Η Ρωσία κλονίζει την Coca Cola HBC – Στο επίκεντρο ο έλεγχος της Multon

Με τον κίνδυνο απώλειας του ελέγχου των ρωσικών δραστηριοτήτων της βρίσκεται αντιμέτωπη η Coca Cola HBC, σε μια αγορά όπου έχει οικοδομήσει παρουσία 25 ετών, διατηρεί σημαντική παραγωγική βάση και έχει συσσωρεύσει ταμειακά διαθέσιμα άνω του 1 δισ. ευρώ. Το ενδεχόμενο υπαγωγής των τοπικών επιχειρήσεων σε προσωρινή εξωτερική διαχείριση προκάλεσε ισχυρούς κλυδωνισμούς στις αγορές, επισκιάζοντας τις θετικές οικονομικές επιδόσεις του ομίλου.

Η αντίδραση των επενδυτών ήταν άμεση. Σε μία χρηματιστηριακή συνεδρίαση, η μετοχή υποχώρησε κατά 14,12% στην Αθήνα και 17,88% στο Λονδίνο. Η κεφαλαιοποίηση μειώθηκε στα 18,85 δισ. ευρώ από 21,95 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα να χαθούν περίπου 3,1 δισ. ευρώ χρηματιστηριακής αξίας.

Η ανατροπή σημειώθηκε μόλις μία ημέρα μετά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων εννεαμήνου στους αναλυτές. Η διοίκηση είχε εμφανιστεί αισιόδοξη, αναθεωρώντας προς τα πάνω την εκτίμησή της για την αύξηση των εσόδων το 2026. Στη συνέχεια, η προσοχή της αγοράς μετατοπίστηκε από τις αναπτυξιακές προοπτικές στην έκθεση του ομίλου στη Ρωσία.

Το αίτημα της Bochkari και ο κίνδυνος απώλειας της διοίκησης

Την αφορμή για τη χρηματιστηριακή αναταραχή έδωσε δημοσίευμα της ρωσικής οικονομικής εφημερίδας Kommersant. Σύμφωνα με αυτό, η εταιρεία Bochkari απευθύνθηκε στον Βλαντίμιρ Πούτιν, ζητώντας να τεθούν οι Multon AO και Multon Partners LLC υπό προσωρινή εξωτερική διαχείριση. Στο ίδιο αίτημα φέρεται να προτείνει την ανάληψη της διοίκησης των δύο επιχειρήσεων από την ίδια.

Οι σχετικές πληροφορίες τοποθετούν την κατάθεση του αιτήματος στα μέσα Οκτωβρίου και αναφέρουν ότι αυτό έχει προωθηθεί στη ρωσική κυβέρνηση. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει εκδοθεί προεδρικό διάταγμα που να μεταβάλλει το υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας των συγκεκριμένων εταιρειών.

Η Bochkari επικαλείται περιορισμό των επενδύσεων από τους σημερινούς ιδιοκτήτες. Υποστηρίζει ότι αυτή η στάση επιβαρύνει την τοπική οικονομική δραστηριότητα και περιορίζει τα φορολογικά έσοδα, επιχειρηματολογία που χρησιμοποιεί για να στηρίξει το αίτημα παρέμβασης.

Στις διαθέσιμες πληροφορίες περιλαμβάνεται και επενδυτικός σχεδιασμός της Multon Partners. Τον Φεβρουάριο του 2026, η εταιρεία φέρεται να έλαβε θετική αξιολόγηση για την ανέγερση νέας αποθήκης προϊόντων στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας. Η πορεία υλοποίησης του συγκεκριμένου έργου παραμένει άγνωστη.

Η οικονομική απόσταση μεταξύ των δύο επιχειρήσεων είναι μεγάλη. Η Bochkari, η οποία εδρεύει στην περιοχή Αλτάι και έχει βασικό μέτοχο τον Βαντίμ Σμάγκιν, παρουσίασε έσοδα 8,64 δισ. ρουβλίων το 2025. Η Multon Partners εμφάνισε την ίδια χρονιά κύκλο εργασιών 77,32 δισ. ρουβλίων και καθαρή κερδοφορία 10,25 δισ. ρουβλίων, βάσει των στοιχείων της βάσης SPARK που παραθέτει η Kommersant.

Η προσωρινή εξωτερική διαχείριση αποτελεί ουσιαστική απειλή για τον επιχειρηματικό έλεγχο. Ο μηχανισμός επιτρέπει την αλλαγή της διοίκησης και της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων, ακόμη και όταν οι υφιστάμενοι μέτοχοι εξακολουθούν να εμφανίζονται ως νόμιμοι ιδιοκτήτες.

Στην πράξη, μια εταιρεία μπορεί να διατηρεί τυπικά την κυριότητα της επένδυσής της και ταυτόχρονα να στερείται τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων για την καθημερινή λειτουργία, τη στρατηγική και την αξιοποίηση των κεφαλαίων της. Αυτή ακριβώς η διάκριση βρίσκεται στον πυρήνα της ανησυχίας για την Coca Cola HBC.

