ΗΠΑ–Συρία: Νέα δεδομένα μετά τη συμφωνία Δαμασκού και Κούρδων
Η συνάντηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον Σύρο ομόλογό του Ασάντ αλ Σιμπάνι, στο περιθώριο της Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, ανέδειξε τις μετατοπίσεις που έχουν συντελεστεί στη συριακή εξίσωση. Η επαφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες από το 2014 στήριζαν ενεργά τις κουρδικές δυνάμεις στον αγώνα τους κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024 και την ανάδειξη στην εξουσία του ισλαμιστή προέδρου Άχμεντ αλ Σάρα, η Ουάσιγκτον επέλεξε να στηρίξει τη νέα ηγεσία της Δαμασκού στην προσπάθεια εδραίωσης του κρατικού ελέγχου σε ολόκληρη τη χώρα. Στα τέλη Ιανουαρίου, η συριακή κυβέρνηση και οι Κούρδοι αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία, έπειτα από μακρά περίοδο συγκρούσεων και αδιεξόδων.
Η συμφωνία προβλέπει την ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων και της διοίκησης της αυτόνομης περιοχής της βορειοανατολικής Συρίας στο συριακό κράτος. Η περιοχή αυτή είχε συγκροτηθεί από τους Κούρδους στη διάρκεια του πολέμου, από το 2011 έως το 2024. Ο επικεφαλής των κουρδικών δυνάμεων χαρακτήρισε θετική τη συνάντηση, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη διαδικασία ενσωμάτωσης και στην αναγνώριση της ιδιαιτερότητας του κουρδικού πληθυσμού. Την ίδια περίοδο, η Δαμασκός προχώρησε στον διορισμό Κούρδου κυβερνήτη στην επαρχία Χασάκα, βασικό κέντρο κουρδικής παρουσίας.
Η ιστορική επιδίωξη των Κούρδων για αυτοδιάθεση επανέρχεται συχνά στο προσκήνιο. Το 1990, με την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ, επιχειρήθηκε εκ νέου η υλοποίηση του οράματος για ενιαίο Κουρδιστάν, το οποίο είχε προβλεφθεί θεωρητικά με τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920. Κατά τον Πόλεμο του Κόλπου, η κουρδική εξέγερση οδήγησε στη δημιουργία ζώνης ασφαλείας και ενός μη αναγνωρισμένου de facto κρατικού μορφώματος με χαρακτηριστικά αυτονομίας.
Στη Συρία, οι Κούρδοι επιχείρησαν να συγκροτήσουν τη Ροζάβα, σε ένα κράτος με έντονη θρησκευτική και φυλετική ποικιλομορφία. Η χώρα αποτελείται κατά πλειοψηφία από Σουνίτες μουσουλμάνους, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν ιστορικά οι μειονότητες. Η αλεβιτική οικογένεια Άσαντ κυβέρνησε από το 1970 έως το 2024, με την καταστολή της εξέγερσης της Χάμα το 1982 να παραμένει καθοριστικό σημείο μνήμης για τη σουνιτική κοινότητα.
Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, οι υπό κουρδικό έλεγχο Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις διαχειρίζονταν έως και το ένα τέταρτο της επικράτειας. Τον Ιανουάριο του 2026, μέσα σε διάστημα περίπου δύο εβδομάδων, οι κουρδικές δυνάμεις απώλεσαν το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών τους. Περιοχές στρατηγικής σημασίας, όπως η Ράκα και η Ντέιρ Εζόρ, πέρασαν στον έλεγχο κυβερνητικών δυνάμεων που υποστηρίζονται από την Τουρκία.
Η συμφωνία της 27ης Ιανουαρίου καθόρισε τη μεταφορά του ελέγχου ενεργειακών κοιτασμάτων, συνοριακών διαβάσεων, κέντρων κράτησης και διοικητικών δομών στη Δαμασκό. Οι κουρδικές δυνάμεις παραμένουν παρούσες, ενταγμένες πλέον στους νέους κρατικούς θεσμούς. Παράλληλα, ο μεταβατικός πρόεδρος Άχμεντ αλ Σάρα υπέγραψε διάταγμα που αναγνωρίζει την κουρδική ως εθνική γλώσσα και καθιερώνει την κουρδική Πρωτοχρονιά ως εθνική αργία, κίνηση που έγινε θετικά δεκτή από την κουρδική πλευρά.
Την ίδια περίοδο, ο ηγέτης της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, γνωστός ως Αμπού Μοχάμεντ Τζολάνι, έγινε δεκτός στον Λευκό Οίκο, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσκεψη Σύρου προέδρου στην Ουάσιγκτον από την ανεξαρτησία της χώρας. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαίωσε την πορεία επανένταξης της Συρίας στη διεθνή πολιτική σκηνή, έπειτα από δεκαετίες απομόνωσης.
Όπως φάνηκε τόσο στο Μόναχο όσο και από τις δημόσιες τοποθετήσεις της αμερικανικής ηγεσίας, η Δαμασκός εμφανίζεται πλέον με ενισχυμένο διπλωματικό και στρατιωτικό αποτύπωμα, αξιοποιώντας τη διεθνή στήριξη που έχει εξασφαλίσει.
Πιο Δημοφιλή
Κόλαση στη Βόρεια Εύβοια: Τα ντοκουμέντα που εκθέτουν τον κρατικό μηχανισμό
Ποιος κυβερνά πραγματικά;
Η νέα εποχή καθολικής επιτήρησης
Αλλαγή πορείας στην αμερικανική κλιματική πολιτική με απόφαση Τραμπ
Πιο Πρόσφατα
Ρωσία: Ανοικτό το ενδεχόμενο ανάπτυξης του Πολεμικού Ναυτικού για τη ναυσιπλοΐα
Συμφωνίες Ελλάδας – Chevron ανοίγουν νέο κύκλο ερευνών υδρογονανθράκων
Διαγραφή Παρασκευαΐδη από το ΠΑΣΟΚ μετά από αμφιλεγόμενες δηλώσεις