Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να πλησιάζουν σε μια κρίσιμη συμφωνία που αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Bloomberg, επικαλούμενο ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους, οι δύο πλευρές βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων, παρόλο που ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να επισπεύσει τις διαδικασίες.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το τελικό κείμενο της συμφωνίας δεν είναι ακόμη έτοιμο προς υπογραφή, καθώς οι δύο πλευρές εξετάζουν λεπτομερώς την ακριβή διατύπωση σε κομβικά ζητήματα. Εκτιμάται ότι θα χρειαστούν αρκετές ημέρες προκειμένου να λάβουν και οι δύο πλευρές την τελική έγκριση από τα αρμόδια όργανα. Η διαδικασία αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη μυστικότητα και διπλωματικούς ελιγμούς, με στόχο την επίτευξη ενός κοινού αποδεκτού πλαισίου.
Από την άλλη πλευρά, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν μετέδωσε ότι το σχέδιο συμφωνίας αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια, καθώς οι ΗΠΑ φέρονται να μπλοκάρουν ορισμένες βασικές ρήτρες. Η Τεχεράνη επιμένει στην απαίτηση να ξεπαγώσουν τα περιουσιακά της στοιχεία, ένα ζήτημα που αποτελεί σημείο τριβής και θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση των συνομιλιών. Η ιρανική πλευρά θεωρεί την αποδέσμευση των κεφαλαίων της ως προαπαιτούμενο για οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση.
Παράλληλα, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Axios, υπογράμμισε ότι ο Λευκός Οίκος δεν αναμένει μια οριστική συμφωνία για τον τερματισμό της αντιπαράθεσης με το Ιράν εντός της Κυριακής. Η εκτίμηση που επικρατεί είναι ότι θα χρειαστούν αρκετές ημέρες για να εγκριθεί η συμφωνία από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν, γεγονός που καθιστά το χρονοδιάγραμμα ρευστό. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, παρά την αισιοδοξία τους, αναγνωρίζουν ότι η συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί και παραμένει ευάλωτη σε απρόβλεπτες εξελίξεις.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου, ο οποίος ανέφερε: "Βρισκόμαστε σε πολύ καλή θέση - αλλά υπάρχουν τρόποι, με τους οποίους η συμφωνία μπορεί να υπονομευθεί". Η φράση αυτή αποτυπώνει την εύθραυστη ισορροπία που επικρατεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου κάθε λεπτομέρεια μπορεί να ανατρέψει το οικοδόμημα των συνομιλιών.
Ο πρόεδρος Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, έδωσε σαφείς οδηγίες στους εκπροσώπους του να μην βιαστούν να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν. "Και οι δύο πλευρές πρέπει να αφιερώσουν χρόνο και να το κάνουν σωστά", έγραψε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προσεκτική και μεθοδική προσέγγιση. Παράλληλα, διαμήνυσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα "παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί, να επικυρωθεί και να υπογραφεί συμφωνία", αποκλείοντας οποιαδήποτε χαλάρωση των πιέσεων πριν από την οριστικοποίηση.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ διευκρίνισε ότι υπάρχουν ακόμη πολλές λεπτομέρειες που πρέπει να διευθετηθούν, ενώ η "αργή και αδιαφανής" φύση του συστήματος λήψης αποφάσεων του Ιράν θα μπορούσε να καθυστερήσει περαιτέρω την υπογραφή της συμφωνίας. Η διαδικασία έγκρισης στην Τεχεράνη είναι περίπλοκη και απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη πολλών κέντρων εξουσίας, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη του ακριβούς χρόνου ολοκλήρωσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φέρεται να έχει εγκρίνει το γενικό πρότυπο της συμφωνίας. Ωστόσο, όπως τόνισε ο Αμερικανός αξιωματούχος, "το αν αυτό θα γίνει συμφωνία παραμένει ανοιχτό ερώτημα". Η δήλωση αυτή υποδηλώνει ότι, παρά την αρχική έγκριση, η τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων παραμένει αβέβαιη.
Το προσχέδιο της συμφωνίας, όπως αποκαλύπτεται, προβλέπει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ με αντάλλαγμα την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ. Στη συνέχεια, οι δύο πλευρές θα μπορέσουν να διαπραγματευτούν περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ένα ζήτημα που αποτελεί τον πυρήνα της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης. Η συμφωνία αυτή, εάν επιτευχθεί, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στην περιοχή, επηρεάζοντας τόσο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια όσο και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