Το συγκεκριμένο εργαλείο θεσπίστηκε από τη Μόσχα ως απάντηση στις κυρώσεις της Δύσης και στη δέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων εκτός συνόρων. Εφαρμόζεται σε επιχειρηματικά περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται με κράτη τα οποία η Ρωσία κατατάσσει στις «μη φιλικές» χώρες.

Σύμφωνα με καταμέτρηση του ρωσικού πρακτορείου RBC, από τον Απρίλιο του 2023 έχουν ενταχθεί σε καθεστώς προσωρινής διαχείρισης περιουσιακά στοιχεία 34 ξένων εταιρειών και επιχειρηματικών ομίλων. Η έκταση εφαρμογής του μηχανισμού ενισχύει την αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Μεταξύ των γνωστών προηγουμένων βρίσκονται οι ρωσικές δραστηριότητες της Danone, της Carlsberg και της Fortum. Για την Danone και την Carlsberg, η εξέλιξη αυτή ακολουθήθηκε από πωλήσεις των τοπικών επιχειρήσεων σε ρωσικά συμφέροντα.

Στις νεότερες περιπτώσεις περιλαμβάνεται η υπαγωγή των συμμετοχών της Japan Tobacco International σε τέσσερις ρωσικές εταιρείες υπό προσωρινή διαχείριση, με απόφαση Πούτιν. Αντίστοιχη υπόθεση εξωτερικού ελέγχου έχει αναφερθεί για τις δραστηριότητες της Nestlé, με τη νομική ιδιοκτησία να παραμένει στον ελβετικό όμιλο.

Πάνω από 1 δισ. ευρώ στη Ρωσία και κρίσιμη συμμετοχή στην κερδοφορία

Απέναντι στην αναστάτωση, η Coca Cola HBC εξέδωσε ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι δεν έχει λάβει ενημέρωση από τη ρωσική κυβέρνηση σχετικά με πιθανή μεταβολή του καθεστώτος των επιχειρήσεών της. Η τοποθέτηση καταγράφει τη σημερινή εικόνα ενημέρωσης της διοίκησης, ενώ η εξέλιξη του αιτήματος της Bochkari παραμένει ανοιχτή.

Ο όμιλος επανέλαβε ότι από το 2022 η ρωσική δραστηριότητα λειτουργεί αυτοτελώς, με τοπική διοίκηση και χρηματοδότηση. Όπως διευκρίνισε, οι εισπράξεις και η ρευστότητα της συγκεκριμένης αγοράς παραμένουν εκτός της χρηματοδότησης των αναγκών του στις άλλες χώρες και της εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεών του.

Ανάλογη περιγραφή είχε δώσει ο διευθύνων σύμβουλος, Ζόραν Μπογκντάνοβιτς, στην τηλεδιάσκεψη της 5ης Αυγούστου. Τότε είχε αναφέρει ότι η δραστηριότητα στη Ρωσία ακολουθεί την πορεία των προηγούμενων ετών, χωρίς σημαντικές μεταβολές, επιβεβαιώνοντας ότι η λειτουργία και η χρηματοδότησή της οργανώνονται τοπικά.

Ο οικονομικός διευθυντής Αναστάσης Σταμούλης είχε επίσης γνωστοποιήσει ότι τα διαθέσιμα στη χώρα υπερέβαιναν το 1 δισ. ευρώ. Περίπου το 85% της ρευστότητας ήταν σε ρούβλια, ενώ η αποτίμηση του συνολικού ποσού σε ευρώ είχε ενισχυθεί και από τις συναλλαγματικές μεταβολές.

Το μέγεθος της σημερινής έκθεσης συνδέεται με μια μακρά επενδυτική διαδρομή. Η Coca Cola HBC εισήλθε στη ρωσική αγορά το 2001, αποκτώντας τις εκεί εμφιαλωτικές δραστηριότητες της The Coca Cola Company. Το 2005 ακολούθησε η εξαγορά της Multon, έναντι 501 εκατ. δολαρίων, η οποία διεύρυνε σημαντικά την παρουσία της στους χυμούς.

Σταδιακά, η Ρωσία απέκτησε βαρύνουσα θέση στο επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο του ομίλου. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, δημιούργησε εντελώς διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας. Η The Coca Cola Company ανακοίνωσε αναστολή της δραστηριότητάς της στη χώρα και η HBC διέκοψε την παραγωγή των διεθνών εμπορικών σημάτων της.

Η τοπική επιχείρηση συνέχισε τη λειτουργία της, προσαρμόζοντας το χαρτοφυλάκιό της στις νέες συνθήκες. Προϊόντα με εμπορικές ονομασίες όπως Dobry και Rich διατήρησαν τη δραστηριότητα στην αγορά, μετά την παύση παραγωγής των διεθνών σημάτων.

