Η Τουρκία οραματίζεται το «Κοινό Αιγαίο»

Η Τουρκία βλέπει τα ήρεμα νερά που η Ελλάδα επιδιώκει με κάθε μέσο ως ευκαιρία επέκτασης. Το ερντογανικό καθεστώς προωθεί ένα νέο αφήγημα, όπου το Αιγαίο δεν θεωρείται μέτωπο αλλά «κοινό πέλαγος». Για να το καταστήσει εφικτό, επιλέγει πολλαπλές στρατηγικές.

Πρώτον, μέσω καλωδίων ενέργειας και αγωγών υδροδότησης σε ελληνικά νησιά απέναντι από τις ακτές της, επιδιώκει να τα καταστήσει εξαρτημένα από την Τουρκία. Δεύτερον, οι αναγγελίες NAVTEX και παρεμφερών σχημάτων επιτρέπουν στην Τουρκία να δρα στον δεσμευμένο χώρο ως περιοχή δικαιοδοσίας της, με στόχο την παγίωση δικαιωμάτων στο Διεθνές Δίκαιο μέσω έμπρακτης και συνεχούς δραστηριότητας.

Τρίτον, η έννοια της «περιφερειακής σταθερότητας» μετατρέπεται σε εργαλείο για την παγίωση τετελεσμένων. Η εύκολη παραχώρηση βίζας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, η επιδίωξη «αδελφοποιήσεων» δήμων, οι συναντήσεις καθηγητών και δημοσιογράφων, η διευκόλυνση στη διακίνηση τροφίμων και δομικών υλικών, η αλιεία, οι λιμενικές υπηρεσίες και οι συνεργασίες σε φυσικές καταστροφές λειτουργούν ως πρακτικά, δικαιικά, οικονομικά και πολιτισμικά μέσα για την Τουρκία να παγιώσει τη συνδιαχείριση του Αιγαίου.

Ο τουρκικός Τύπος αναφέρει με αυτοπεποίθηση ότι πρώτα το Ισραήλ, δεύτερη η Κύπρος και τελευταία η Ελλάδα ανησυχούν για την επέκταση της Τουρκίας. Η θεωρούμενη συγκρουσιακή πορεία Ισραήλ – Τουρκίας, ενισχυμένη από τον αυξανόμενο αντισημιτισμό στη Δύση, χρησιμοποιείται ως εργαλείο υποβάθμισης της Ελλάδας. Η Τουρκία αξιοποιεί τυχόν μείωση έντασης με το Ισραήλ για να διεκδικήσει ανταλλάγματα στο Αιγαίο.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική, που επιδιώκει την εμπέδωση της χώρας ως πυλώνα σταθερότητας, θα έπρεπε να ανησυχεί. Ο κρίσιμος παράγοντας είναι η αυτοαντίληψη. Η Τουρκία βλέπει τον εαυτό της ως αναδυόμενη μεσαία δύναμη, με νεοοθωμανικές φιλοδοξίες, εγχώρια πολεμική βιομηχανία, drones, εξορύξεις με τη Chevron, επέκταση σε τουρκογενή κράτη και δηλώσεις για πυρηνικά. Είναι παραγωγός ισχύος.

Η Ελλάδα εμφανίζεται εξαρτημένη από πανάκριβους εξοπλισμούς, δημογραφικά φθίνουσα, με βάσεις υπό ξένη διοίκηση και περιορισμένη εξωτερική πολιτική στη «διαχείριση ισορροπιών». Το δόγμα «Άρνησης της θάλασσας» είναι ρεαλιστικό μόνο στο πλαίσιο των χαμηλών φιλοδοξιών. Η χώρα θα έπρεπε να υιοθετεί δόγμα τιμωρίας και αναγκαστικής συμμόρφωσης, που προϋποθέτει εθνική συνείδηση αυτοκρατορικής μοίρας.

Στο μεταπολιτευτικό σκηνικό, όπου η ελίτ αυτοαναπαράγεται εκτός πραγματικότητας, η «αξιολόγηση» μιας πρόσκλησης Τραμπ ενώ η χώρα τρέχει στον Ερντογάν αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο ενός failed state που έχει ξεχάσει την έννοια της κυριαρχίας.