Ιράν: Εξαγωγές πετρελαίου στην Ασία μετά την εξαίρεση κυρώσεων

Η Τεχεράνη κινείται με ταχύτατους ρυθμούς προκειμένου να προσεγγίσει μεγάλους αγοραστές πετρελαίου στην Ασία, εκμεταλλευόμενη την 60ήμερη εξαίρεση που της χορηγήθηκε από τις αμερικανικές κυρώσεις. Αυτή η προσωρινή ανάσα αναμένεται να επιτρέψει στην ιρανική κυβέρνηση να επαναλάβει τις εξαγωγές της και να αρχίσει να εκκαθαρίζει το συσσωρευμένο φορτίο πετρελαίου που παραμένει στη θάλασσα, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες συνεχίζονται σε διπλωματικό επίπεδο.

Επαφές με ασιατικά διυλιστήρια

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Bloomberg, πωλητές, συμπεριλαμβανομένων μεσαζόντων και εκπροσώπων της Εθνικής Ιρανικής Εταιρείας Πετρελαίου, έχουν ήδη έρθει σε επαφή με διυλιστήρια στην Ινδία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και άλλες χώρες, ακόμη και πριν χορηγηθεί επίσημα η άδεια. Η αίσθηση του επείγοντος έχει ενταθεί σημαντικά, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να διευρύνει τη βάση των αγοραστών της, πέραν της Κίνας, όπου διοχέτευε το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της λόγω των κυρώσεων.

Στόχος είναι η διάθεση του πετρελαίου που βρίσκεται ήδη αποθηκευμένο σε δεξαμενόπλοια. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa και υπολογισμούς του Bloomberg, περίπου 68 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων βρίσκονταν εν πλω στις 22 Ιουνίου. Τουλάχιστον το 80% αυτής της ποσότητας δεν έχει σαφή τελικό προορισμό, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να διατεθεί σε νέους αγοραστές.

Προκλήσεις και επιφυλάξεις

Ωστόσο, οι ασιατικοί αγοραστές δεν δείχνουν ιδιαίτερη βιασύνη. Οι περισσότεροι διαθέτουν ήδη επαρκή αποθέματα, έχοντας εξασφαλίσει εναλλακτικές προμήθειες για να αντιμετωπίσουν τους πολύμηνους αποκλεισμούς στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τις συχνές μεταβολές της πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ οι περιορισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένουν σε ισχύ, δυσχεραίνοντας τη χρηματοδότηση και την ασφάλιση των φορτίων. Επιπλέον, δεν δέχονται όλα τα λιμάνια δεξαμενόπλοια του λεγόμενου "σκοτεινού στόλου", που συνεχίζει να μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο.

Ο Σουμίτ Ριτόλια, επικεφαλής αναλυτής της Kpler, δήλωσε ότι "η Ασία είναι απίθανο να δεσμευτεί σε εισαγωγές ιρανικού αργού όσο η αμερικανική πολιτική κυρώσεων παραμένει ασταθής και η γεωπολιτική κατάσταση εξαιρετικά ρευστή". Πρόσθεσε ότι "το σημαντικότερο είναι ότι τα διυλιστήρια της Ασίας, εκτός Κίνας, έχουν ήδη εξασφαλίσει αυξημένες ποσότητες αργού για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες".

Το πλεονέκτημα της Ινδίας

Τα ινδικά διυλιστήρια, από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, έχουν ήδη διασφαλίσει προμήθειες έως και τον Αύγουστο. Παρότι συνήθως αποφεύγουν το πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις, η γεωγραφική εγγύτητα της χώρας με το Ιράν σημαίνει ότι μπορούν να παραλάβουν φορτία σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, γεγονός που ενδέχεται να τους δώσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Ορισμένες αποστολές μπορούν να φτάσουν στην Ινδία μέσα σε μόλις δύο ή τρεις ημέρες.

Ο Ριτόλια σημείωσε ότι "οι πιο ρεαλιστικοί τομείς συνεργασίας είναι το υγραέριο (LPG), τα πετροχημικά, τα λιπάσματα και γενικότερα η ενεργειακή συνεργασία", αλλά εξέφρασε επιφυλάξεις για άμεσα απτά αποτελέσματα, "δεδομένης της αβεβαιότητας γύρω από την άρση των κυρώσεων και τη στάση της Ουάσιγκτον".

Η κατάσταση της αγοράς

Ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα για το Ιράν ίσως είναι η ίδια η αγορά πετρελαίου. Παρά τις αναταράξεις των τελευταίων μηνών, η Ασία δεν αντιμετωπίζει σήμερα έλλειψη αργού πετρελαίου, γεγονός που μειώνει τα κίνητρα των διυλιστηρίων να αναλάβουν κινδύνους, εκτός εάν το ιρανικό πετρέλαιο προσφέρεται με σημαντικές εκπτώσεις. Οι βασικές ποικιλίες πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, όπως το Dubai και το Murban του Άμπου Ντάμπι, διαπραγματεύονται ήδη σε καθεστώς contango, όπου τα συμβόλαια άμεσης παράδοσης είναι φθηνότερα από εκείνα με μεταγενέστερη λήξη, ένδειξη υπερπροσφοράς βραχυπρόθεσμα.

Ο Γουόρεν Πάτερσον, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της ING στη Σιγκαπούρη, δήλωσε ότι "η εξαίρεση από τις κυρώσεις ανοίγει περισσότερες πόρτες για το Ιράν ώστε να πουλήσει πετρέλαιο στην Ασία, αντί να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την Κίνα", επισημαίνοντας ότι αυτό θα μπορούσε να περιορίσει τις μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρει σήμερα το ιρανικό αργό. "Για να δούμε ουσιαστική αύξηση της ιρανικής παραγωγής και των εξαγωγών, η άρση των κυρώσεων θα πρέπει να αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα", κατέληξε.