Σήμερα Γιορτάζουν:

ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ

ΝΗΣΙΟΣ

Η πραγματική οικονομία της καθημερινότητας

Λίγο μετά τις δέκα και μισή το πρωί, στον τρίτο καφέ της ημέρας – ο πρώτος, ελληνικός, έχει προηγηθεί από τις πεντέμισι, σχεδόν τελετουργικά – η διαδρομή προς το απέναντι ψιλικατζίδικο για την εφημερίδα αποτελεί μέρος μιας σταθερής ρουτίνας. Ο διάλογος με τον ιδιοκτήτη επαναλαμβάνεται καθημερινά. «Πόσο κάνει;» ρωτά. «Ένα και τριάντα», έρχεται η απάντηση, με μια δόση προσποιητής αγανάκτησης. «Ακόμα να το μάθεις;». «Έχει ξεφύγει η κατάσταση…» ανταπαντά εκείνος. Πίσω από την τυπική αυτή ανταλλαγή κρύβεται ένα άτυπο πολιτικό σχόλιο για μια αγορά που μεταβάλλεται διαρκώς και για μια οικονομική αβεβαιότητα που διαπερνά την καθημερινότητα. Η διαπίστωση ότι οι οικονομικοί κύκλοι επηρεάζουν άμεσα την κοινωνική σταθερότητα δεν είναι νέα, το είχε επισημάνει ήδη ο Αριστοτέλης αιώνες πριν.

Οι μικροεπαγγελματίες της γειτονιάς, όπως και οι οδηγοί ταξί, αποτυπώνουν πρώτοι τις μεταβολές του οικονομικού κλίματος. Η κατανάλωση, η ψυχολογία, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, όλα περνούν από το ταμείο τους. Η εμπειρία αυτή επιβεβαιώνεται και στις λαϊκές αγορές, εκεί όπου η άμεση επαφή με τον καταναλωτή καταγράφει με ακρίβεια τα όρια αντοχής των νοικοκυριών. Στο δημόσιο διάλογο, την ίδια στιγμή, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη επιλέγει να επαναφέρει τον όρο «αιώνιοι φοιτητές», ανοίγοντας εκ νέου συζήτηση για αξιολόγηση, λογοδοσία και πολιτική ευθύνη σε μια περίοδο που η κοινωνία ζητά ουσιαστικές απαντήσεις.

Στο πεδίο της οικονομίας, το κυβερνητικό μοντέλο που αποδίδεται στον Κυριάκος Μητσοτάκης περιγράφεται από επικριτές του ως διαχείριση χωρίς μακροπρόθεσμο παραγωγικό σχεδιασμό. Η υψηλή φορολογία στην κατανάλωση ενισχύει τα δημόσια έσοδα μέσω έμμεσων φόρων, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση στα εισοδήματα. Μέρος αυτών των εσόδων επιστρέφει στην κοινωνία υπό μορφή επιδομάτων, τα οποία λειτουργούν ως βραχυπρόθεσμη ανακούφιση χωρίς να μεταβάλλουν τη συνολική εικόνα στασιμότητας της οικονομίας. Το αποτέλεσμα είναι μια ισορροπία εύθραυστη, με τα νοικοκυριά να καλούνται να προσαρμόζονται διαρκώς σε αυξήσεις τιμών και περιορισμένη αγοραστική δύναμη.

Παράλληλα, η δημόσια συζήτηση συχνά μετατοπίζεται σε ζητήματα προβολής και προσωπικών ειδήσεων, με αναφορές ακόμη και στην Μαρία Σάκκαρη να εντάσσονται σε ένα αφήγημα επιτυχίας και κανονικότητας. Δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, όπως εκείνη του Άδωνις Γεωργιάδης σχετικά με την ασφάλεια των μεταφορών, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και έχουν ενισχύσει το αίσθημα δυσπιστίας.

Η κοινωνική μνήμη παραμένει ενεργή. Οι προηγούμενες γενιές διεκδίκησαν θεσμικές εγγυήσεις, επαγγελματικές προοπτικές και αξιοπρέπεια μέσα από δύσκολες συνθήκες. Σήμερα, η συζήτηση επανέρχεται στο ζήτημα των επιλογών και της πολιτικής εναλλακτικής, με ένα τμήμα της κοινωνίας να θεωρεί ότι η δημόσια πολιτική οφείλει να στηρίζεται σε παραγωγικό σχεδιασμό, θεσμική λογοδοσία και ουσιαστική αναδιανομή ευκαιριών.

Ο διάλογος στο ψιλικατζίδικο, απλός και καθημερινός, λειτουργεί ως συμπύκνωση μιας ευρύτερης πραγματικότητας. Η τιμή της εφημερίδας, ο καφές, το κόστος ζωής, οι πολιτικές αποφάσεις και οι κοινωνικές αντοχές συνδέονται σε ένα ενιαίο αφήγημα. Σε αυτό το πλαίσιο, η οικονομία παύει να είναι αφηρημένος δείκτης και μετατρέπεται σε εμπειρία που αποτυπώνεται στα πρόσωπα, στις μικρές συναλλαγές και στις κουβέντες της γειτονιάς.