Ηλεκτροπόρωση: Νέα επιλογή σε καρκίνους πεπτικού

Περισσότερες θεραπευτικές επιλογές φαίνεται ότι αποκτούν ασθενείς με ανεγχείρητους καρκίνους του ανώτερου και κατώτερου πεπτικού, καθώς τα τελευταία δύο χρόνια εφαρμόζεται και στην Ελλάδα, συμπληρωματικά με τις θεραπείες πρώτης γραμμής, η μέθοδος της ηλεκτροπόρωσης.

Η τεχνική αυτή, σύμφωνα με όσα αναφέρει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου ο γαστρεντερολόγος - ηπατολόγος, επιστημονικά υπεύθυνος και διευθυντής της Γαστρεντερολογικής Κλινικής στο Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας», Δημήτρης Δημητρουλόπουλος, μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να προσφέρει περισσότερο χρόνο ζωής και καλύτερη ποιότητα καθημερινότητας.

Όπως εξηγεί, η ηλεκτροπόρωση βασίζεται στην εφαρμογή σύντομων ηλεκτρικών παλμών υψηλής τάσης, οι οποίοι αυξάνουν τη διαπερατότητα της κυτταρικής μεμβράνης. Με απλούστερους όρους, τα κύτταρα γίνονται πιο δεκτικά στη διέλευση μορίων, γεγονός που διευκολύνει τη δράση συγκεκριμένων φαρμακευτικών παραγόντων.

Στην πράξη, σύμφωνα με τον κ. Δημητρουλόπουλο, η μέθοδος μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της αγγείωσης του όγκου, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ή να σταματά η αιμορραγία. Παράλληλα, προκαλείται κυτταρικός θάνατος, καθώς καταστρέφονται καρκινικά κύτταρα και οι όγκοι μπορούν να παρουσιάσουν συρρίκνωση.

Η ηλεκτροπόρωση εφαρμόζεται σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες, όπως η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία, με τον ειδικό να κάνει λόγο για πολύ καλά αποτελέσματα. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της τεχνικής δεν ταυτίζονται με τον τρόπο χορήγησης των φαρμάκων των κλασικών χημειοθεραπευτικών σχημάτων.

Εφαρμογή σε καρκίνους του πεπτικού

Η μέθοδος της ηλεκτροπόρωσης άρχισε να χρησιμοποιείται περίπου από τη δεκαετία του 1970 σε καρκίνους κεφαλής και τραχήλου. Σε ό,τι αφορά το γαστρεντερικό σύστημα, οι πρώτες μελέτες σε ανθρώπους εμφανίστηκαν το 2020.

Σήμερα, η τεχνική εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρώπης και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο πεδίο της γαστρεντερολογίας έχει ένδειξη για καρκίνους του παχέος εντέρου, του στομάχου και του οισοφάγου, ενώ χρησιμοποιείται και σε καρκίνους του δέρματος, καθώς και σε εφαρμογές αισθητικής ιατρικής.

Η συνεδρία, σύμφωνα με τον κ. Δημητρουλόπουλο, διαρκεί συνήθως έως μισή ώρα. Οι ασθενείς παραμένουν υπό παρακολούθηση για ένα 24ωρο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί δεύτερη συνεδρία μετά την πάροδο έξι εβδομάδων.

Ο ειδικός ξεκαθαρίζει ότι η τεχνική δεν μετατρέπει έναν ανεγχείρητο ασθενή σε χειρουργήσιμο περιστατικό. Απαντώντας σχετικά, σημειώνει κατηγορηματικά ότι δεν πρέπει να καλλιεργούνται τέτοιες προσδοκίες.

Σε ό,τι αφορά την επιβίωση, ο κ. Δημητρουλόπουλος επισημαίνει ότι η αύξηση του προσδόκιμου για τους καρκίνους της γαστρεντερολογικής ειδικότητας βρίσκεται ακόμη υπό μελέτη και ότι επίσημα δημοσιευμένα δεδομένα για την επιβίωση δεν υπάρχουν ακόμη.

Ωστόσο, αναφέρεται σε φετινή μελέτη του King’s College στην Αγγλία, η οποία παρουσιάστηκε σε πρόσφατο συνέδριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, σε ασθενείς με ανεγχείρητο καρκίνο παχέος εντέρου σταδίου 4, το συνολικό προσδόκιμο επιβίωσης φαίνεται να φτάνει τους 10 έως 12 μήνες στο 80% των ασθενών, όταν μέχρι σήμερα το αντίστοιχο προσδόκιμο ήταν κάτω από τους 6 μήνες.

Ανακούφιση και καλύτερη ποιότητα ζωής

Πέρα από το ζήτημα της επιβίωσης, ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανακουφιστική διάσταση της μεθόδου. Όπως εξηγεί ο κ. Δημητρουλόπουλος, όταν μειώνεται ή σταματά η αιμορραγία, ο ασθενής απαλλάσσεται από την ανάγκη συχνών μεταγγίσεων και περιορίζονται οι συνεχείς μετακινήσεις προς τα νοσοκομεία.

Η βελτίωση αυτή μπορεί να έχει άμεση επίδραση στην καθημερινότητα του ασθενούς. Ο ίδιος αισθάνεται καλύτερα, έχει λιγότερη εξάντληση και αποφεύγει επιπλοκές που επιβαρύνουν σοβαρά την ποιότητα ζωής.

Ο ειδικός αναφέρει επίσης ότι η μέθοδος μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή απόφραξης, μειώνοντας τον κίνδυνο ειλεού και του έντονου πόνου που τον συνοδεύει. Αν η βλάβη βρίσκεται στο ανώτερο πεπτικό, η βελτίωση μπορεί να επιτρέψει στον ασθενή να σιτίζεται πιο άνετα, περιορίζοντας ακόμη μία πηγή πόνου και ταλαιπωρίας.

«Η ανακούφιση είναι πολλαπλών επιπέδων», σημειώνει ο κ. Δημητρουλόπουλος, περιγράφοντας μια μέθοδο που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με όρους αντικαρκινικής δράσης, αλλά και ως εργαλείο βελτίωσης της καθημερινής λειτουργικότητας των ασθενών.

Στην Ελλάδα, η ηλεκτροπόρωση ξεκίνησε από δημόσια νοσοκομεία και εφαρμόζεται ήδη στο Λαϊκό, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, στον Ερυθρό Σταυρό και στον Άγιο Σάββα.

Ο κ. Δημητρουλόπουλος επισημαίνει ότι ιδιόκτητο μηχάνημα διαθέτει μόνο ο «Άγιος Σάββας», ενώ σε άλλα νοσοκομεία το μηχάνημα μεταφέρεται υπό δανεισμό από την εταιρεία. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω οργάνωσης και ενίσχυσης των δημόσιων δομών, ώστε η πρόσβαση σε τέτοιες συμπληρωματικές τεχνικές να μην εξαρτάται από περιορισμένες υποδομές.