Το πρώτο πλήγμα αποτυπώθηκε έντονα στα οικονομικά στοιχεία του 2022. Οι όγκοι πωλήσεων μειώθηκαν κατά 41,4%, ενώ καταγράφηκαν έκτακτες επιβαρύνσεις 127,4 εκατ. ευρώ, κυρίως από απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων. Ακολούθησε σταδιακή βελτίωση, με τις πωλήσεις του 2025 να διαμορφώνονται σε 413,7 εκατ. κιβώτια, αυξημένες κατά 2,6% σε ετήσια βάση.

Η συμβολή της αγοράς παραμένει σημαντική. Τα έσοδα της ρωσικής επιχείρησης έφτασαν περίπου τα 1,61 δισ. ευρώ το 2025, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 14% του συνολικού κύκλου εργασιών της Coca Cola HBC. Η παραγωγική της παρουσία περιλαμβάνει 10 εγκαταστάσεις, συνολικής ετήσιας δυναμικότητας περίπου 2,2 δισ. λίτρων.

Παράλληλα, τα κεφάλαια που παραμένουν στη χώρα έχουν αυξηθεί θεαματικά. Στο τέλος του 2022 τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονταν σε 155,3 εκατ. ευρώ. Στο τέλος του 2025 είχαν φτάσει τα 850,2 εκατ. ευρώ και στις 3 Ιουλίου 2026 διαμορφώθηκαν πλέον σε 1,04 δισ. ευρώ.

Οι περιορισμοί στην ελεύθερη μεταφορά σημαντικού μέρους αυτών των χρημάτων εκτός Ρωσίας επιβαρύνουν την εικόνα κινδύνου. Το διακύβευμα περιλαμβάνει τόσο τη διατήρηση του ελέγχου μιας κερδοφόρας δραστηριότητας όσο και τη δυνατότητα αξιοποίησης της ρευστότητας που έχει συγκεντρωθεί στο τοπικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η INFOLine-Analytics υπολογίζει την αξία της Multon περίπου στα 245 δισ. ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί κοντά στα 2,6 δισ. ευρώ. Από αυτή την αποτίμηση, περίπου 150 δισ. ρούβλια αποδίδονται στην επιχειρηματική δραστηριότητα και 95 δισ. ρούβλια στα διαθέσιμα κεφάλαια.

Η βαρύτητα της Ρωσίας γίνεται ακόμη πιο εμφανής στις εκτιμήσεις της JPMorgan. Σύμφωνα με την ανάλυσή της, η συγκεκριμένη αγορά αντιστοιχεί στο 14% των πωλήσεων, στο 20% έως 25% των λειτουργικών κερδών και σχεδόν στο 30% των κερδών ανά μετοχή της Coca Cola HBC.

Η Jefferies εξετάζει το ενδεχόμενο αναγκαστικής μεταβίβασης και εκτιμά ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, ο όμιλος θα μπορούσε να εισπράξει αποζημίωση περίπου 1 δισ. ευρώ. Πρόκειται για εκτίμηση σεναρίου, καθώς παραμένουν άγνωστοι οι όροι οποιασδήποτε πιθανής παρέμβασης.

Η Eurobank Equities χαρακτηρίζει υπερβολική τη χρηματιστηριακή αντίδραση και αποτιμά τη ρωσική επιχείρηση στα 3,5 δισ. ευρώ. Στη σύγκριση που παραθέτει, η αντίστοιχη εκτίμηση της INFOLine-Analytics τοποθετείται στα 2,7 δισ. ευρώ. Η απόσταση των 800 εκατ. ευρώ μεταφράζεται σε περίπου 2,2 ευρώ ανά μετοχή.

Η αβεβαιότητα εμφανίζεται σε μια περίοδο κατά την οποία η λειτουργική εικόνα του ομίλου έδινε περιθώρια αισιοδοξίας. Μετά τα ισχυρά αποτελέσματα εννεαμήνου, η διοίκηση τοποθέτησε την αναμενόμενη οργανική αύξηση των εσόδων του 2026 ελαφρώς πάνω από το εύρος 6% έως 7%. Η πρόβλεψη για την οργανική αύξηση των λειτουργικών κερδών διατηρήθηκε στο 8% έως 10%.

Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την εξαγορά του 75% της Coca Cola Beverages Africa έναντι 2,6 δισ. δολαρίων. Η συμφωνία αποτελεί σημαντικό βήμα επέκτασης στην αφρικανική αγορά και διεύρυνσης της γεωγραφικής παρουσίας του ομίλου.

Η υπόθεση της Ρωσίας προσθέτει πλέον έναν κρίσιμο παράγοντα κινδύνου σε αυτόν τον σχεδιασμό. Η τύχη του αιτήματος για εξωτερική διαχείριση θα καθορίσει εάν η Coca Cola HBC θα διατηρήσει τον επιχειρηματικό έλεγχο μιας αγοράς με ουσιαστική συμβολή στα έσοδα, στην κερδοφορία και στα συσσωρευμένα διαθέσιμά της.