ΗΠΑ: Κάλπες που μπορούν να φρενάρουν τον Τραμπ – Σκληρή μάχη για το Κογκρέσο

Τον έλεγχο του Κογκρέσου και τα πολιτικά περιθώρια του Ντόναλντ Τραμπ για το υπόλοιπο της θητείας του κρίνουν οι σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Η προεδρία δεν τίθεται σε ψηφοφορία, όμως το αποτέλεσμα μπορεί να ανατρέψει τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς και να δημιουργήσει ισχυρά εμπόδια στην προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας.

Οι Δημοκρατικοί διεκδικούν την επιστροφή στην πλειοψηφία της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου εμφανίζονται να διαθέτουν ευνοϊκότερες προοπτικές. Στη Γερουσία επιχειρούν δυσκολότερη ανατροπή, με συγκεκριμένες πολιτείες να αποκτούν καθοριστική σημασία για το τελικό αποτέλεσμα.

Η κατάκτηση έστω ενός από τα δύο νομοθετικά σώματα θα τους επέτρεπε να ανακόπτουν σημαντικές πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου και να διευρύνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Για τον Τραμπ, που επέστρεψε στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2025, η αναμέτρηση αποτελεί κρίσιμο τεστ πολιτικής ισχύος.

Στην προεκλογική αντιπαράθεση κυριαρχούν η ακρίβεια, οι πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και ο πόλεμος με το Ιράν. Ιδιαίτερο βάρος έχουν επίσης οι καταγγελίες των Δημοκρατικών για τον τρόπο άσκησης της προεδρικής εξουσίας.

Η μάχη της Γερουσίας, οι δημοσκοπήσεις και η πρόωρη συμμετοχή

Οι ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν το σύνολο των 435 μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων και να ανανεώσουν 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Οι δύο αναμετρήσεις θα καθορίσουν τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική στήριξη.

Στη Γερουσία, η σημερινή κατανομή είναι 53 έδρες για τους Ρεπουμπλικάνους έναντι 47 για το δημοκρατικό στρατόπεδο. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να φτάσουν τις 51 και να αποκτήσουν πλειοψηφία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι εκλογικές αναμετρήσεις στο Τέξας, στο Μέιν, στο Οχάιο και στο Κάνσας. Η έρευνα των New York Times και του Siena Research Institute, που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή, κατέγραψε προβάδισμα των Δημοκρατικών υποψηφίων και στις τέσσερις πολιτείες.

Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο συγκέντρωσε 50% έναντι 43% του Κεν Πάξτον. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον καταγράφηκε στο 51%, με τη Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς στο 45%.

Στο Οχάιο, ο Σέροντ Μπράουν εμφανίστηκε να προηγείται του Τζον Χάστεντ με 49% έναντι 44%. Στο Κάνσας, η ίδια μέτρηση έδωσε 49% στον Άνταμ Χάμιλτον και 44% στον Ρότζερ Μάρσαλ.

Μικρότερες αποστάσεις καταγράφηκαν στην Αϊόβα και στην Αλάσκα. Ο Τζος Τούρεκ προηγείται της Άσλεϊ Χίνσον με 48% έναντι 47%, ενώ η Μέρι Πελτόλα εμφανίζεται στο 48%, έναντι 46% του Νταν Σάλιβαν.

Οι δημοσκοπικές ενδείξεις δεν αποτελούν εκλογικό αποτέλεσμα. Η συμμετοχή, η τελική επιλογή των αναποφάσιστων και η κινητοποίηση των κομματικών ακροατηρίων μπορούν να διαφοροποιήσουν την εικόνα, ιδιαίτερα όπου οι αποστάσεις είναι περιορισμένες.

Πρόσθετη δυσκολία για τους Δημοκρατικούς προέκυψε στο Μίσιγκαν. Η βουλευτής Χέιλι Στίβενς στήριξε τον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς απέναντι στον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ, από τον οποίο είχε ηττηθεί στην εσωκομματική αναμέτρηση.

Η επιλογή της προκάλεσε εσωτερική αντιπαράθεση σε μια πολιτεία σημαντική για τον έλεγχο της Γερουσίας. Το περιστατικό ανέδειξε τις δυσκολίες διατήρησης της κομματικής συνοχής ακόμη και στην τελική ευθεία προς τις κάλπες.

Την ίδια ώρα, η πρόωρη ψηφοφορία τροφοδοτεί τις προσδοκίες για υψηλή συμμετοχή. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα που παρατίθενται, πάνω από 52 εκατομμύρια πολίτες είχαν ψηφίσει έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου.

Ανάλυση του Associated Press διαπιστώνει περισσότερους εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς από Ρεπουμπλικάνους μεταξύ όσων ψήφισαν πρόωρα στις πολιτείες που διαθέτουν σχετικά στοιχεία. Η κομματική εγγραφή, ωστόσο, δεν αποκαλύπτει την επιλογή στην κάλπη.

Στην Τζόρτζια καταγράφεται αυξημένη συμμετοχή σε μητροπολιτικές περιοχές που παραδοσιακά ευνοούν τους Δημοκρατικούς, συγκριτικά με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022. Σε αρκετές αγροτικές περιοχές με ρεπουμπλικανική επιρροή εμφανίζεται αντίθετη τάση.

Στο Τέξας, σύμφωνα με τη Houston Chronicle, περίπου 7,7 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν στην πρόωρη ψηφοφορία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% των εγγεγραμμένων. Η κινητοποίηση αυτή αυξάνει το ενδιαφέρον για μια αναμέτρηση με ευρύτερη πολιτική σημασία.

