Ιράκ και ΗΑΕ επιταχύνουν εναλλακτικές για το Ορμούζ

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) επιταχύνουν τις διαδικασίες για την ανάπτυξη εναλλακτικών οδών μεταφοράς πετρελαίου, με στόχο να μειώσουν την επικίνδυνη εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ. Η απόφαση αυτή έρχεται ως άμεση αντίδραση στη δραματική μείωση των ροών μαύρου χρυσού, λόγω των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων στην περιοχή, όπως μεταδίδει το CNBC.

Το ιρακινό υπουργικό συμβούλιο, την προηγούμενη εβδομάδα, έδωσε το πράσινο φως για την επιτάχυνση των εξαγωγών αργού πετρελαίου μέσω του δικτύου αγωγών Κουρδιστάν-Τουρκίας. Το συγκεκριμένο έργο προβλέπει τον υπερτριπλασιασμό της υπάρχουσας εξαγωγικής ικανότητας, από 220.000 βαρέλια την ημέρα σε 770.000 βαρέλια. Η διαδρομή αυτή, που διέρχεται μέσω του Κουρδιστάν, καταλήγει στο τουρκικό λιμάνι Τσεϊχάν στη Μεσόγειο, προσφέροντας μια ζωτικής σημασίας εναλλακτική λύση.

Αποκλειστικά δεδομένα που παρουσίασε η QuantCube Technology στο CNBC αποκαλύπτουν το μέγεθος της κρίσης. Οι συνολικές εξαγωγές του Ιράκ έχουν ουσιαστικά στερέψει από την έναρξη του πολέμου, λόγω της γεωγραφικής του θέσης που το καθιστά απόλυτα εξαρτημένο από τα Στενά του Ορμούζ. Ο Άλαν Λεμανιέν, ανώτερος οικονομολόγος στην QuantCube, εξήγησε ότι το Ιράκ βρίσκεται σε μια εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση, καθώς το σύνολο σχεδόν του πετρελαίου του διέρχεται από αυτό το στενό πέρασμα. Ενδεικτικά, τον Απρίλιο, το Ιράκ εξήγαγε μόλις 10 εκατομμύρια βαρέλια μέσω του Ορμούζ, έναντι 93 εκατομμυρίων βαρελιών πριν από τον πόλεμο.

Παράλληλα, το Αμπού Ντάμπι επισπεύδει την κατασκευή του νέου αγωγού Δύσης-Ανατολής (East-West pipeline) προς τη Φουτζέιρα. Το έργο, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027, θα διπλασιάσει την εξαγωγική ικανότητα της κρατικής εταιρείας ADNOC. Ο διάδοχος του θρόνου του Αμπού Ντάμπι, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχιάν, ζήτησε στις 15 Μαΐου την επίσπευση των εργασιών, με φόντο την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση ενέργειας. Τα ΗΑΕ, σε αντίθεση με το Ιράκ, διαθέτουν κάποια περιθώρια ελιγμών, καθώς μπορούν να χρησιμοποιήσουν άλλους τερματικούς σταθμούς, μετριάζοντας εν μέρει τον αντίκτυπο από το κλείσιμο του Ορμούζ.

Ωστόσο, ακόμα και αυτές οι εναλλακτικές υποδομές δεν είναι απρόσβλητες. Ο αγωγός Δύσης-Ανατολής της Σαουδικής Αραβίας δέχθηκε επίθεση από το Ιράν τον Απρίλιο, ενώ και η Φουτζέιρα έχει πληγεί από ιρανικά drones. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι η συνδυασμένη διαθέσιμη χωρητικότητα του σαουδαραβικού αγωγού και του αγωγού των ΗΑΕ προς τη Φουτζέιρα κυμαίνεται μεταξύ 3,5 και 5,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αν και η Σαουδική Αραβία αναφέρει ότι ο δικός της αγωγός διοχετεύει 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Παρά τις προσπάθειες, οι ροές αυτές υπολείπονται σημαντικά των περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και προϊόντων που διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ πριν από την κρίση. Η ανάπτυξη νέων διαδρομών απαιτεί τεράστιες επενδύσεις, χρόνο και διακρατικές συμφωνίες. Στο μεταξύ, η κίνηση μέσω του Ορμούζ παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με το Lloyd’s List να καταγράφει τον Μάιο τη χαμηλότερη κίνηση από την έναρξη της σύγκρουσης. Τα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο επίθεσης από το Ιράν, ενώ παράλληλα διατρέχουν τον κίνδυνο κυρώσεων από τις ΗΠΑ εάν συνεργαστούν με την Τεχεράνη.