαρκέσει για πάντα", κατέληξε.