ΗΠΑ: Δεν δίνουν βίζα στον Μπουρχάν για τον ΟΗΕ

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προχώρησε σε μια σκληρή καταδίκη των ηγετών του Σουδάν, χαρακτηρίζοντάς τους ως "έκνομους" και υπογραμμίζοντας ότι ασκούν εξουσία αποκλειστικά μέσω της βίας των όπλων. Η δήλωση αυτή έρχεται στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης κρίσης στο αφρικανικό κράτος, όπου ο πόλεμος μαίνεται από το 2023, προκαλώντας ανυπολόγιστες καταστροφές. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, σε ανακοίνωσή του που δόθηκε στη δημοσιότητα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τόνισε ότι ούτε οι Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις ούτε οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, αλλά ούτε και οι ηγέτες τους, αποτελούν νόμιμη και συνταγματική κυβέρνηση. Η Ουάσιγκτον κατήγγειλε την άρνησή τους να κηρύξουν ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός, μια κίνηση που θα μπορούσε να ανακουφίσει τον δοκιμαζόμενο πληθυσμό.

Αρνήσεις βίζας για τον de facto πρόεδρο του Σουδάν

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, οι αμερικανικές αρχές αρνήθηκαν να χορηγήσουν θεώρηση διαβατηρίου στον de facto αρχηγό του κράτους του Σουδάν, τον επικεφαλής του στρατού Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν, εμποδίζοντάς τον να μεταβεί στη Νέα Υόρκη και να απευθυνθεί από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η πληροφορία αυτή επιβεβαιώθηκε από δύο διπλωματικές πηγές στο Γαλλικό Πρακτορείο, υπογραμμίζοντας την ένταση στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ο στρατηγός Μπουρχάν, του οποίου οι δυνάμεις συγκρούονται με τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης από τον Απρίλιο του 2023, είχε προγραμματιστεί να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση, αλλά η άρνηση της βίζας ματαίωσε τα σχέδιά του.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Μπουρχάν είχε συμμετάσχει δύο φορές στην εβδομάδα υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που καθιστά την τρέχουσα άρνηση ακόμη πιο σημαντική. Μια από τις διπλωματικές πηγές χαρακτήρισε την απόφαση της Ουάσιγκτον ως "προφανή παραβίαση της συμφωνίας ανάμεσα στον ΟΗΕ και στις ΗΠΑ", εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη συμμόρφωση των ΗΠΑ με τις διεθνείς υποχρεώσεις τους. Μια άλλη πηγή διευκρίνισε ότι η αμερικανική κυβέρνηση, η οποία έχει εντείνει τις εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός στο Σουδάν, έθεσε ως προϋπόθεση για τη χορήγηση της βίζας την αποδοχή από τον Μπουρχάν μιας τρίμηνης ανακωχής. Ωστόσο, το Χαρτούμ απέρριψε την πρόταση, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης να ανασυνταχθούν και να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις, κλιμακώνοντας περαιτέρω τη σύγκρουση.

Ανησυχία του ΟΗΕ και διεθνείς αντιδράσεις

Ο απερχόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την άρνηση χορήγησης βίζας, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός του, Στεφάν Ντουζαρίκ. Ο Γκουτέρες κάλεσε την οικοδέσποινα χώρα να εγγυηθεί ότι οι βίζες θα δοθούν σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της βάσει της συμφωνίας για την έδρα του ΟΗΕ, έγκαιρα ώστε να επιτραπεί στον πρόεδρο του Σουδάν να συμμετάσχει διά ζώσης στις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης. Ο Ντουζαρίκ τόνισε ότι η πλήρης συμμετοχή όλων των αντιπροσωπειών είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία του ΟΗΕ και πρόσθεσε ότι η Γραμματεία ήγειρε αμέσως το ζήτημα στις αμερικανικές αρχές και συνεχίζει να συζητά μαζί τους για την επίλυσή του.

Η συμφωνία που διέπει την εγκατάσταση της έδρας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη προβλέπει ρητά ότι οι αρχές των ΗΠΑ δεν πρέπει να εμποδίζουν με κανέναν τρόπο τις μετακινήσεις αντιπροσώπων των χωρών μελών. Παρά ταύτα, το Σουδάν εκπροσωπείται στη Νέα Υόρκη από τον υπουργό Εξωτερικών Μοχιελντίν Σάλεμ, γεγονός που υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα της κατάστασης. Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν καταβάλει προσπάθειες να πείσουν τον στρατηγό Μπουρχάν και τον πρώην στενό του συνεργάτη, τον επικεφαλής των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο, να προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η κυβέρνηση του Μπουρχάν, αναγνωρισμένη από τη διεθνή κοινότητα, προήλθε από στρατιωτικό πραξικόπημα το 2021, όταν ο Ντάγκλο ήταν ακόμη δεξί χέρι του στρατηγού, προτού οι δύο τους εμπλακούν σε μια αιματηρή σύγκρουση για την εξουσία.

Από το 2023, ο πόλεμος στο Σουδάν μεταξύ των δυνάμεων των δύο ανδρών έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 200.000 ανθρώπους, σύμφωνα με μάλλον συντηρητικές εκτιμήσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων. Η σύγκρουση έχει επίσης προκαλέσει μια από τις χειρότερες κρίσεις εξαναγκαστικού εκτοπισμού εκατομμυρίων αμάχων και πείνας στον πλανήτη, με τις ανθρωπιστικές ανάγκες να αυξάνονται δραματικά. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καλώντας σε άμεση κατάπαυση του πυρός και σε πρόσβαση των ανθρωπιστικών οργανώσεων για την παροχή βοήθειας στους πληγέντες.