Ενδεικτική της πίεσης στο ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο ήταν η προειδοποίηση του Κεν Πάξτον ότι απώλεια του Τέξας θα ισοδυναμούσε με απώλεια της Αμερικής. Η δήλωση αποτυπώνει το βάρος που αποδίδει στην πολιτεία η παράταξή του.

Τα περιθώρια του Τραμπ και η δικαστική αντιπαράθεση για τα ψηφοδέλτια

Ενδεχόμενη απώλεια της Βουλής θα δυσκόλευε την προώθηση της νομοθετικής ατζέντας του προέδρου. Οι Δημοκρατικοί θα αποκτούσαν έλεγχο επιτροπών και δυνατότητα εντατικότερων ερευνών για κυβερνητικές ενέργειες και καταγγελίες σχετικά με διαφθορά ή προσωπικό πλουτισμό.

Η αλλαγή πλειοψηφίας στη Γερουσία θα επηρέαζε επιπλέον την έγκριση προεδρικών διορισμών. Στις αρμοδιότητες του σώματος περιλαμβάνεται και η επικύρωση υποψηφιοτήτων για το Ανώτατο Δικαστήριο, εφόσον προκύψει κενή θέση.

Ο Τραμπ θα διατηρούσε τις εκτελεστικές αρμοδιότητες και το προεδρικό βέτο. Θα αντιμετώπιζε, όμως, διαφορετικούς συσχετισμούς στο Κογκρέσο και ισχυρότερη θεσμική αντίσταση στις επιλογές του.

Στο κλίμα αυτό εντάσσεται η αναφορά του σε πιθανή προληπτική απονομή χάριτος σε συνεργάτες και συμμάχους του. Στη συνέντευξη στο podcast «Pod Force One» της Μιράντα Ντιβάιν, που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα, δήλωσε διατεθειμένος να προχωρήσει σε τέτοια ενέργεια εάν το έκρινε αναγκαίο.

Η ερώτηση αφορούσε την προστασία προσώπων από ενδεχόμενες διώξεις σε περίπτωση ανάκτησης του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς. Η απάντησή του προσέθεσε ένα ακόμη στοιχείο στην αντιπαράθεση για τη χρήση των προεδρικών εξουσιών.

Στην τελευταία παρέμβασή του πριν από την ψηφοφορία, από την περιοχή της δεξαμενής του Lincoln Memorial στην Ουάσιγκτον, χαρακτήρισε τις ενδιάμεσες εκλογές ως τις σημαντικότερες στη ζωή των Αμερικανών. Ζήτησε στήριξη της πολιτικής του πορείας, επικαλούμενος την υπεράσπιση της χώρας, του πολιτισμού και της κληρονομιάς της.

Παράλληλα, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια της κυβέρνησης να επιβάλει διαχωρισμό περίπου 20.000 ψηφοδελτίων στην Καλιφόρνια, τα οποία συνδέονταν με αμφισβητήσεις για την υπηκοότητα ψηφοφόρων.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υποστήριζε ότι ενδέχεται να είχαν εγγραφεί στους καταλόγους άτομα χωρίς αμερικανική υπηκοότητα. Προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις είχαν ήδη απορρίψει σχετικά αιτήματα, επισημαίνοντας προβλήματα αξιοπιστίας των στοιχείων και κινδύνους διατάραξης της εκλογικής διαδικασίας.

Ο δικαστής Τζέιμς Μπόσμπεργκ έκρινε ότι οι κυβερνητικές απαιτήσεις πιθανόν παραβιάζουν το Σύνταγμα. Σε άλλη δικαστική κρίση στο Λος Άντζελες είχαν επισημανθεί σοβαρές αβεβαιότητες στη μέθοδο ταυτοποίησης πιθανών μη πολιτών στους εκλογικούς καταλόγους.

Η διαφορά αφορά επομένως και τα όρια παρέμβασης της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στη διοργάνωση των εκλογών από τις πολιτείες, σε μια περίοδο ιδιαίτερα έντονης πολιτικής πόλωσης.

Η λήξη της ψηφοφορίας γίνεται σταδιακά λόγω των διαφορετικών ζωνών ώρας. Σε ώρα Ελλάδας, οι πρώτες κάλπες κλείνουν στη 01:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου, σε τμήματα της Ιντιάνα και του Κεντάκι.

• 02:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στην Τζόρτζια.
• 02:30: Κλείνουν οι κάλπες στη Βόρεια Καρολίνα και στο Οχάιο.
• 03:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στην Πενσιλβάνια, στο Μέιν και στο μεγαλύτερο μέρος του Μίσιγκαν και του Τέξας.
• 04:00: Κλείνουν οι κάλπες στην Αϊόβα, στο Ουισκόνσιν, στην Αριζόνα, στη Νέα Υόρκη και στα δυτικότερα τμήματα του Μίσιγκαν και του Τέξας.
• 05:00: Ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στη Νεβάδα.
• 06:00: Κλείνουν οι κάλπες στην Καλιφόρνια, στις 20:00 τοπική ώρα.

Μέσα στη νύχτα αναμένεται να σχηματιστεί η πρώτη εικόνα των συσχετισμών. Η ολοκλήρωση της καταμέτρησης και η επίσημη πιστοποίηση ακολουθούν διαφορετικό χρονοδιάγραμμα, ενώ οι οριακές αναμετρήσεις μπορεί να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο μέχρι να αναδειχθεί νικητής.