Η συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα σηματοδότησε μια νέα περίοδο στις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας, μετά τη σοβαρή επιδείνωση που ακολούθησαν οι σχέσεις των δύο χωρών από τότε που εισέβαλαν τα ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία, ενώ είχε προηγηθεί η εμπλοκή στο Ουκρανικό του διδύμου Νούλαντ – Πάιατ, με τις διαδηλώσεις στο Μαϊντάν, την ανατροπή Γιανουκόβιτς, την αυτονόμηση των περιφερειών Ντονιέτσκ και Λουγάνσκ και την προσάρτηση της Κριμαίας.
Στο Άνκορατζ, της Αλάσκας, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε μια σειρά συνεργασιών στον ενεργειακό τομέα και στον τομέα των σπανίων γαιών, κάτι που οδήγησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ στην ολοκληρωτική αλλαγή στάσης στο θέμα της Ουκρανίας, που έφθασε στο σημείο να δώσει τελεσίγραφο στον Ζελένσκι στην τελευταία μεταξύ τους τηλεφωνική συνομιλία, στην οποία, σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ μετέφερε στον Ζελένσκι τη θέλησή του για να λήξει ο πόλεμος ακόμα και εντός ενός μήνα.
Μπορεί η αλλαγή στάσης του Τραμπ να συνδυάζεται με οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ και του κύκλου του, όμως, εκ των πραγμάτων, μια συνεργασία ΗΠΑ – Ρωσίας σε τόσο κρίσιμους τομείς εκ των πραγμάτων απομακρύνει τη Ρωσία από την Κίνα, που είναι μείζον ζήτημα αλλά και ζητούμενο για την Ουάσινγκτον.
Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας, σε συνδυασμό με τις επιδόσεις της στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας και της Τεχνητής Νοημοσύνης, ισχυροποιεί την παρουσία της στις διεθνείς αγορές και ενισχύει την επιρροή που ασκεί στην Ασία και στον παγκόσμιο νότο. Αυτό σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για τις ΗΠΑ.
Το νέο δόγμα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, η επιδίωξη να επικρατήσουν πλήρως στο δυτικό ημισφαίριο και η μείωση της παρουσίας στην Ευρώπη, δεν έχει να κάνει με τον χαρακτήρα του Τραμπ. Όλα αυτά αποτελούν στρατηγική επιλογή της Ουάσινγκτον να αποσυρθεί από περιοχές ελάσσονος ενδιαφέροντος, για να επικεντρωθεί στον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, στη ΝΑ Ασία και την Κίνα.
Όμως για να επικεντρωθεί η Ουάσινγκτον στην αντιμετώπιση της «κίτρινης πρόκλησης», θα πρέπει να ρυθμιστεί το θέμα του Ιράν, για να μπορέσει να αποσυρθεί από τη Μέση Ανατολή, την «επιτήρηση» της οποίας διεκδικούν αρκετοί μνηστήρες.
Τα πυρηνικά, το πυραυλικό πρόγραμμα και οι πληρεξούσιοι του Ιράν είναι οι ορατοί στόχοι. Ο πραγματικός στόχος είναι η ανατροπή του καθεστώτος, η απαγκίστρωση της Τεχεράνης από τη Μόσχα και το Πεκίνο και η στροφή της προς τη Δύση. Ο στόχος αυτός είναι δύσκολο να επιτευχθεί, δεδομένου ότι το καθεστώς έχει ισχυρή στήριξη από ένα αρκετά μεγάλο μέρος των 90 εκατομμυρίων Ιρανών. Πολλά εκατομμύρια Ιρανοί, που διαχειρίζονται την εξουσία, έχουν το χρήμα και τα όπλα στα χέρια τους, είναι οι πραγματικοί θεματοφύλακες του καθεστώτος και αυτοί είναι δύσκολο να ελεγχθούν με βομβαρδισμούς. Ακόμα και αν εξοντωθεί η ηγεσία, τα εκατομμύρια αυτά θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν το καθεστώς και τη νέα ηγεσία.
Όμως, σε κάθε περίπτωση, είτε έχουμε αλλαγή είτε αποδυνάμωση του καθεστώτος, ο σιιτικός άξονας αποδυναμώνεται και το κενό καλείται να το καλύψει ο σουνιτικός άξονας. Με βάση αυτήν τη διαμορφούμενη πραγματικότητα, το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία κινούνται στην κατεύθυνση δημιουργίας ενός «σουνιτικού ΝΑΤΟ», με το Ισλαμαμπάντ να αποτελεί τον πυρηνικό πυλώνα, το Ριάντ τον οικονομικό και την Άγκυρα τον στρατιωτικό. Να σημειωθεί ότι κινήσεις προσέγγισης και προσεταιρισμού γίνονται και προς την πλευρά της Αιγύπτου.
Η ανάδειξη αυτού του σουνιτικού άξονα είναι που σήμανε συναγερμό στο Τελ Αβίβ, το οποίο αντιμετωπίζει ήδη τη μία συνιστώσα του στο έδαφος της Συρίας και αναφερόμαστε στο σκληρό παιχνίδι άσκησης επιρροής που παίζεται μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας.
Αυτή η αναδιαμόρφωση που είναι σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή είναι που ώθησε τον Νετανιάχου να βάλει την… τριγωνομετρία στη γεωπολιτική της περιοχής. Γι’ αυτό δήλωσε πρόσφατα: «Στο όραμα που βλέπω μπροστά μου, θα δημιουργήσουμε ένα ολόκληρο σύστημα, ουσιαστικά ένα “εξάγωνο” συμμαχιών γύρω ή εντός της Μέσης Ανατολής. Η πρόθεση εδώ είναι να δημιουργηθεί ένας άξονας εθνών που θα βλέπουν την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους τους ενάντια στους ριζοσπαστικούς άξονες, τόσο τον ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα, τον οποίο έχουμε χτυπήσει πολύ σκληρά, όσο και τον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα».
Βασικός πυλώνας στο σχήμα που επιδιώκει ο Νετανιάχου είναι η Ινδία και ακολουθούν χώρες του Καυκάσου και της Κ. Ασίας, του αραβικού κόσμου, της Αφρικής και της ανατολικής Μεσογείου, δηλαδή η Κύπρος και η Ελλάδα.
Μέσα και από αυτό το πρίσμα είναι καλό να βλέπουμε όσα θα ακολουθήσουν στο Ιράν.
