Ιδιωτικό ταμείο 300 δισ. για το Ιράν

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον βρίσκεται ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη σύσταση ενός ιδιωτικού επενδυτικού ταμείου, ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο αποσκοπεί στην τόνωση των επενδύσεων στο Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο πηγή με γνώση του θέματος, ήδη υπάρχουν δεσμεύσεις για περισσότερο από το ήμισυ του συνολικού ποσού, γεγονός που προσδίδει αξιοπιστία και δυναμική στην πρωτοβουλία.

Το εν λόγω ταμείο, το οποίο δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα, σχεδιάστηκε με στόχο να παράσχει ισχυρά οικονομικά κίνητρα και στις δύο πλευρές, προκειμένου να καταλήξουν σε μια οριστική συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Η πηγή, η οποία διατηρεί την ανωνυμία της, υπογράμμισε ότι πρόκειται για ένα καθαρά ιδιωτικό επενδυτικό εργαλείο και όχι για ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, αποκλείοντας τη συμμετοχή κρατικών κεφαλαίων ή επιχορηγήσεων. Στο εγχείρημα συμμετέχουν ήδη εταιρείες με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική, οι οποίες έχουν δεσμευτεί να συνεισφέρουν οικονομικά.

Οι επενδύσεις που έχουν ήδη εξασφαλιστεί καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων της οικονομίας, όπως η ενέργεια, η εφοδιαστική αλυσίδα (logistics), η μεταποίηση και οι μεταφορές. Η επιλογή αυτών των κλάδων δεν είναι τυχαία, καθώς το Ιράν διαθέτει τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό, με τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου παγκοσμίως. Παράλληλα, η χώρα έχει έναν νεαρό και μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικές προοπτικές σε τομείς όπως τα πετροχημικά, η εξόρυξη, ο τουρισμός και η γεωργία.

Από τις αποζημιώσεις στο επενδυτικό ταμείο

Ανώτερη ιρανική πηγή αποκάλυψε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από την Ουάσινγκτον. Η απόρριψη αυτή οδήγησε στη δημιουργία της εναλλακτικής ιδέας για το Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης, όπως πρόκειται να ονομαστεί. Ο μηχανισμός του ταμείου προβλέπει ότι οι χώρες της ευρύτερης περιοχής θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, όπως η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται στρατηγικής σημασίας εγκαταστάσεις, όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια και αεροδρόμια.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, αν ληφθεί υπόψη ότι το Ιράν, ως μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, έχει αποκλειστεί σχεδόν ολοκληρωτικά από τις άμεσες ξένες επενδύσεις τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, λόγω των αυστηρών διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων. Η σύσταση του ταμείου δεν θα ενεργοποιηθεί, ωστόσο, παρά μόνο εάν επιτευχθεί μια οριστική και αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία. Μόλις υπογραφεί το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, θα ξεκινήσει μια διαδικασία διαπραγμάτευσης διάρκειας 60 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν στενά με Ιρανούς αξιωματούχους και δυνητικούς επενδυτές για τον σχεδιασμό των επιμέρους έργων.

Μέχρι στιγμής, ούτε το Ιράν ούτε το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο ως μεσολαβητής για την επίτευξη του μνημονίου κατανόησης, έχουν προβεί σε επίσημο σχολιασμό των πληροφοριών. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, από την πλευρά του, παρέπεμψε σε δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε αναφερθεί σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, υποστηριζόμενο από χώρες του Κόλπου, ως πιθανό όφελος για το Ιράν σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας. Πάντως, η πηγή που μίλησε στο Reuters δεν διευκρίνισε ποιος θα αναλάβει τη διαχείριση του ταμείου ή τον ακριβή τρόπο λειτουργίας του, σημειώνοντας ότι οι βασικές λεπτομέρειες παραμένουν ακόμη υπό διαμόρφωση.