Η Τουρκία επιμένει με νέα NAVTEX – Αμφισβητεί ελληνικές αρμοδιότητες νότια της Κρήτης

Νέο επεισόδιο στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου προκαλεί η επιμονή της Άγκυρας να εμφανίζεται ως αρμόδια αρχή για τις γεωφυσικές έρευνες του πλοίου KOBI RUEGG, το οποίο δραστηριοποιείται στο πλαίσιο του υποθαλάσσιου τηλεπικοινωνιακού έργου East to Med Corridor (EMC).

Με νέα αντι-NAVTEX που εξέδωσε αργά το βράδυ της Πέμπτης 22 Οκτωβρίου 2026, η Τουρκία επανέλαβε τους ισχυρισμούς της περί δικαιοδοσίας σε θαλάσσιες περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η κίνηση εντάσσεται σε μια αλληλουχία ναυτικών αναγγελιών μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, με επίκεντρο τις αρμοδιότητες για την πραγματοποίηση και τον συντονισμό υποθαλάσσιων ερευνών.

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω της χρονικής συγκυρίας. Οι εξελίξεις σημειώνονται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ παράλληλα προετοιμάζονται έρευνες για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI).

Στο επίκεντρο βρίσκεται και ένα ουσιαστικό ζήτημα που παραμένει χωρίς δημόσια αποσαφήνιση: εάν οι φορείς του έργου EMC ζήτησαν πράγματι άδεια από τις τουρκικές αρχές ή εάν η Άγκυρα επικαλείται μονομερώς την έγκριση των δραστηριοτήτων του ερευνητικού σκάφους.

Η ανταλλαγή NAVTEX και η ελληνική απάντηση από το Ηράκλειο

Η νέα αντιπαράθεση ξεκίνησε με την τουρκική NAVTEX 1032/26, την οποία εξέδωσε ο σταθμός της Αττάλειας στις 20 Οκτωβρίου. Στην αναγγελία αυτή, η Άγκυρα υποστήριξε ότι οι γεωφυσικές έρευνες του KOBI RUEGG είχαν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες και είχαν εγκριθεί από αυτές.

Η τουρκική πλευρά παρουσίασε τις περιοχές των εργασιών ως τμήματα της δικής της υφαλοκρηπίδας, επικαλούμενη τα εξωτερικά όρια που είχε κοινοποιήσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών με την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020, υπό τον αριθμό αναφοράς A/74/757.

Η συγκεκριμένη κοινοποίηση αποτυπώνει τις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις. Η κατάθεσή της στον ΟΗΕ δεν συνιστά διεθνή αναγνώριση των προβαλλόμενων θαλάσσιων ορίων ούτε επιλύει τη διαφορά οριοθέτησης με την Ελλάδα.

Η Αθήνα αντέδρασε με την έκδοση αντι-NAVTEX από τον σταθμό του Ηρακλείου, αμφισβητώντας ευθέως τους ισχυρισμούς της Άγκυρας και επισημαίνοντας ότι μεγάλο μέρος των συντεταγμένων που περιλαμβάνονται στην τουρκική αναγγελία βρίσκεται, κατά την ελληνική θέση, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Στην ελληνική αναγγελία 1337/26 γίνεται επίκληση του Διεθνούς Δικαίου και του Νόμου 4001/2011, ενώ υπογραμμίζεται ότι για τις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές η αρμοδιότητα μετάδοσης ναυτικών αναγγελιών ανήκει στον σταθμό του Ηρακλείου.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά αναφέρθηκε στην άδεια 2461/2.10.2026, βάσει της οποίας προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι σχετικές ερευνητικές εργασίες. Η τουρκική NAVTEX χαρακτηρίστηκε άκυρη, με αίτημα για την άμεση ακύρωσή της.

Ακολούθησε νέα ελληνική αναγγελία, η 1343/26, με την οποία ο σταθμός του Ηρακλείου προσδιόρισε το χρονοδιάγραμμα και τις θαλάσσιες διαδρομές των εργασιών του KOBI RUEGG.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι έρευνες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν σε δύο φάσεις, από τις 23 έως τις 25 Οκτωβρίου και από τις 27 έως τις 30 Οκτωβρίου. Οι διαδρομές εκτείνονται από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης, νότια της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου, προς τα δυτικά της Κύπρου.

