ΗΠΑ–Ιράν: Νέα στρατιωτική κλιμάκωση εξετάζει ο Τραμπ πριν τις επαφές στον ΟΗΕ

Σε ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία της σύγκρουσης με το Ιράν φαίνεται να βρίσκεται η Ουάσιγκτον, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επιστροφής σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας στο Axios, περιέγραψε την κατάσταση ως μια καθοριστική στιγμή για τις επόμενες κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. «Έχω μπροστά μου μια μεγάλη απόφαση. Θέλω να μπω και να τους αφανίσω ή όχι;», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για μία επιλογή ιδιαίτερης βαρύτητας και πως «οτιδήποτε μπορεί να συμβεί».

Η τοποθέτηση του Τραμπ επαναφέρει στο προσκήνιο το σενάριο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση έχει ήδη επιβαρύνει σημαντικά την κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή και έχει επηρεάσει κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές οδούς.

Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης αναμένεται να διαδραματίσουν οι επαφές που θα έχει ο Ντόναλντ Τραμπ με ηγέτες χωρών του Κόλπου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να ενημερωθεί απευθείας για τις θέσεις και τις ανησυχίες των περιφερειακών συμμάχων της Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ρόλο που έχουν διαδραματίσει οι ΗΠΑ στην προστασία των συγκεκριμένων κρατών.

Νέα ένταση στον Κόλπο και σύγκρουση στον ΟΗΕ

Η περιφερειακή ένταση έχει ενισχυθεί περαιτέρω από τις επιχειρήσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι και τις επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, εξέλιξη που προκαλεί αυξημένη ανησυχία για τις διεθνείς ενεργειακές ροές και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών.

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό ζήτημα προκαλεί νέα βαθιά διαίρεση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ρωσία και Κίνα άσκησαν βέτο σε πρόταση για παράταση της εντολής ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων που παρακολουθεί την εφαρμογή των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης.

Η αναπληρώτρια πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Τζένιφερ Λοτσέτα επέκρινε τη στάση Μόσχας και Πεκίνου, κάνοντας λόγο για παρεμπόδιση της ανεξάρτητης παρακολούθησης της εφαρμογής των κυρώσεων και υποστηρίζοντας ότι η απουσία των εμπειρογνωμόνων δημιουργεί σοβαρό κενό εποπτείας.

Η Ρωσία και η Κίνα, από την πλευρά τους, έχουν αμφισβητήσει τη δυτική προσέγγιση στο ζήτημα των κυρώσεων και ζητούν διπλωματική αντιμετώπιση της κρίσης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Αμερικανικές απώλειες και το κρίσιμο μέτωπο στα Στενά του Ορμούζ

Νέα στοιχεία έρχονται παράλληλα στο φως για τις απώλειες αμερικανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CBS News ότι ιρανικές δυνάμεις κατέρριψαν τις τελευταίες ημέρες τουλάχιστον δύο αμερικανικά αεροσκάφη της οικογένειας MQ-1.

Δεν έχει διευκρινιστεί ποια ακριβώς παραλλαγή των MQ-1 καταρρίφθηκε. Στις αμερικανικές δυνάμεις έχουν χρησιμοποιηθεί τόσο τα παλαιότερα Predator όσο και τα μεγαλύτερα Gray Eagle, με σημαντικές διαφορές στο κόστος τους. Τα συγκεκριμένα συστήματα μπορούν να αξιοποιούνται για αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης σε περιοχές όπως τα Στενά του Ορμούζ.

Ιδιαίτερα βαρύς είναι ήδη ο απολογισμός για τα MQ-9 Reaper. Τουλάχιστον 24 MQ-9 έχουν χαθεί από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, με την αξία τους να υπολογίζεται συνολικά σε περίπου 720 εκατ. δολάρια, βάσει στοιχείων που επικαλείται το CBS News από έκθεση του Congressional Budget Office

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης εξακολουθούν να βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως. Η κίνηση πλοίων παραμένει σημαντικά περιορισμένη σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση, γεγονός που διατηρεί την πίεση στις διεθνείς αγορές και στις χώρες που εξαρτώνται από τις ενεργειακές μεταφορές της περιοχής. 

Η Τεχεράνη έχει συνδέσει την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών με σειρά πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών όρων προς την Ουάσιγκτον, μεταξύ των οποίων η άρση κυρώσεων, η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και αλλαγές στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι συναντήσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και του Ομάν αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Ο ίδιος έχει καταστήσει σαφές ότι βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση για το εάν οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν την υπάρχουσα στρατηγική πίεσης ή θα επανέλθουν σε μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά του Ιράν.