Την ετοιμότητα της Τεχεράνης να εξετάσει συμβιβαστικές λύσεις στο πλαίσιο μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προϋπόθεση ότι θα τεθεί στο τραπέζι η άρση των κυρώσεων, εξέφρασε Ιρανός αξιωματούχος σε συνέντευξή του στο BBC από την Τεχεράνη.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η πρόοδος των συνομιλιών καθυστερεί από την ιρανική πλευρά, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία διαπραγμάτευσης παραμένει μακρά και σύνθετη.
Το Σάββατο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να επιδιώξει μια συμφωνία, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις δυσκολίες που συνοδεύουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν ανέφερε ότι η ευθύνη για την πρόοδο ανήκει πλέον στην αμερικανική πλευρά, υπογραμμίζοντας ότι, εφόσον υπάρξει ειλικρινής προσέγγιση, μπορεί να διαμορφωθεί κοινό έδαφος για συμφωνία.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επαναφέρει απειλές στρατιωτικής δράσης σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ενώ οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην ευρύτερη περιοχή.
Οι εξελίξεις ακολουθούν την πρόσφατη καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να κάνουν λόγο για χιλιάδες θύματα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω το πολιτικό κλίμα.
Νωρίτερα τον Φεβρουάριο, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν πραγματοποίησαν έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν. Ο Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι ο δεύτερος γύρος έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στη Γενεύη την Τρίτη, σημειώνοντας ότι οι αρχικές επαφές κινήθηκαν σε θετική κατεύθυνση, χωρίς ωστόσο να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα. Αντίστοιχη ήταν και η δημόσια αποτίμηση του Λευκού Οίκου.
Ως ένδειξη διάθεσης για συμβιβασμό, η Τεχεράνη έχει θέσει την πρόταση αραίωσης του ουρανίου που έχει εμπλουτιστεί σε ποσοστό 60%. Το επίπεδο αυτό βρίσκεται κοντά σε εκείνο που απαιτείται για στρατιωτική χρήση, γεγονός που έχει εντείνει τις διεθνείς ανησυχίες, τις οποίες το Ιράν απορρίπτει διαχρονικά.
Ο Ιρανός διαπραγματευτής ανέφερε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να συζητήσει ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό της πρόγραμμα, εφόσον υπάρξει ουσιαστική συζήτηση για τις κυρώσεις, χωρίς να διευκρινίσει αν αυτό θα αφορά πλήρη ή μερική άρση τους.
Σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο αποστολής εκτός Ιράν των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού, όπως είχε συμβεί στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015, ο ίδιος ανέφερε ότι το στάδιο των διαπραγματεύσεων δεν επιτρέπει ακόμη συγκεκριμένες απαντήσεις.
Η Ρωσία, η οποία είχε παραλάβει μεγάλες ποσότητες ουρανίου χαμηλού εμπλουτισμού στο πλαίσιο της προηγούμενης συμφωνίας, έχει εκφράσει εκ νέου διαθεσιμότητα να αναλάβει ανάλογο ρόλο. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί προτάσεις για προσωρινή αναστολή του εμπλουτισμού.
Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει συνομιλίες αποκλειστικά για το πυρηνικό ζήτημα. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, έχει διαμορφωθεί κατανόηση και από την άλλη πλευρά ότι η επικέντρωση στο συγκεκριμένο θέμα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη συμφωνίας.
Το Ιράν αντιμετωπίζει τις απαιτήσεις για μηδενικό εμπλουτισμό ως κόκκινη γραμμή, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν τα δικαιώματά του στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων. Όπως ανέφερε, το ζήτημα αυτό δεν θεωρείται πλέον αντικείμενο διαπραγμάτευσης για την Τεχεράνη, τοποθέτηση που διαφοροποιείται από πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
Παράλληλα, το Ιράν απορρίπτει τη συζήτηση για το βαλλιστικό του πρόγραμμα, αίτημα που έχει τεθεί με έμφαση από το Ισραήλ και έχει υποστηριχθεί και από Αμερικανούς αξιωματούχους. Ο Ιρανός διπλωμάτης σημείωσε ότι οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας του θεωρούνται κρίσιμες για την ασφάλειά της.
Εξέφρασε ακόμη ανησυχία για τα μηνύματα που εκπέμπει η Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας ότι μέσω διαύλων επικοινωνίας μεταφέρεται πρόθεση ειρηνικής επίλυσης, ενώ δημόσιες δηλώσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος.
Ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι μια νέα πολεμική σύγκρουση θα είχε σοβαρές συνέπειες για όλους και υπογράμμισε ότι το Ιράν θα απαντήσει εάν θεωρήσει ότι απειλείται η ύπαρξή του, εξέλιξη που θα οδηγούσε την περιοχή σε γενικευμένη αποσταθεροποίηση.
Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή θα θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι σε περίπτωση σύγκρουσης. Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται σήμερα δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες.
Ρόλο διαμεσολαβητή συνεχίζουν να διαδραματίζουν περιφερειακές δυνάμεις, με το Ομάν να παραμένει βασικός δίαυλος επικοινωνίας. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, στην περιοχή καταγράφεται ευρεία αντίθεση σε ένα νέο πολεμικό ενδεχόμενο.
Το Ιράν κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιχειρεί να υπονομεύσει τη διαπραγματευτική διαδικασία και τονίζει ότι επιδιώκει λύση μέσω της διπλωματίας, διατηρώντας ωστόσο στάση επαγρύπνησης απέναντι σε αιφνιδιασμούς.