Οι διαδοχικές αναγγελίες αποτυπώνουν την ένταση της διαφωνίας για το καθεστώς των συγκεκριμένων περιοχών, καθώς και τη διαφορετική ερμηνεία που προβάλλουν οι δύο χώρες ως προς τις αρμοδιότητες των σταθμών NAVTEX.

Νέα τουρκική NAVTEX 1042/26 – Το ζήτημα της αδειοδότησης και το καλώδιο EMC

Η Άγκυρα επανήλθε το βράδυ της Πέμπτης με την αντι-NAVTEX 1042/26, διατηρώντας στο ακέραιο τη θέση που είχε διατυπώσει στις προηγούμενες αναγγελίες.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της νέας τουρκικής ανακοίνωσης, το ερευνητικό KOBI RUEGG, με σημαία Μπαχαμών, αριθμό IMO 9713753 και MMSI 31100683, πραγματοποιεί γεωφυσικές εργασίες για υποθαλάσσια καλωδιακά συστήματα με τη συγκατάθεση της Τουρκίας.

Η τουρκική πλευρά επαναλαμβάνει ότι οι δραστηριότητες εξελίσσονται εντός περιοχής που χαρακτηρίζει τουρκική υφαλοκρηπίδα, ενώ αμφισβητεί την αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου να εκδίδει σχετικές αναγγελίες.

Ειδικότερα, χαρακτηρίζει μη εξουσιοδοτημένες τις ελληνικές NAVTEX HA61-1337/26 και HA67-1343/26, υποστηρίζοντας ότι περιλαμβάνουν αβάσιμες αναφορές σε περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί ότι υπάγεται στη δική της υπηρεσία ναυτικών αναγγελιών.

Η τουρκική ανακοίνωση επαναβεβαιώνει την ισχύ της NAVTEX 1032/26 και δηλώνει ότι ο σταθμός της Αττάλειας θα συνεχίσει να μεταδίδει μηνύματα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Η επίκληση του συντονισμού και της έγκρισης από τις τουρκικές αρχές δημιουργεί ζήτημα που απαιτεί συγκεκριμένη αποσαφήνιση. Η ύπαρξη σχετικής διατύπωσης σε τουρκική NAVTEX δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η εταιρεία ή οι υπεύθυνοι του έργου EMC υπέβαλαν αίτημα αδειοδότησης στην Τουρκία.

Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς άλλο είναι η μονομερής ανακοίνωση μιας χώρας ότι εγκρίνει δραστηριότητες σε περιοχή που διεκδικεί και διαφορετικό η επίσημη αναγνώριση της συγκεκριμένης αρμοδιότητας από τον φορέα που εκτελεί τις εργασίες.

Τα διαθέσιμα στοιχεία επιβεβαιώνουν την έκδοση ελληνικής άδειας και την αποτύπωση των ελληνικών θέσεων στις ναυτικές αναγγελίες. Δεν τεκμηριώνουν, ωστόσο, την ύπαρξη αίτησης της εταιρείας προς την Τουρκία.

Η υπόθεση συνδέεται παράλληλα με τις προγραμματισμένες δραστηριότητες του Abeille Marengo, του ερευνητικού πλοίου που πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες βυθομέτρησης και αποτύπωσης του βυθού στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Πρόκειται για δύο διαφορετικά έργα υποθαλάσσιων υποδομών. Το EMC αφορά τη μεταφορά τηλεπικοινωνιακών δεδομένων μέσω οπτικών ινών, ενώ το Great Sea Interconnector σχεδιάζεται για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.

Η εγγύτητα ορισμένων θαλάσσιων διαδρομών δημιουργεί κοινό γεωπολιτικό πεδίο, στο οποίο η Τουρκία προβάλλει τις δικές της διεκδικήσεις για τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.

Η νέα αντιπαράθεση καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διαχείριση των ερευνητικών δραστηριοτήτων, τη σαφήνεια των αδειοδοτικών διαδικασιών και την παρουσία των αρμόδιων αρχών στις περιοχές όπου έχουν αναγγελθεί εργασίες.

Για την Αθήνα, το ουσιαστικό ζήτημα είναι η προστασία των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ελληνική υφαλοκρηπίδα και η εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών αδειοδότησης. Η συνέχιση της ανταλλαγής NAVTEX αναδεικνύει ότι η διαφωνία με την Άγκυρα παραμένει ενεργή, ενώ η πορεία των ερευνών του KOBI RUEGG και η προετοιμασία του Abeille Marengo αποκτούν ιδιαίτερη διπλωματική σημασία.