Ιράκ: 398 τουρκικές παραβιάσεις σε 4 μήνες στον ΟΗΕ

Η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράκ και Τουρκίας σχετικά με τις τουρκικές στρατιωτικές ενέργειες στο ιρακινό έδαφος και τον εναέριο χώρο έχει μεταφερθεί στα Ηνωμένα Έθνη, με τη Βαγδάτη να καταγγέλλει συνολικά 398 παραβιάσεις της κυριαρχίας της σε διάστημα τεσσάρων μηνών και την Άγκυρα να αντιτείνει ότι ενεργεί για την αντιμετώπιση τρομοκρατικών απειλών, επικαλούμενη το δικαίωμα αυτοάμυνας που κατοχυρώνεται στο Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Η διπλωματική αυτή αντιπαράθεση αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών αναφορικά με την ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Σε επίσημη επιστολή που απέστειλε στις 16 Σεπτεμβρίου προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ιράκ στον ΟΗΕ διαβίβασε αναλυτικό πίνακα στον οποίο καταγράφονται 398 τουρκικές παραβιάσεις του ιρακινού εδάφους και εναέριου χώρου κατά την περίοδο από την 1η Μαΐου έως τις 31 Αυγούστου 2026. Το έγγραφο αυτό αποτελεί την πιο πρόσφατη κλιμάκωση της ιρακινής διπλωματικής εκστρατείας για την καταδίκη των τουρκικών επιχειρήσεων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το ιρακινό έγγραφο, καταγράφηκαν 161 παραβιάσεις τον Μάιο, 154 τον Ιούνιο, 61 τον Ιούλιο και 22 τον Αύγουστο, για τις οποίες η Βαγδάτη προχώρησε σε σειρά διαβημάτων διαμαρτυρίας προς την τουρκική πλευρά. Η σταδιακή μείωση του αριθμού των παραβιάσεων τους τελευταίους μήνες ενδέχεται να αντανακλά είτε μια χαλάρωση της έντασης είτε μια αλλαγή στη στρατηγική της Άγκυρας, χωρίς ωστόσο να εκλείπει η βασική αιτία της διαφωνίας.

Η ιρακινή κυβέρνηση υποστηρίζει με έμφαση ότι οι ενέργειες αυτές συνιστούν κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, οι τουρκικές ενέργειες "αντιβαίνουν στις αρχές της καλής γειτονίας και συνιστούν παραβίαση των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου". Η Βαγδάτη ζητά την παρέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας προκειμένου να διασφαλιστεί ο σεβασμός της εδαφικής της ακεραιότητας.

Απαντώντας στις 28 Σεπτεμβρίου με επίσημη επιστολή, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ απέρριψε τις ιρακινές αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι "λόγω του κενού εξουσίας, το οποίο εκμεταλλεύονται τρομοκρατικές οργανώσεις", η Τουρκία "είναι υποχρεωμένη και δικαιούται να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα έναντι τρομοκρατικών απειλών κατά της ασφάλειάς της που προέρχονται από το Ιράκ". Η Άγκυρα επιμένει ότι οι επιχειρήσεις της είναι αναγκαίες για την προστασία των συνόρων και των πολιτών της.

Η Τουρκία επικαλέστηκε παράλληλα το Άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι ασκεί το "εγγενές δικαίωμά της στην αυτοάμυνα" και ότι ενεργεί στο πλαίσιο των ευθυνών που αποδίδουν στα κράτη μέλη σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Στην επιστολή της, η Τουρκία χαρακτηρίζει "απαράδεκτη" οποιαδήποτε κριτική σε βάρος της για την άσκηση αυτού του δικαιώματος, τονίζοντας ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας αποτελεί διεθνή υποχρέωση.