ΗΠΑ και Ιαπωνία επιμένουν στην αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία επαναβεβαίωσαν με κατηγορηματικό τρόπο την αταλάντευτη δέσμευσή τους για την πλήρη αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας. Η κοινή αυτή στάση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Κίνα φαίνεται να υιοθετεί μια πιο χαλαρή προσέγγιση στο ζήτημα, ενώ η Ρωσία το θεωρεί πλέον ως ένα "κλειστό κεφάλαιο" της διεθνούς διπλωματίας. Η αμερικανοϊαπωνική συμμαχία, μέσω μιας συντονισμένης ανακοίνωσης, επιχειρεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας απέναντι στις πυρηνικές προκλήσεις της Πιονγκγιάνγκ.

Η κοινή δήλωση μετά τη συνάντηση στο Τόκιο

Η ανακοίνωση δόθηκε στη δημοσιότητα μετά την ολοκλήρωση της τακτικής συνάντησης Αμερικανών και Ιαπώνων αξιωματούχων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Τόκιο στις 8 και 9 Ιουνίου. Το κεντρικό θέμα των συνομιλιών ήταν η συζήτηση γύρω από τη συνθήκη αμυντικής υποχρέωσης των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία, ωστόσο οι δύο πλευρές έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στις περιφερειακές πυρηνικές προκλήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Bloomberg, οι δύο αντιπροσωπείες εξέτασαν διεξοδικά τη "δραματική και αδιαφανή ενίσχυση του πυρηνικού οπλοστασίου της Κίνας", απορρίπτοντας ταυτόχρονα την άποψη της Μόσχας ότι η επιδίωξη πυρηνικών όπλων από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας (ΛΔΚ) αποτελεί ένα ζήτημα που έχει ήδη κλείσει. "Επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για την πλήρη αποπυρηνικοποίηση της DPRK", αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της ανακοίνωσης, υπογραμμίζοντας την κοινή στρατηγική αντίληψη των δύο συμμάχων.

Η στάση της Κίνας και η σιωπή του Σι Τζινπίνγκ

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μεταστροφή της κινεζικής διπλωματίας, η οποία φαίνεται να απομακρύνεται από τον παραδοσιακό της στόχο. Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψής του στη Βόρεια Κορέα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ απέφυγε επιμελώς οποιαδήποτε δημόσια αναφορά στην αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου. Αυτή η σιωπή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το ταξίδι του το 2019, όπου η αποπυρηνικοποίηση αποτελούσε βασικό μήνυμα. Η σχετική διατύπωση απουσιάζει από τις επίσημες κινεζικές ανακοινώσεις από τον Σεπτέμβριο, όταν ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, επισκέφθηκε το Πεκίνο. Το γεγονός αυτό ενισχύει τις εικασίες ότι η Κίνα έχει σιωπηρά αποδεχθεί τη Βόρεια Κορέα ως μια de facto πυρηνική δύναμη, εγκαταλείποντας στην πράξη την πάγια θέση της για μια ζώνη ελεύθερη πυρηνικών όπλων στην περιοχή.

Η ρωσική διπλωματική στροφή και η σημασία της

Η Βόρεια Κορέα, από την πλευρά της, επιδιώκει εδώ και χρόνια τη διεθνή αποδοχή του πυρηνικού της προγράμματος, παρά τις συνεχείς διεθνείς προσπάθειες, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, για την ανατροπή του. Μια σημαντική διπλωματική επιτυχία για την Πιονγκγιάνγκ σημειώθηκε το 2024, όταν ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε ανοιχτά ότι η Μόσχα θεωρεί την ιδέα της αποπυρηνικοποίησης της Βόρειας Κορέας ως "κλειστό θέμα". Η δήλωση αυτή αντανακλά τους ολοένα και στενότερους διπλωματικούς και στρατιωτικούς δεσμούς που αναπτύσσονται μεταξύ των δύο χωρών, αλλάζοντας τις ισορροπίες στην περιοχή. Ένα ακόμη πιθανό σημάδι της αλλαγής της κινεζικής στάσης εμφανίστηκε πέρυσι, όταν η τελευταία λευκή βίβλος του Πεκίνου για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων παρέλειψε να αναφέρει την "αποπυρηνικοποίηση" ως στόχο για την κορεατική χερσόνησο, διαφοροποιούμενη από προηγούμενες διατυπώσεις.

Η συνάντηση Τραμπ-Σι και η διπλωματική ασάφεια

Μετά τη συνάντηση του Σι με τον Τραμπ τον Μάιο στο Πεκίνο, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν την κοινή επιθυμία τους για "αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας". Ωστόσο, η επίσημη κινεζική ανακοίνωση της συνάντησης δεν περιλάμβανε αυτή τη λεπτομέρεια, δημιουργώντας ερωτήματα για την πραγματική θέση του Πεκίνου. Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν το Πεκίνο εξακολουθεί να προωθεί την αποπυρηνικοποίηση, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Lin Jian περιορίστηκε σε μια διπλωματική απάντηση, δηλώνοντας: "Η Κίνα διατηρεί τη συνέχεια και τη συνέπεια στη θέση και την πολιτική της για το ζήτημα της κορεατικής χερσονήσου". Η ασάφεια αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή.